KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 11.
Wskazania przyrządu odpowiadające wykonywaniu przez samolot prawidłowego zakrętu przedstawiono na
Ilustracja przedstawia cztery okrągłe wskaźniki, które mogą być częścią przyrządów pokładowych w samolocie, co jest związane
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowy (koordynowany) zakręt rozpoznaje się po zgodności wskazania zakrętu z brakiem ślizgu/poślizgu: wskazówka/igła pokazuje zakręt, a "kulka" wskaźnika ślizgu pozostaje w środku. Taki zestaw wskazań odpowiada sytuacji, w której siła odśrodkowa i składowa ciężaru są zrównoważone i lot jest skoordynowany.

Pełne wyjaśnienie:

Zakręt prawidłowy (koordynowany) to taki, w którym samolot zmienia kurs przy odpowiednio dobranym przechyleniu i użyciu steru kierunku tak, aby nie występował ani ślizg, ani poślizg. W praktyce pilot i personel techniczny rozpoznają to po zestawie wskazań przyrządów: jeden element informuje, że statek powietrzny wykonuje zakręt, a drugi – czy zakręt jest skoordynowany.

Kluczową cechą zakrętu prawidłowego jest położenie "kulki" (wskaźnika ślizgu/poślizgu) w środku. Oznacza to, że nie ma bocznego znoszenia odczuwanego w kabinie, a wektor siły wypadkowej działa w osi symetrii samolotu. Jednocześnie przyrząd zakrętu (np. wskaźnik zakrętu lub koordynator zakrętu) pokazuje wychylenie odpowiadające wykonywaniu zakrętu w daną stronę.

Dlatego poprawna odpowiedź to ta ilustracja, na której:

  • jest pokazany zakręt (wskazanie odchylenia w lewo/prawo),
  • a wskaźnik ślizgu/poślizgu nie sygnalizuje błędu koordynacji (kulka centralnie).

Pozostałe warianty są typowo błędne z następujących powodów:

  • Warianty z "kulką" odchyloną na jedną stronę oznaczają ślizg lub poślizg, czyli zakręt nieskoordynowany (zbyt mało lub zbyt dużo steru kierunku względem przechylenia).
  • Wariant, w którym brak wskazania zakrętu (brak wychylenia), nie przedstawia wykonywania zakrętu prawidłowego, nawet jeśli "kulka" jest w środku.

Na egzaminie zwracaj uwagę, aby nie oceniać tylko jednego elementu (np. samej igły zakrętu). Warunek "prawidłowego zakrętu" wymaga jednoczesnego spełnienia: zakręt jest wykonywany oraz nie ma ślizgu/poślizgu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawidłowy zakręt to zakręt wykonany tak, aby nie występował ani ślizg, ani poślizg. Wskazanie zakrętu pokazuje zmianę kursu, a wskaźnik ślizgu/poślizgu ("kulka") pozostaje w środku. Oznacza to zrównoważenie przechylenia i steru kierunku.
Rozpoznajesz go po dwóch warunkach naraz: (1) przyrząd zakrętu wskazuje zakręt w daną stronę, (2) "kulka" wskaźnika ślizgu/poślizgu jest centralnie. Jeśli kulka ucieka na bok, zakręt jest nieskoordynowany mimo że zakręt jest wykonywany.
Położenie kulki w środku oznacza brak bocznego przyspieszenia odczuwanego w kabinie i brak znoszenia w bok. To sygnał, że ster kierunku jest właściwie dobrany do przechylenia. W praktyce minimalizuje to opór i poprawia komfort oraz bezpieczeństwo manewru.
Ślizg oznacza, że samolot "wpada" do zakrętu z niedostatecznym użyciem steru kierunku względem przechylenia. Na wskaźniku objawia się odchyleniem kulki od środka. To informacja o nieskoordynowanym manewrze i konieczności korekty koordynacji.
Poślizg oznacza, że samolot jest "wypychany" na zewnątrz zakrętu, zwykle przy zbyt dużym użyciu steru kierunku w stosunku do przechylenia. Na przyrządzie widać kulkę przesuniętą z położenia środkowego. To także zakręt nieskoordynowany.
Najczęstsze błędy to: ocenianie tylko wskazania zakrętu bez sprawdzenia kulki, mylenie ślizgu z poślizgiem oraz automatyczne wybieranie "najbardziej symetrycznego" rysunku. Pomaga zasada: prawidłowy zakręt = zakręt + kulka w środku.
Tak. Gdy lot jest prostoliniowy i skoordynowany, kulka również będzie w środku. Dlatego pytanie o prawidłowy zakręt wymaga jednocześnie wskazania zmiany kierunku (wychylenie na wskaźniku zakrętu) oraz braku ślizgu/poślizgu (kulka centralnie).
Wiedza o tym, jak powinny wyglądać wskazania w zakręcie koordynowanym, pomaga w ocenie poprawności działania przyrządów podczas testów oraz po naprawach. Ułatwia też wychwycenie objawów błędnej kalibracji, uszkodzeń lub nieprawidłowych sygnałów w torze wskazań.
W podstawowym ujęciu zakręt pokazuje wskaźnik zakrętu lub koordynator zakrętu, a ślizg/poślizg pokazuje wskaźnik z kulką (często zintegrowany z przyrządem zakrętu). W nowocześniejszych statkach powietrznych podobne informacje mogą być prezentowane także na wskaźnikach elektronicznych.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach rysunków: osobno rozpoznawać kierunek zakrętu i osobno oceniać kulkę (środek vs odchylenie). Pomaga też tworzenie własnej checklisty: "Czy jest zakręt? Czy kulka jest w środku?". Krótkie serie powtórek utrwalają nawyk analizy.
info

Statystycznie 29% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Prawidłowy (koordynowany) zakręt rozpoznaje się po zgodności wskazania zakrętu z brakiem ślizgu/poślizgu: wskazówka/igła pokazuje zakręt, a "kulka" wskaźnika ślizgu pozostaje w środku."

Źródła:

  • FAA, Pilot’s Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25B), rozdział o podstawach lotu i koordynacji manewrów (Turn Coordination) – dostęp PDF na stronie FAA
  • FAA, Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C), rozdziały dotyczące zakrętów oraz koordynacji (slip/skid, turn coordination) – dostęp PDF na stronie FAA
  • Jeppesen, Private Pilot Manual, sekcje dotyczące zakrętów skoordynowanych oraz wskaźnika ślizgu/poślizgu (Ball/Slip-Skid Indicator) – wydanie podręcznikowe (weryfikacja w publikacji papierowej)

Materiały:

  • Podręczniki podstaw pilotażu (rozdziały o zakrętach i koordynacji)
  • Instrukcje użytkowania/obsługi przyrządów: turn-and-slip indicator / turn coordinator
  • Materiały szkoleniowe z interpretacji przyrządów pokładowych (IFR basics)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego