KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 8.
Wskazanie suwmiarki przedstawionej na ilustracji wynosi
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, która jest narzędziem pomiarowym używanym w technice mechanicznej do precyzyjnego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 16,10 mm otrzymuje się przez zsumowanie odczytu z podziałki głównej (pełne milimetry do zera noniusza) oraz wartości z noniusza wyznaczonej przez kreskę, która dokładnie pokrywa się z kreską skali głównej. Taki sposób odczytu daje łącznie 16,10 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt z suwmiarki wykonuje się zawsze jako suma dwóch składowych: wartości z podziałki głównej oraz dodatku z noniusza.

  • Podziałka główna: odczytaj liczbę pełnych milimetrów, które znajdują się po lewej stronie zera noniusza (czyli do miejsca, gdzie zaczyna się skala noniusza). To jest "część całkowita" wyniku.
  • Noniusz: znajdź tę kreskę noniusza, która najdokładniej pokrywa się z kreską na podziałce głównej. Numer tej kreski (w zależności od typu noniusza) odpowiada ułamkowi milimetra, który należy dodać do części z podziałki głównej.

Odpowiedź "16,10 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada sytuacji, w której część z podziałki głównej wskazuje 16 mm, a z noniusza wynika dodatek 0,10 mm (kreska dopasowania daje właśnie 0,10 mm).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wynikają z typowych pomyłek:

  • "20,10 mm" sugeruje błędne odczytanie pełnych milimetrów (przesunięcie o kilka działek na skali głównej) mimo że zero noniusza nie znajduje się w okolicy 20 mm.
  • "14,10 mm" wskazuje na zaniżenie części całkowitej (odczyt z niewłaściwego miejsca skali głównej lub nieuwzględnienie, że przekroczono już 15 mm).
  • "11,10 mm" to jeszcze większe zaniżenie wynikające zwykle z odczytu nie od zera noniusza, lecz od innej kreski lub z pominięcia zasad sumowania skali głównej i noniusza.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zlokalizuj zero noniusza i odczytaj pełne milimetry, a dopiero potem szukaj kreski idealnego pokrycia na noniuszu. Unikniesz w ten sposób błędów o kilka milimetrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry z podziałki głównej do zera noniusza. Potem znajdź kreskę noniusza, która dokładnie pokrywa się z kreską skali głównej i dodaj odpowiadający jej ułamek milimetra (np. 0,1 mm lub 0,02 mm – zależnie od suwmiarki).
Zero noniusza wyznacza punkt, od którego zaczyna się odczyt na skali pomocniczej. Jego położenie względem podziałki głównej mówi, ile pełnych milimetrów już "minęło". Błędy często wynikają z odczytu milimetrów nie od zera noniusza, tylko od innej kreski.
Skala główna daje zwykle odczyt w pełnych milimetrach, a noniusz służy do odczytu części ułamkowej, czyli zwiększa rozdzielczość pomiaru. Wynik pomiaru suwmiarką to suma: milimetry ze skali głównej + ułamek milimetra z noniusza.
Porównuj kreski noniusza z kreskami podziałki głównej i wybierz tę, która pokrywa się idealnie (bez przesunięcia). Nie wybieraj kreski "prawie pasującej". Gdy masz wątpliwość, sprawdź dwie sąsiednie kreski i wybierz lepiej dopasowaną.
Nie. Suwmiarką można mierzyć także wymiary wewnętrzne (szczękami do pomiarów wewnętrznych), głębokość (prętem głębokościomierza) oraz stopnie/uskoki. Na egzaminie warto rozpoznawać, które elementy suwmiarki służą do jakiego typu pomiaru.
Najczęstsze to: zły odczyt pełnych milimetrów (pominięcie położenia zera noniusza), wybór niewłaściwej kreski dopasowania na noniuszu oraz odczyt pod kątem (paralaksa). Pomaga zasada: najpierw skala główna, potem dopiero noniusz.
W praktyce technicznej często zachowuje się liczbę miejsc dziesiętnych zgodną z rozdzielczością przyrządu. Jeśli suwmiarka ma działkę 0,1 mm, zapis 16,10 mm podkreśla odczyt do setnych (format), choć wartość jest równoważna 16,1 mm.
Zamknij szczęki pomiarowe bez użycia dużej siły. Zero noniusza powinno pokrywać się z zerem skali głównej. Jeśli jest przesunięcie, suwmiarka ma błąd zerowy, który trzeba uwzględnić w wyniku (dodać lub odjąć) albo wyregulować przyrząd.
Na rysunku trudniej ocenić idealne pokrycie kresek i łatwiej o błąd percepcyjny. Dodatkowo skala może być zmniejszona, a grubość linii wpływa na wrażenie dopasowania. Pomaga powiększenie obrazu i systematyczne sprawdzanie dopasowania kilku kresek obok siebie.
Ćwicz seriami: 10–20 odczytów dziennie z różnych ustawień (zewnętrzne, wewnętrzne, głębokość). Zawsze zapisuj krok po kroku: pełne mm + ułamek z noniusza. Po ćwiczeniach sprawdzaj, czy błędy wynikają z milimetrów czy z wyboru kreski dopasowania.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Taki sposób odczytu daje łącznie 16,10 mm."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla kierunków mechanicznych (suwmiarka i noniusz)
  • Instrukcje użytkowania suwmiarek (ogólne zasady odczytu i błędy pomiaru)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu przyrządów pomiarowych (suwmiarka, mikrometr)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego