Aby poprawnie wykonać otwory w elemencie (płytce), zwykle planuje się proces jako ciąg operacji technologicznych, a do każdej z nich dobiera się właściwe narzędzie skrawające.
Dlaczego właściwy jest zestaw: nawiertak, wiertło, pogłębiacz stożkowy, frez trzpieniowy, gwintowniki?
- Nawiertak służy do dokładnego rozpoczęcia otworu i prowadzenia wiertła (zmniejsza ryzyko "uciekania" wiertła i poprawia osiowość).
- Wiertło wykonuje zasadniczą średnicę otworu (przelotowego lub pod gwint).
- Pogłębiacz stożkowy stosuje się do fazowania/pogłębiania stożkowego, np. pod łeb śruby stożkowej albo do sfazowania krawędzi otworu.
- Frez trzpieniowy jest narzędziem uniwersalnym do lokalnej obróbki kształtu w płaszczyźnie (np. kieszeni, gniazda, poszerzenia lub płaskiego pogłębienia/wybrania – zależnie od geometrii elementu).
- Gwintowniki są konieczne do wykonania gwintów wewnętrznych; sam dobór wiertła nie wystarczy, bo gwint wymaga osobnego narzędzia i operacji.
Dlaczego pozostałe zestawy są nieprawidłowe?
- Z narzynkami: narzynka służy do wykonywania gwintów zewnętrznych na prętach/śrubach, a nie gwintów wewnętrznych w otworach, więc nie odpowiada typowej potrzebie otworów gwintowanych w płytce.
- Z wytaczakiem i nożem do gwintów: to narzędzia kojarzone głównie z obróbką na tokarce (wytaczanie, gwintowanie nożem), a pytanie dotyczy doboru zestawu do wykonania otworów w płytce, gdzie standardowo stosuje się wiertła/pogłębiacze/gwintowniki.
- Z rozwiertakiem maszynowym i frezem modułowym: rozwiertak służy do dokładnego wykańczania średnicy, ale nie zastąpi pogłębiacza stożkowego ani gwintowników; frez modułowy jest narzędziem specjalnym (np. do uzębień), zwykle niezwiązanym z wykonywaniem otworów w płytce.
W zadaniach egzaminacyjnych warto rozpoznawać, jakie cechy otworu występują na rysunku: czy jest gwint, czy jest faza/pogłębienie, czy występuje gniazdo wymagające frezowania. Dopiero wtedy dobiera się kompletny zestaw narzędzi.
