W niwelacji odczyt p z łaty niwelacyjnej to wartość, którą odczytuje się na podziałce łaty w miejscu, gdzie nić środkowa (pozioma) siatki celowniczej przecina łatę ustawioną pionowo na danym punkcie (tu: punkt B). Zadanie sprawdza przede wszystkim umiejętność interpretacji rysunku i poprawnego zapisu odczytu w milimetrach.
Jeżeli przecięcie nici środkowej wypada na oznaczeniu odpowiadającym 0,500 m, to:
- 0,500 m = 50 cm
- 0,500 m = 500 mm
Dlatego poprawny zapis to p = 0500 mm (zapis z zerem wiodącym jest formatem zapisu, a nie inną wartością).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- p = 0250 mm odpowiadałoby 0,250 m. Taki wynik zwykle bierze się z błędu "połówkowego" odczytu lub odczytania niewłaściwego fragmentu podziałki (np. pomylenia decymetrów/centymetrów).
- p = 0750 mm odpowiadałoby 0,750 m. To typowy efekt przesunięcia odczytu o jeden większy segment podziałki lub błędnego zinterpretowania, w którym polu łaty znajduje się nić.
- p = 1000 mm to 1,000 m. Taki wybór bywa skutkiem automatycznego zaokrąglenia do pełnego metra albo pomylenia kreski metrowej z kreską pośrednią.
Wskazówki egzaminacyjne:
- Najpierw ustal, czy odczyt jest poniżej czy powyżej pełnego metra (główne oznaczenia na łacie).
- Następnie doprecyzuj centymetry i milimetry, patrząc na dokładne położenie przecięcia nici.
- Na końcu przelicz jednostki i zapisz wynik konsekwentnie w mm.
W praktyce zawodowej technika geodety poprawny odczyt i zapis obserwacji na łacie jest kluczowy dla jakości niwelacji oraz ogranicza błędy w późniejszych obliczeniach wysokości.
