KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 25.
Współpracując w usprawnianiu fizycznym podopiecznego z tetraplegią opiekun powinien między innymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy tetraplegii podopieczny zwykle nie wykonuje samodzielnie ruchów kończyn, dlatego w usprawnianiu ważne są: regularna zmiana pozycji (profilaktyka odleżyn i przykurczów), ćwiczenia bierne w stawach oraz mobilizacja do ćwiczeń oddechowych wspierających wentylację i odkrztuszanie.

Pełne wyjaśnienie:

W tetraplegii dochodzi do znacznego ograniczenia lub braku dowolnych ruchów kończyn, dlatego usprawnianie prowadzone przy udziale opiekuna koncentruje się na działaniach bezpiecznych i możliwych do wykonania przy ciężkim deficycie ruchowym.

Poprawne są czynności: zmiana pozycji ułożeniowej, ćwiczenia bierne oraz mobilizacja do ćwiczeń oddechowych. Zmiana pozycji (np. zgodnie z ustalonym planem) ogranicza długotrwały ucisk tkanek, wspiera profilaktykę odleżyn i zmniejsza ryzyko bólu oraz przykurczów. Ćwiczenia bierne pomagają utrzymać zakres ruchu w stawach i zapobiegają sztywności oraz deformacjom. Ćwiczenia oddechowe i zachęcanie do aktywności oddechowej wspierają wentylację, ułatwiają oczyszczanie dróg oddechowych i zmniejszają ryzyko powikłań wynikających z unieruchomienia.

Pozostałe propozycje zawierają elementy nieadekwatne do typowych możliwości osoby z tetraplegią lub niezwiązane z usprawnianiem fizycznym:

  • "przenoszenie z łóżka na fotel" może być elementem opieki i pionizacji, ale w tej odpowiedzi pojawiają się ćwiczenia czynne, które u osoby z tetraplegią często nie są możliwe w wymaganym zakresie; dodatkowo czytanie książek podróżniczych nie jest elementem usprawniania fizycznego.
  • "oklepywanie pleców i pośladków" bywa kojarzone z działaniami przy zaleganiu wydzieliny, ale zestawienie z ćwiczeniami oporowymi jest nieadekwatne: ćwiczenia oporowe wymagają aktywnej pracy mięśni i kontroli ruchu, co przy tetraplegii zwykle nie jest możliwe lub wymaga ścisłego planu specjalisty.
  • "włączyć telewizję" nie jest usprawnianiem, a "ćwiczenia synergistyczne" nie stanowią typowego zakresu czynności opiekuna w podstawowym usprawnianiu; sama pozycja boczna jest tylko fragmentem pozycjonowania i bez pozostałych kluczowych działań nie spełnia celu pytania.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: przy ciężkim unieruchomieniu opiekun najczęściej realizuje profilaktykę powikłań (odleżyny, przykurcze, problemy oddechowe) poprzez pozycjonowanie, ćwiczenia bierne i wspieranie oddechu, a nie trening siłowy czy aktywność "dla zajęcia czasu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tetraplegia to porażenie czterokończynowe, w którym występują znaczne zaburzenia ruchu kończyn górnych i dolnych. W praktyce oznacza to ograniczoną lub brak możliwości wykonywania ruchów dowolnych, większe ryzyko przykurczów, odleżyn oraz powikłań oddechowych wynikających z unieruchomienia.
Najczęściej kluczowe są: regularna zmiana pozycji ułożeniowej, wykonywanie ćwiczeń biernych w stawach oraz wspieranie ćwiczeń oddechowych. Te działania pomagają zapobiegać odleżynom, przykurczom i powikłaniom z układu oddechowego, a także wspierają komfort i bezpieczeństwo podopiecznego.
Zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na tkanki, poprawia ukrwienie skóry i ogranicza ryzyko odleżyn. Dodatkowo pomaga zapobiegać przykurczom, ułatwia oddychanie i może wspierać lepsze odkrztuszanie. W opiece długoterminowej to jedno z podstawowych działań profilaktycznych.
Ćwiczenia bierne to ruchy wykonywane w stawach przez opiekuna lub terapeutę bez aktywnego udziału mięśni podopiecznego. Ich celem jest utrzymanie zakresu ruchu, zapobieganie sztywności, przykurczom i deformacjom oraz wspieranie krążenia. W ciężkich porażeniach są podstawową formą usprawniania.
Ćwiczenia czynne wymagają samodzielnego ruchu podopiecznego, więc w typowej tetraplegii są mocno ograniczone lub niemożliwe. Jeśli występują zachowane funkcje w wybranych mięśniach, zakres ćwiczeń czynnych powinien być ustalony przez specjalistę (np. fizjoterapeutę), a opiekun raczej wspiera bezpieczne wykonanie.
Ćwiczenia oporowe polegają na pracy mięśni przeciw oporowi, więc wymagają siły i kontroli ruchu. W tetraplegii te możliwości są zwykle znacznie zniesione, a niewłaściwe obciążenie może zwiększyć ryzyko urazu, bólu lub nasilenia spastyczności. Taki trening planuje się indywidualnie i pod nadzorem specjalisty.
Opiekun może przypominać o regularnym wykonywaniu prostych ćwiczeń (np. pogłębione wdechy i wydechy), dbać o wygodną pozycję ułatwiającą oddychanie oraz zachęcać do aktywności zgodnie z zaleceniami zespołu terapeutycznego. Ważne jest też obserwowanie duszności i komfortu oraz zgłaszanie niepokojących objawów.
Najczęściej myli się "usprawnianie" z dowolną aktywnością lub rozrywką (np. telewizja, czytanie). Druga pułapka to automatyczne uznanie, że ćwiczenia czynne lub oporowe zawsze są najlepsze. W tetraplegii podstawą są działania profilaktyczne i bezpieczne: pozycjonowanie, ćwiczenia bierne i wsparcie oddechu.
W ćwiczeniach biernych ruch wykonuje druga osoba (opiekun/terapeuta), a podopieczny nie uruchamia mięśni w celu wykonania ruchu. W ćwiczeniach czynnych podopieczny sam inicjuje i prowadzi ruch. Jeśli w treści mowa o ciężkim porażeniu, częściej właściwe będą ćwiczenia bierne i pozycjonowanie niż trening aktywny.
Ucz się w schemacie: problem (unieruchomienie) → zagrożenia (odleżyny, przykurcze, zaleganie wydzieliny) → działania opiekuna (pozycjonowanie, ćwiczenia bierne, mobilizacja oddechowa, obserwacja). Pomaga też powtarzanie definicji typów ćwiczeń oraz kojarzenie ich z poziomem sprawności pacjenta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw rehabilitacji i kinezyterapii (zakres: ćwiczenia bierne, przykurcze, pozycjonowanie)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla kierunku opiekun medyczny (dział: opieka nad osobą unieruchomioną)
  • Standardy i procedury wewnętrzne placówek dot. profilaktyki odleżyn i usprawniania w opiece długoterminowej (jeśli dostępne na zajęciach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego