KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 47.
Wskaż poprawnie opisany przykład społecznych i przyrodniczych w tym pozytywnych i negatywnych konsekwencji rozwoju turystyki masowej.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika obsługi turystycznej, kwalifikacje T13 i T14.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest tabela D, ponieważ jako jedyna łączy właściwy podział na skutki społeczne i przyrodnicze oraz na pozytywne i negatywne. Kontakty międzykulturowe to typowa korzyść społeczna, a budowa oczyszczalni ścieków to realny pozytywny skutek przyrodniczy. Pozostałe tabele błędnie wpisują zjawiska negatywne jako "pozytywne".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza, czy potrafisz poprawnie sklasyfikować skutki turystyki masowej według dwóch osi: (1) społeczne vs przyrodnicze oraz (2) pozytywne vs negatywne. W turystyce masowej (duża liczba odwiedzających w popularnych miejscach) skutki są mieszane: część zjawisk poprawia warunki życia i zarządzanie destynacją, a część pogarsza komfort mieszkańców i stan środowiska.

Dlaczego poprawna jest "tabela D"?

  • Skutek społeczny pozytywny: "możliwość nawiązywania nowych kontaktów, poznania innego stylu życia" – to klasyczny przykład korzyści społecznych (wymiana kulturowa, większa otwartość, rozwój usług i rynku pracy).
  • Skutek przyrodniczy pozytywny: "budowa oczyszczalni ścieków" – rozwój ruchu turystycznego zwiększa obciążenie infrastruktury, co często wymusza inwestycje w rozwiązania prośrodowiskowe (ściekowe, odpadowe). To może realnie ograniczać presję na wody i glebę w porównaniu do sytuacji bez takiej infrastruktury.
  • Skutki negatywne (np. przestępczość, hałas, zanieczyszczenie powietrza i wody) są umieszczone jako negatywne, czyli zgodnie z logiką i wiedzą branżową.

Dlaczego pozostałe tabele są niepoprawne?

  • W tabelach, gdzie w rubrykach "pozytywne" pojawiają się hasła typu hałas, dewastacja, zanieczyszczenie lub zaśmiecanie, mamy błąd klasyfikacji: są to typowe negatywne skutki, a nie korzyści.
  • "Zaśmiecanie plaż i zbiorników wodnych" nie może być skutkiem pozytywnym przyrodniczym – to przykład degradacji środowiska wynikającej z nadmiernej presji turystycznej.
  • "Zanieczyszczenie powietrza i wody" oraz "dewastacja krajobrazu" to także klasyczne skutki negatywne przyrodnicze, więc umieszczenie ich jako pozytywnych świadczy o błędnym rozumieniu podziału.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy w polu "pozytywne" znajdują się rzeczywiście korzyści (np. kontakty, zatrudnienie, infrastruktura ekologiczna), a dopiero potem oceniaj szczegóły przypisania do kategorii społecznej lub przyrodniczej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To skutki odczuwane przez mieszkańców i relacje społeczne w destynacji. Obejmują m.in. zatrudnienie i rozwój usług (pozytywne) oraz hałas, konflikty, wzrost przestępczości (negatywne). Kluczowe jest, że dotyczą ludzi i funkcjonowania społeczności.
To skutki w środowisku naturalnym: w wodzie, powietrzu, glebie i krajobrazie. Pozytywne mogą wynikać z inwestycji (np. oczyszczalnie ścieków, lepsza gospodarka odpadami), a negatywne to np. zanieczyszczenia, erozja, zaśmiecanie.
Wzrost liczby turystów zwiększa ilość ścieków i obciążenie infrastruktury, więc gminy często inwestują w jej rozbudowę. Oczyszczalnia ogranicza zrzuty zanieczyszczeń do rzek i jezior, co poprawia stan środowiska w porównaniu do sytuacji bez takiej inwestycji.
Zadaj sobie pytanie: kogo/co dotyczy? Jeśli ludzi, relacji i życia w miejscowości (praca, bezpieczeństwo, kultura) – to skutek społeczny. Jeśli jakości wody, powietrza, krajobrazu, fauny/flory i odpadów – to skutek przyrodniczy. To prosta reguła porządkująca.
Najczęściej klasyfikuje się go jako skutek społeczny negatywny, bo obniża komfort życia mieszkańców i turystów (uciążliwość, zaburzenia wypoczynku). Może mieć też komponent środowiskowy (wpływ na zwierzęta), ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych trafia do skutków społecznych.
Do typowych korzyści zalicza się wzrost zatrudnienia, rozwój usług i infrastruktury, większe dochody lokalne oraz kontakty międzykulturowe (poznawanie stylów życia, języków, zwyczajów). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy przykład dotyczy ludzi i gospodarki lokalnej.
Najczęściej wymienia się zanieczyszczenie wody i powietrza, nadmiar odpadów, zaśmiecanie, dewastację roślinności, erozję szlaków i przeciążenie obszarów (przekroczenie pojemności turystycznej). To przykłady presji na ekosystemy i krajobraz.
Częsty błąd wynika z czytania "po łebkach" i heurystyki: słowa jak "infrastruktura" brzmią pozytywnie, a "turystyka masowa" kojarzy się negatywnie. Na egzaminie zawsze sprawdź, czy w rubryce "pozytywne" nie ma zjawisk jednoznacznie szkodliwych (np. zaśmiecanie, dewastacja).
Ułóż własną listę przykładów w czterech polach: społeczne-pozytywne, społeczne-negatywne, przyrodnicze-pozytywne, przyrodnicze-negatywne. Potem ćwicz na opisach: najpierw ustal, czy to korzyść czy szkoda, a dopiero potem czy dotyczy ludzi czy środowiska.
Poprawna tabela nie umieszcza zjawisk szkodliwych w "pozytywnych". Szukaj: w pozytywnych społecznych – kontaktów, zatrudnienia, rozwoju usług; w pozytywnych przyrodniczych – działań ochronnych (np. oczyszczalnie, gospodarka odpadami). Negatywne to m.in. hałas, przestępczość i zanieczyszczenia.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest tabela D, ponieważ jako jedyna łączy właściwy podział na skutki społeczne i przyrodnicze oraz na pozytywne i negatywne."

Źródła:

  • UNWTO (World Tourism Organization), strona tematyczna "Sustainable Development" (definicje i podejście do wpływów turystyki), https://www.unwto.org/sustainable-development - dostęp 2026-02-28
  • European Environment Agency (EEA), strona tematyczna dotycząca wpływów środowiskowych i presji sektorów (kontekst dla zanieczyszczeń/oddziaływań), https://www.eea.europa.eu/themes - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geografii turystyki (oddziaływanie turystyki na środowisko i społeczności)
  • Materiały szkolne z zakresu zarządzania turystyką i rozwoju destynacji
  • Raporty i opracowania o zrównoważonej turystyce publikowane przez organizacje branżowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego