KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 19.
Wszystkie dostępne wyrobiska i pomieszczenia przewietrza się w taki sposób, aby stężenie gazów w powietrzu było nie większe niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przewietrzanych wyrobiskach wymagane są limity maksymalne dla gazów szkodliwych ("nie większe niż"). Dla tlenku węgla (CO) dopuszczalne stężenie wskazano jako 0,0026% obj. Opcja z 19% O2 dotyczy innego warunku: minimalnej zawartości tlenu ("nie mniej niż"), a nie górnego limitu.

Pełne wyjaśnienie:

Przewietrzanie w kopalni podziemnej ma utrzymywać atmosferę roboczą w stanie bezpiecznym. W praktyce oznacza to spełnienie dwóch różnych typów wymagań:

  • tlen – obowiązuje próg minimalny (zawartość tlenu nie może spaść poniżej określonej wartości),
  • gazy szkodliwe/toksyczne – obowiązują progi maksymalne (ich stężenie nie może przekroczyć dopuszczalnych limitów).

Pytanie używa sformułowania "nie większe niż", więc odnosi się do limitów maksymalnych dla gazów szkodliwych. Wśród podanych opcji jedną z takich wartości jest 0,0026% CO, czyli limit dla tlenku węgla w powietrzu kopalnianym zgodnie z informacją z kontekstu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 19% O2 jest pułapką: tlen ma wymaganie "nie mniej niż", czyli jest to minimum, a nie "nie więcej niż". Z tego powodu logicznie nie odpowiada treści pytania o górny limit.
  • 0,00007% H2S i 0,000026% NO wyglądają jak wartości graniczne, ale w kontekście wskazano inne rzędy wielkości (częsty błąd to przesunięcie przecinka i zaniżenie wartości 10×). Takie pomyłki wynikają z zapisu z wieloma zerami.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać nie tylko liczby, ale też kierunek nierówności: tlen – próg dolny, gazy toksyczne – progi górne. Na zadaniach testowych to właśnie ta logika często rozstrzyga wybór poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wymóg, aby gazy szkodliwe i toksyczne (np. CO, tlenki azotu, H2S) nie przekraczały dopuszczalnych limitów. Jest to inny typ kryterium niż dla tlenu, gdzie zwykle obowiązuje próg minimalny ("nie mniej niż").
Bo zawartość tlenu w powietrzu opisuje się progiem dolnym: tlen ma być co najmniej na wymaganym poziomie. "Nie większe niż" dotyczy natomiast progów górnych, stosowanych dla gazów szkodliwych, które trzeba ograniczać wentylacją.
CO to gaz toksyczny, który może pojawiać się m.in. w wyniku procesów technologicznych i pracy urządzeń. Jest szczególnie niebezpieczny, bo wiąże się z hemoglobiną i szybko upośledza transport tlenu w organizmie. Dlatego ma określone limity dopuszczalne.
Do częstych źródeł należą: roboty strzałowe, praca maszyn (zwłaszcza z silnikami spalinowymi), procesy utleniania, a także wydzielanie gazów ze złoża. Wentylacja ma rozcieńczać i usuwać te składniki, aby nie przekraczać limitów.
Kluczowe są słowa: "nie większe niż" i "nie przekracza" oznaczają limit maksymalny (typowe dla CO, NO, H2S). Z kolei "nie mniejsza niż" i "co najmniej" oznaczają wymaganie minimalne (najczęściej dla tlenu).
To klasyczny błąd rzędu wielkości: liczby z wieloma zerami sprzyjają przesunięciu przecinka o jedno miejsce. Na egzaminie warto porównywać zapisy i sprawdzać, czy zmiana nie oznacza 10× różnicy, bo to często decyduje o poprawności.
W praktyce spotyka się oba sposoby prezentacji wyników, zależnie od urządzeń i dokumentacji. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba uważnie czytać jednostkę: tu występują procenty objętościowe. Mylenie % z mg/m³ prowadzi do błędnych wniosków.
Stosuje się systemy automatyczne (czujniki w sieci monitoringu) oraz detektory indywidualne noszone przez pracowników. Ich zadaniem jest szybkie wykrycie przekroczeń i uruchomienie procedur bezpieczeństwa, np. wycofania ludzi z rejonu.
Ryzyko rośnie po robotach strzałowych, przy intensywnej pracy maszyn, w rejonach o gorszym przepływie powietrza oraz tam, gdzie występuje wydzielanie gazów ze złoża. Dlatego w takich miejscach zwiększa się kontrolę i częstotliwość pomiarów.
Ucz się razem: nazwa gazu + kierunek nierówności (maksimum czy minimum) + jednostka. Trenuj zadania, w których trzeba rozpoznać pułapki typu "19% tlenu" przy pytaniu o "nie większe niż". Pomaga też zapisywanie liczb w notacji ułatwiającej kontrolę przecinka.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w przewietrzanych wyrobiskach wymagane są limity maksymalne dla gazów szkodliwych ("nie większe niż").

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, § 142 ust. 2, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dot. ruchu podziemnych zakładów górniczych (część o przewietrzaniu i składzie powietrza)
  • Instrukcje zakładowe przewietrzania i kontroli atmosfery kopalnianej (procedury i progi alarmowe)
  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń i zagrożeń gazowych (tabele gazów, skutki zdrowotne, metody pomiaru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego