KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 37.
Współrzędne środka komina przemysłowego na poziomie zerowym wynoszą X = 456,169 m oraz Y = 735,123 m. Na podstawie wyników pomiarów okresowych zawartych w tabeli wskaż, na którym poziomie obserwacyjnym nastąpiło największe odchylenie osi komina względem poziomu zerowego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi współrzędnych środka komina przemysłowego na różnych poziomach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać poziom z największym odchyleniem osi komina, trzeba dla każdego poziomu obserwacyjnego odczytać z tabeli przesunięcia względem poziomu zerowego i porównać wielkość odchylenia (najczęściej moduł przesunięcia w planie). Największa z tych wartości determinuje poprawny wybór.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących kontroli pionowości/odchylenia osi obiektów smukłych (np. kominów) poziom zerowy jest poziomem odniesienia. Podane współrzędne X i Y środka komina na poziomie zerowym wyznaczają punkt bazowy, względem którego porównuje się położenie środka (osi) komina na kolejnych poziomach obserwacyjnych.

Typowa procedura interpretacji tabeli z pomiarów okresowych wygląda następująco:

  • dla każdego poziomu obserwacyjnego odczytuje się współrzędne (lub bezpośrednio podane różnice) w planie,
  • wyznacza się przesunięcie względem poziomu zerowego: ΔX oraz ΔY (jeśli nie są już gotowe w tabeli),
  • określa się wielkość odchylenia. Najczęściej rozumie się ją jako moduł wektora przesunięcia w planie: |Δ| = sqrt((ΔX)^2 + (ΔY)^2),
  • porównuje się wartości |Δ| dla wszystkich poziomów i wybiera największą.

Poprawna odpowiedź to ta, która wskazuje poziom obserwacyjny o największej wartości odchylenia względem poziomu zerowego (w prewalidacji wskazano, że jest to poziom 3). Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo odpowiadają poziomom, na których odchylenie jest mniejsze, albo wynikają z częstych błędów: porównania tylko jednej składowej (ΔX lub ΔY), nieuwzględnienia wartości bezwzględnych lub pomylenia "najwyższego poziomu" z "największym odchyleniem".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli tabela podaje zarówno ΔX, jak i ΔY, nie wybieraj na podstawie "największej liczby w kolumnie". Najpierw ustal, czy zadanie wymaga modułu przesunięcia, a dopiero potem porównuj wyniki dla wszystkich poziomów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poziom zerowy to poziom odniesienia, względem którego porównuje się położenie osi (środka) komina na innych wysokościach. W praktyce jest to "baza" obliczeń: od niego wyznacza się przesunięcia ΔX i ΔY na kolejnych poziomach obserwacyjnych.
Najczęściej oznacza to przesunięcie środka osi komina w planie względem położenia na poziomie zerowym. Zwykle opisuje się je dwiema składowymi (ΔX, ΔY) albo jedną wartością – modułem przesunięcia, czyli "jak daleko" punkt odsunął się od odniesienia.
Gdy tabela podaje ΔX i ΔY, wielkość odchylenia w planie liczy się jako moduł wektora: |Δ| = sqrt((ΔX)^2 + (ΔY)^2). Następnie porównuje się wartości |Δ| dla wszystkich poziomów i wybiera największą.
Bo odchylenie osi w planie jest zwykle skutkiem przesunięcia w dwóch kierunkach jednocześnie. Największe ΔX nie musi oznaczać największego przesunięcia całkowitego, jeśli na innym poziomie występuje duże ΔY lub kombinacja obu składowych.
Gdy w tabeli pojawiają się wartości dodatnie i ujemne, znak informuje o kierunku przesunięcia, a nie o jego wielkości. Do wskazania "największego odchylenia" liczy się wielkość (moduł), więc porównuje się wartości bezwzględne lub moduł wektora.
Poziomy obserwacyjne to ustalone wysokości (np. kilka "półek" pomiarowych), na których wyznacza się położenie osi komina. Ich liczba i rozmieszczenie zależą od obiektu oraz projektu monitoringu, ale zasada interpretacji danych jest taka sama: porównać odchylenia względem poziomu zerowego.
Wtedy nie trzeba liczyć ΔX i ΔY – należy tylko porównać podane odchylenia dla wszystkich poziomów obserwacyjnych i wskazać największą wartość. Trzeba uważać, czy odchylenie jest podane jako dodatnie/ujemne, czy jako wartość bezwzględna.
To punkt odniesienia do obliczania przesunięć. Dzięki niemu można wyznaczyć różnice położenia na innych poziomach: ΔX = X(poziom) − X(0), ΔY = Y(poziom) − Y(0). Nawet jeśli tabela podaje już różnice, idea odniesienia pozostaje taka sama.
Najczęstsze to: wybór na podstawie jednej kolumny (np. tylko ΔX), ignorowanie wartości ujemnych, pomylenie "najwyższego poziomu" z "największym odchyleniem", oraz brak sprawdzenia wszystkich poziomów. Pomaga schemat: odczyt → oblicz → porównaj.
Ćwicz odczyt danych z tabel i szybkie porównywanie wartości. Opanuj różnice między: składowymi (ΔX, ΔY), odchyleniem jako wartością bezwzględną oraz modułem przesunięcia. W rozwiązaniach zawsze zapisuj, co porównujesz i dlaczego właśnie tę wielkość.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Największa z tych wartości determinuje poprawny wybór."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. instrukcji/wytycznych uczelnianych lub branżowych do pomiarów odchyłek obiektów smukłych); nie posiadam w tym zadaniu dostępu do wskazanej tabeli z ilustracji.

Materiały:

  • Skrypty/podręczniki z geodezji inżynieryjnej: monitoring przemieszczeń i odkształceń obiektów
  • Materiały szkolne z tematów: obliczanie przesunięć w układzie XY (ΔX, ΔY) i modułu wektora
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu tabel i interpretacji wyników pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego