KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Wskazaniem do wykonania toalety jamy ustnej z użyciem boraksu z gliceryną osobie chorej i niesamodzielnej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Boraks z gliceryną stosuje się miejscowo jako preparat o działaniu odkażającym i przeciwgrzybiczym, dlatego właściwym wskazaniem są pleśniawki (kandydoza) błony śluzowej jamy ustnej z białymi nalotami.
Pozostałe sytuacje (próchnica, noszenie protezy, krwawienie po ekstrakcji) wymagają innych działań i nie stanowią wskazania do tego preparatu.

Pełne wyjaśnienie:

Boraks z gliceryną (tetraboran sodu w glicerynie) jest preparatem stosowanym miejscowo w jamie ustnej jako środek o działaniu antyseptycznym oraz przeciwgrzybiczym. W praktyce opieki nad osobą chorą i niesamodzielną najważniejszą przesłanką do jego użycia podczas toalety jamy ustnej jest podejrzenie lub stwierdzenie pleśniawek, czyli kandydozy jamy ustnej.

Pleśniawki zwykle objawiają się białym nalotem lub grudkowatymi zmianami na błonie śluzowej (język, policzki, podniebienie). Częściej występują u osób z obniżoną odpornością, po antybiotykoterapii, z cukrzycą oraz u pacjentów leżących, u których higiena jamy ustnej bywa utrudniona. W takich okolicznościach zastosowanie boraksu z gliceryną ma uzasadnienie, bo celuje w problem zakażenia drożdżakowego i wspiera odkażanie zmienionych miejsc.

Odpowiedź "występowanie próchnicy wszystkich zębów" jest nieprawidłowa, ponieważ próchnica to choroba tkanek zęba wymagająca diagnostyki i leczenia stomatologicznego; preparat przeciwgrzybiczy/odkażający nie rozwiązuje przyczyny ubytków. Odpowiedź "stałe stosowanie całkowitej protezy zębowej" także nie jest wskazaniem sama w sobie: protezę należy czyścić i właściwie przechowywać, a leczenie wdraża się dopiero przy objawach infekcji lub podrażnienia. Odpowiedź "krwawienie po ekstrakcji zęba" jest błędna, bo to sytuacja wymagająca postępowania hemostatycznego i kontroli, a nie stosowania preparatu ukierunkowanego na zakażenie grzybicze.

Na egzaminie warto zapamiętać: boraks z gliceryną = problem błony śluzowej i białe naloty (pleśniawki), a problemy zębów lub krwawienie po zabiegu to inna ścieżka postępowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pleśniawki to najczęściej kandydoza jamy ustnej wywołana przez drożdżaki Candida. Typowe są białe naloty lub grudki na błonie śluzowej (język, policzki, podniebienie), czasem pieczenie i ból. Nalot bywa trudny do usunięcia i może pozostawiać zaczerwienienie.
Boraks z gliceryną działa miejscowo odkażająco i przeciwgrzybiczo, więc jest ukierunkowany na problem zakażenia grzybiczego błony śluzowej. W pielęgnacji jamy ustnej wspiera oczyszczanie i ograniczenie namnażania drożdżaków w miejscu występowania nalotu.
Niepokojące są: białe naloty na języku i policzkach, zaczerwienienie błony śluzowej, bolesność przy jedzeniu, pękanie kącików ust, nieprzyjemny zapach z ust. U osoby leżącej takie obserwacje należy zgłosić pielęgniarce/lekarzowi zgodnie z procedurą.
Nie. Próchnica to choroba tkanek zęba wymagająca leczenia stomatologicznego (ocena, opracowanie ubytków, ewentualnie leczenie kanałowe). Preparat stosowany na błonę śluzową nie leczy ubytków próchnicowych; może jedynie zastąpić właściwe postępowanie.
Nie zawsze. Sama proteza jest wskazaniem do starannej higieny (czyszczenie, płukanie jamy ustnej, właściwe przechowywanie protezy), ale preparat przeciwgrzybiczy stosuje się dopiero wtedy, gdy są objawy infekcji, np. naloty sugerujące pleśniawki lub stan zapalny błony śluzowej.
Krwawienie po ekstrakcji to problem hemostazy i gojenia rany po zabiegu. Wymaga innych działań (ucisk, opatrunek, kontrola i ewentualna konsultacja). Preparat przeznaczony do zmian grzybiczych błony śluzowej nie rozwiązuje przyczyny krwawienia i może opóźnić właściwą reakcję.
Najpierw ocenia jamę ustną i delikatnie oczyszcza ją zgodnie z zasadami higieny (np. gazą na patyczku, nawilżaniem, usuwaniem resztek). Następnie, jeśli jest zalecone, nanosi preparat miejscowo na zmiany. Ważne są rękawiczki, delikatność i obserwacja reakcji pacjenta.
Ryzyko zwiększają m.in. obniżona odporność, antybiotykoterapia, cukrzyca, suchość w jamie ustnej, niedożywienie, trudności w utrzymaniu higieny oraz długotrwałe noszenie protez. U takich osób regularna kontrola jamy ustnej jest elementem profilaktyki powikłań.
W praktyce pielęgnacyjnej profilaktyka polega przede wszystkim na higienie jamy ustnej, nawilżaniu i kontroli błony śluzowej. Stosowanie preparatów leczniczych bez wskazań nie jest standardem i powinno wynikać z zaleceń oraz oceny stanu pacjenta, zwłaszcza przy możliwych działaniach niepożądanych.
Ucz się przez skojarzenia: białe naloty na błonie śluzowej → myśl o pleśniawkach i preparatach przeciwgrzybiczych/odkażających; ubytek w zębie → stomatolog; krwawienie po zabiegu → hemostaza i kontrola. Analizuj, czy problem dotyczy zębów czy błony śluzowej.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki pielęgnacyjno-opiekuńczej (toaleta jamy ustnej, obserwacja zmian)
  • Materiały edukacyjne dotyczące zakażeń grzybiczych jamy ustnej (kandydoza, czynniki ryzyka)
  • Procedury placówek opieki długoterminowej dotyczące higieny jamy ustnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego