KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 24.
Wskaż składniki pigmentowej mieszanki powlekającej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pigmentowa mieszanka powlekająca składa się z pigmentu mineralnego (np. kaolinu), który nadaje gładkość i krycie, środka wiążącego utrwalającego warstwę oraz środków pomocniczych korygujących właściwości (np. reologię). Nośnikiem mieszaniny jest woda.

Pełne wyjaśnienie:

Mieszanka powlekająca (tzw. "coating color") w technologii papieru jest zwykle wodną dyspersją, której zadaniem jest wytworzenie na powierzchni papieru warstwy poprawiającej gładkość, białość, nieprzezroczystość oraz własności drukowe.

Dlatego w typowym ujęciu wyróżnia się cztery grupy składników:

  • Pigment – główny składnik stały, odpowiada m.in. za krycie i właściwości optyczne. Przykładem powszechnie stosowanego pigmentu jest kaolin.
  • Środek wiążący (spoiwo) – odpowiada za związanie cząstek pigmentu i przyczepność powłoki do podłoża, wpływa też na wytrzymałość powłoki i pylność.
  • Środek pomocniczy – zbiorcza kategoria dodatków technologicznych, które korygują właściwości mieszaniny i procesu (np. stabilność dyspersji, lepkość, pienienie, zwilżanie).
  • Woda – faza ciągła/nośnik, umożliwia przygotowanie i aplikację mieszaniny w układach powlekających.

Zestaw "Kaolin, środek wiążący, środek pomocniczy, woda" odpowiada temu funkcjonalnemu podziałowi. Pozostałe propozycje zawierają składniki, które nie są typowymi, podstawowymi elementami pigmentowej mieszaniny powlekającej: "wywoływacz" kojarzy się z innymi procesami chemicznymi, "inhibitor" nie jest standardowo wskazywany jako podstawowy składnik takiej receptury, a "nitroceluloza" nie pasuje do typowej wodnej mieszaniny pigmentowej w ujęciu egzaminacyjnym (to inny rodzaj spoiw/układów).

Na egzaminie warto zapamiętać prosty schemat: pigment + spoiwo + dodatki + woda. Jeśli w odpowiedzi pojawiają się terminy obce dla powlekania papieru (np. fotograficzne/reakcyjne), to zwykle wskazują na dystraktor.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wodna mieszanina (dyspersja) nakładana na papier lub tekturę w celu poprawy gładkości, białości, krycia i własności drukowych. Zwykle zawiera pigment, spoiwo, dodatki pomocnicze oraz wodę jako nośnik.
Kaolin działa jako pigment mineralny. Wpływa na optykę i powierzchnię powłoki: zwiększa białość i nieprzezroczystość oraz pomaga uzyskać gładszą warstwę, co jest korzystne w druku.
Spoiwo wiąże cząstki pigmentu między sobą i z podłożem papierowym. Bez środka wiążącego powłoka byłaby słaba mechanicznie, mogłaby się pylić lub odspajać, a odporność na ścieranie byłaby gorsza.
To dodatki technologiczne poprawiające przebieg procesu i właściwości mieszaniny, np. środki zagęszczające (reologia), dyspergatory (stabilność pigmentu), odpieniacze czy środki zwilżające. W pytaniu egzaminacyjnym występują jako kategoria "środek pomocniczy".
Woda jest przede wszystkim nośnikiem (fazą ciągłą) umożliwiającym przygotowanie dyspersji i jej naniesienie w maszynie powlekającej. Po nałożeniu powłoki jest usuwana w suszeniu, więc wpływa też na energochłonność procesu.
"Wywoływacz" kojarzy się z innymi procesami chemicznymi (np. fotograficznymi), a nie z recepturą powłok pigmentowych. W powlekaniu kluczowe są pigment, spoiwo, dodatki technologiczne oraz woda, a nie odczynniki "wywołujące" reakcję.
W ujęciu podstawowym dla powłok pigmentowych (szczególnie wodnych) nie jest to typowy, "podstawowy" składnik receptury. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się schematu: pigment + spoiwo + dodatki + woda, bez specjalistycznych wyjątków.
Szukaj odpowiedzi, która zawiera cztery role technologiczne: pigment (np. kaolin), środek wiążący, środek pomocniczy oraz wodę. Odpowiedzi z obcymi terminami (inhibitor, wywoływacz) często są dystraktorami.
Częsty błąd to mylenie nazw dodatków i przypisywanie im roli "podstawowego" składnika (np. wybór inhibitora). Inny błąd to nieuwzględnienie spoiwa lub wody. Pomaga zapamiętać stały szkielet: pigment–spoiwo–dodatki–woda.
Dobór pigmentu zależy od wymagań wyrobu (połysk, krycie, białość, koszt, druk). Kaolin jest częsty, ale w praktyce stosuje się różne pigmenty mineralne i ich mieszaniny. Na poziomie egzaminu ważne jest rozumienie roli "pigmentu" jako grupy składników.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Nośnikiem mieszaniny jest woda."

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Coated_paper - accessed 2026-02-27
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Kaolin - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii papieru (dział: powlekanie i uszlachetnianie powierzchni)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe dotyczące przygotowania zawiesin/powłok (skład, kolejność dozowania, kontrola lepkości)
  • Karty charakterystyki surowców stosowanych w powlekaniu (kaolin, spoiwa dyspersyjne, dodatki reologiczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego