KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 5.
Wskaż rodzaj zamieszczonego zdjęcia rentgenowskiego.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek rentgenowski zęba, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe (bitewing) to radiogram wewnątrzustny, na którym zwykle widać jednocześnie korony zębów szczęki i żuchwy oraz przestrzenie styczne. Nie obejmuje całych łuków jak zdjęcie panoramiczne i nie jest badaniem czaszki w projekcji cefalometrycznej.

Pełne wyjaśnienie:

Zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe (bitewing) jest radiogramem wewnątrzustnym, wykonywanym głównie do oceny:

  • próchnicy powierzchni stycznych (międzyzębowych),
  • szczelności wypełnień w okolicy koron,
  • poziomu kości wyrostka zębodołowego (orientacyjnie, zależnie od kadru).

Typową cechą rozpoznawczą jest to, że na obrazie często widoczne są korony zębów górnych i dolnych jednocześnie (w jednym kadrze), a nie pełna długość korzeni i wierzchołków. To odróżnia bitewing od wielu innych zdjęć wewnątrzustnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Panoramiczne (pantomogram) jest zdjęciem zewnątrzustnym obejmującym szerokie pole: obie szczęki i żuchwę w przekroju łuków zębowych. Ma charakter "przeglądowy" i wygląda inaczej niż mały kadr wewnątrzustny bitewing.
  • Cefalometryczne służy do analiz ortodontycznych struktur czaszkowo-twarzowych (pomiarów i relacji). Zwykle obejmuje czaszkę w projekcji bocznej lub PA/AP i nie prezentuje obrazu typowego "zębowego" jak bitewing.
  • Izometryczne nie jest w praktyce najczęściej używaną, jednoznaczną nazwą typu stomatologicznego radiogramu w zestawieniu z trzema pozostałymi. Jeśli pojawia się w materiałach, bywa mylone z pojęciami dotyczącymi geometrii odwzorowania, co nie odpowiada klasycznym kategoriom: panoramiczne / cefalometryczne / skrzydłowo-zgryzowe.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy zdjęcie obejmuje mały obszar (wewnątrzustne) czy całość łuków i struktury twarzoczaszki (zewnątrzustne). Dopiero potem rozróżniaj konkretną projekcję po tym, co faktycznie widać w kadrze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zdjęcie RTG wewnątrzustne, które najczęściej pokazuje korony zębów górnych i dolnych jednocześnie oraz przestrzenie styczne. Służy głównie do wykrywania próchnicy międzyzębowej i oceny okolicy koron, a nie do pełnej oceny wierzchołków korzeni.
Najczęściej widzisz korony zębów szczęki i żuchwy w jednym kadrze oraz dobrze odwzorowane kontakty styczne. Zwykle nie widać całych korzeni i wierzchołków jak na zdjęciu okołowierzchołkowym, a pole obrazowania jest mniejsze niż na pantomogramie.
Zdjęcie panoramiczne (pantomogram) jest zewnątrzustne i obejmuje szerokie pole: oba łuki zębowe oraz struktury szczęki i żuchwy w ujęciu przeglądowym. Bitewing to kadr lokalny, wykonywany w jamie ustnej, nastawiony na korony i przestrzenie styczne.
Cefalometria to badanie RTG wykorzystywane głównie w ortodoncji do analizy relacji czaszkowo-twarzowych (np. w projekcji bocznej). Obejmuje czaszkę i kości twarzoczaszki, a nie jest typowym "zdjęciem zębów" do oceny próchnicy stycznej jak bitewing.
Najczęstsze wskazania to podejrzenie próchnicy międzyzębowej, kontrola wypełnień w okolicy koron oraz orientacyjna ocena poziomu kości przyzębia. W praktyce wybór zależy od wieku, ryzyka próchnicy i obrazu klinicznego oraz decyzji lekarza.
Zwykle nie lub są one widoczne tylko częściowo. Bitewing jest projektowane tak, aby dobrze pokazać korony i kontakty styczne, dlatego wierzchołki korzeni częściej ocenia się na zdjęciach z inną geometrią i innym kadrem (np. okołowierzchołkowych).
Na bitewing szukaj jednoczesnego obrazu koron szczęki i żuchwy oraz nacisku na kontakty styczne. Na zdjęciu okołowierzchołkowym typowo widzisz cały ząb z okolicą wierzchołka korzenia. Klucz to: "korony i styczne" vs "wierzchołki i okolica okołowierzchołkowa".
Bo pantomogram jest bardzo popularny i "kojarzy się" z RTG u dentysty, więc działa heurystyka skojarzeń. Na egzaminie trzeba jednak analizować pole obrazowania: panoramiczne jest szerokie i przeglądowe, a wewnątrzustne (np. bitewing) ma mały kadr i inne szczegóły anatomiczne.
Najczęściej miesza się nazwy: skrzydłowo-zgryzowe, zgryzowe i okołowierzchołkowe oraz myli się podział na wewnątrzustne i zewnątrzustne. Pomaga uczyć się "co widać na obrazie" (zakres kadru) zamiast samych nazw, a dopiero potem przypinać właściwy termin.
Ucz się na zestawie przykładowych radiogramów: bitewing, panoramiczne, cefalometryczne i inne wewnątrzustne. Dla każdego zapamiętaj: zakres kadru, typowe wskazania i 2–3 cechy rozpoznawcze. Trenuj krótkie porównania "to nie jest X, bo…".
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe (bitewing) to radiogram wewnątrzustny, na którym zwykle widać jednocześnie korony zębów szczęki i żuchwy oraz przestrzenie styczne."

Źródła:

  • European Commission, Directorate-General for Energy and Transport: "Radiation Protection 136. European Guidelines on Radiation Protection in Dental Radiology", 2004, rozdziały dot. typów zdjęć i wskazań (RP 136).
  • American Dental Association (ADA): "Dental Radiographic Examinations: Recommendations for Patient Selection and Limiting Radiation Exposure", 2012 (dokument rekomendacji; opis typów badań i wskazań).
  • White S.C., Pharoah M.J.: "Oral Radiology: Principles and Interpretation" (podręcznik radiologii stomatologicznej; część dot. radiografii wewnątrzustnej i bitewing).

Materiały:

  • Atlas/radiologiczny podręcznik stomatologiczny z przykładami bitewing, pantomogramu i cefalometrii
  • Ćwiczenia: porównywanie par obrazów (bitewing vs periapikalne vs panoramiczne) i wskazywanie cech różnicujących
  • Materiały kursowe z pracowni radiologii stomatologicznej (opisy projekcji i wskazania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego