KWALIFIKACJA EKA1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Wskaż wspólną cechę umowy zlecenia i umowy o dzieło.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa zlecenia i umowa o dzieło należą do umów prawa cywilnego (tzw. umów cywilnoprawnych). Różnią się celem: zlecenie jest co do zasady umową starannego działania, a dzieło – umową rezultatu. Dlatego wspólną cechą jest ich cywilnoprawny charakter.

Pełne wyjaśnienie:

Wspólną cechą umowy zlecenia i umowy o dzieło jest to, że obie są umowami cywilnoprawnymi, czyli podlegają regułom prawa cywilnego, a nie prawu pracy. Z tego wynika m.in. inny sposób kształtowania obowiązków stron, odpowiedzialności oraz brak typowych elementów stosunku pracy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są wspólną cechą obu umów?

  • "Mają zawsze odpłatny charakter" – słowo "zawsze" czyni tę tezę zbyt mocną. W praktyce spotyka się umowy nieodpłatne lub takie, w których wynagrodzenie nie jest elementem koniecznym w każdym przypadku. Dlatego nie jest to pewna cecha wspólna.
  • "Są umowami starannego działania." – staranne działanie jest typowe dla zlecenia (liczy się należyta staranność w wykonywaniu czynności), ale nie opisuje istoty umowy o dzieło.
  • "Zobowiązują do uzyskania rezultatu." – rezultat jest cechą charakterystyczną dzieła (powstanie określonego efektu), natomiast w zleceniu co do zasady rozlicza się wykonywanie czynności, nie gwarantowany efekt końcowy.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą parę: zlecenie = działanie, dzieło = rezultat. Jeśli pytanie dotyczy cechy wspólnej, bezpiecznie szukaj poziomu "kategorii" (tu: cywilnoprawność), a nie cech szczególnych tylko jednej z umów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Umowa cywilnoprawna to umowa podlegająca prawu cywilnemu, a nie prawu pracy. W administracji bywa używana np. do zlecania usług lub wykonania konkretnego efektu (dzieła). Kluczowe jest, że strony łączy zobowiązanie umowne, a nie stosunek pracy.
Najprościej: zlecenie dotyczy wykonywania czynności z należytą starannością (liczy się proces), a dzieło ma prowadzić do konkretnego efektu końcowego (liczy się rezultat). W pytaniach szukaj, czy da się jasno wskazać "produkt/efekt".
Bo zarówno umowa zlecenia, jak i umowa o dzieło są typami umów prawa cywilnego. To cecha nadrzędna wspólna dla obu konstrukcji i odróżnia je np. od umowy o pracę. Pozostałe propozycje opisują już różnice między zleceniem i dziełem.
Nie należy zakładać "zawsze". Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa absolutne (zawsze, nigdy). Odpłatność jest częsta, ale sama odpowiedź z "zawsze" bywa pułapką, bo przepisy i praktyka dopuszczają wyjątki albo inne ustalenia stron.
To umowa, w której wykonawca zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania czynności, zgodnie z należytą starannością, ale nie gwarantuje osiągnięcia konkretnego efektu końcowego. Taki charakter ma zwykle umowa zlecenia, np. prowadzenie obsługi czy czynności biurowych.
Umowa rezultatu koncentruje się na osiągnięciu konkretnego, sprawdzalnego efektu (dzieła). Stosuje się ją, gdy można opisać i odebrać wynik pracy, np. przygotowanie projektu, raportu lub wykonanie określonego utworu. To typowe podejście dla umowy o dzieło.
Najczęściej myli się cechy szczególne: przypisuje się "rezultat" do zlecenia albo "staranne działanie" do dzieła. Drugim błędem jest uleganie słowom "zawsze/nigdy". W takich testach bezpieczniej wybierać cechy definicyjne i nadrzędne (np. cywilnoprawność).
Zlecenie jest bardziej adekwatne, gdy chodzi o wykonywanie powtarzalnych czynności lub usług, gdzie liczy się staranne działanie, a nie jednorazowy, mierzalny efekt. Przykładowo: bieżące wsparcie biurowe lub obsługa określonych procesów przez ustalony czas.
Sygnałem dzieła jest możliwość jasnego opisania i odebrania efektu: "powstanie dokumentu/projektu", "wykonanie gotowego opracowania", "przekazanie konkretnego produktu". Jeśli da się z góry określić parametry i kryteria odbioru, częściej pasuje umowa o dzieło.
Szukaj cechy nadrzędnej, która dotyczy wszystkich wymienionych elementów (np. klasyfikacji prawnej), a nie cech różnicujących. Dodatkowo uważaj na słowa typu "zawsze". Jeśli jedna z odpowiedzi jest bardziej ogólna i poprawna merytorycznie, często właśnie ona jest wspólna.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że umowa zlecenia i umowa o dzieło należą do umów prawa cywilnego (tzw. umów cywilnoprawnych).

Źródła:

  • Kodeks cywilny – część dotycząca zobowiązań (umowa zlecenia, umowa o dzieło) – tekst aktu prawnego (wydanie aktualne, bez wskazania artykułów).
  • Biznes.gov.pl – poradnik: "Umowa zlecenie – najważniejsze informacje" (https://www.biznes.gov.pl/) – dostęp 2026-03-04.
  • Biznes.gov.pl – poradnik: "Umowa o dzieło – najważniejsze informacje" (https://www.biznes.gov.pl/) – dostęp 2026-03-04.

Materiały:

  • Komentarze i opracowania do umów zlecenia i o dzieło (prawo cywilne – zobowiązania)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu podstaw prawa w administracji
  • Poradniki edukacyjne o różnicach między umowami cywilnoprawnymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego