Wskaźniki biologiczne służą do weryfikacji skuteczności (letalności) procesu sterylizacji. Zawierają przetrwalniki bakteryjne o znanej oporności na daną metodę sterylizacji (np. dla sterylizacji parą wodną stosuje się przetrwalniki Geobacillus stearothermophilus). Po przeprowadzeniu cyklu wskaźnik poddaje się inkubacji, zwykle przez 24–48 godzin.
Jeżeli w trakcie inkubacji dojdzie do wzrostu mikroorganizmów (wynik dodatni), oznacza to, że proces nie osiągnął wymaganej skuteczności i wsadu nie można uznać za prawidłowo wysterylizowany. Brak wzrostu (wynik ujemny) potwierdza, że warunki procesu były wystarczające do inaktywacji drobnoustrojów. Z tego powodu monitoring biologiczny bywa określany jako najbardziej miarodajna metoda oceny skuteczności.
Odpowiedź "Sprawdzania obecności mikroorganizmów po procesie sterylizacji." jest poprawna, bo opisuje właśnie ten mechanizm: sprawdzenie przeżycia drobnoustrojów, a nie samych parametrów pracy urządzenia.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ:
- "Kontroli każdego cyklu sterylizacji." – w praktyce nie dotyczy to rutynowo sterylizacji parą; każdy cykl ocenia się na bieżąco wskaźnikami fizycznymi (czas/temperatura/ciśnienie) oraz chemicznymi, a biologiczne stosuje się okresowo ze względu na czas inkubacji i koszty.
- "Pomiaru temperatury w sterylizatorze." – temperaturę rejestrują i dokumentują układy pomiarowe sterylizatora (monitoring fizyczny), nie wskaźniki biologiczne.
- "Kontroli ciśnienia w sterylizatorze." – ciśnienie również należy do monitoringu fizycznego cyklu i nie jest oceniane przez wskaźniki biologiczne.
W praktyce wskaźnik biologiczny umieszcza się w miejscu najtrudniej dostępnym dla czynnika sterylizującego, a wynik testu dokumentuje w protokole sterylizacji. To pomaga wykryć problemy procesu, których sama kontrola parametrów może nie ujawnić.