U osoby z tetraplegią (niedowład czterokończynowy) kluczowe jest zapobieganie powikłaniom unieruchomienia oraz wspieranie funkcji oddechowych. W praktyce opiekun medyczny współpracuje z zespołem terapeutycznym, realizując zalecone działania, które są bezpieczne i adekwatne do ograniczonej sprawności pacjenta.
Poprawna odpowiedź wskazuje trzy typowe i celowe elementy usprawniania:
- Zmiana pozycji ułożeniowej – regularne pozycjonowanie odciąża tkanki, ogranicza długotrwały ucisk i zmniejsza ryzyko odleżyn. Pomaga też w lepszej wentylacji płuc (zmiana rozkładu wentylacji/perfuzji) i ogólnej tolerancji przebywania w łóżku.
- Ćwiczenia bierne – przy znacznie ograniczonej kontroli ruchu opiekun może wykonywać ruchy w stawach zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i zaleceniami, aby utrzymywać zakres ruchu, zmniejszać ryzyko przykurczów i wspierać krążenie obwodowe.
- Mobilizowanie do ćwiczeń oddechowych – zachęcanie, instruowanie i asekuracja (w zakresie zaleceń) sprzyjają utrzymaniu drożności dróg oddechowych, lepszemu odkrztuszaniu i zmniejszeniu ryzyka infekcji wynikających z zalegania wydzieliny.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo zawierają elementy nieadekwatne lub niespójne z celem usprawniania fizycznego:
- Wskazanie "ćwiczeń czynnych" przy tetraplegii może być mylące, bo pacjent często nie jest w stanie ich wykonać w sposób efektywny; dodatkowo elementy typu czytanie książek podróżniczych nie mają związku z usprawnianiem fizycznym.
- "Ćwiczenia oporowe" wymagają czynnej pracy mięśni przeciw oporowi, co zazwyczaj nie jest typowym działaniem opiekuna u pacjenta z ciężkim niedowładem; zestawienie ich z oklepywaniem (kojarzonym z toaletą drzewa oskrzelowego) tworzy mieszaną, potencjalnie mylącą odpowiedź.
- Czynności typu włączenie telewizji nie są elementem usprawniania, a "ćwiczenia synergistyczne" nie stanowią standardowego, jednoznacznego działania opiekuna w takim ujęciu. Sama pozycja boczna może być elementem pozycjonowania, ale w tej odpowiedzi jest połączona z nieadekwatnymi treściami.
Na egzaminie warto pamiętać: przy ciężkich deficytach ruchowych najczęściej wybiera się działania profilaktyczne i podtrzymujące (pozycjonowanie, ćwiczenia bierne, oddech), a unika odpowiedzi, które mieszają usprawnianie z aktywnościami rozrywkowymi lub wprowadzają zbyt zaawansowane formy treningu.
