KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 30.
Wszystkie dostępne wyrobiska i pomieszczenia przewietrza się w taki sposób, aby stężenie tlenku węgla w powietrzu było nie większe niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tlenek węgla (CO) jest silnie toksycznym gazem, dlatego wyrobiska przewietrza się tak, aby jego stężenie nie przekraczało wartości dopuszczalnej podanej w przepisach/wytycznych dla atmosfery kopalnianej.
W tym pytaniu jako granicę przyjęto 0,0026%, a pozostałe wartości oznaczają inne (niższe) progi.

Pełne wyjaśnienie:

Tlenek węgla (CO) to bezbarwny i bezwonny gaz o silnym działaniu toksycznym. W warunkach podziemnych szczególnie niebezpieczny jest fakt, że może występować bez wyraźnych "ostrzeżeń" dla zmysłów, a jego wpływ na organizm wiąże się m.in. z ograniczeniem transportu tlenu we krwi. Dlatego jednym z kluczowych zadań wentylacji kopalnianej jest utrzymanie składu atmosfery w granicach wartości dopuszczalnych.

Pytanie sprawdza znajomość granicznego stężenia CO, jakie należy zapewnić poprzez przewietrzanie wyrobisk i pomieszczeń. Poprawna odpowiedź to "0,0026%", czyli wartość graniczna wskazana w zadaniu jako dopuszczalna. Umiejętność odróżniania podobnych zapisów (różniących się zerami) jest tu bardzo ważna, bo błąd o jeden rząd wielkości może oznaczać zupełnie inną interpretację bezpieczeństwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Warianty "0,0007%", "0,00026%" i "0,000075%" przedstawiają inne, znacznie niższe progi. Są one "kuszące", ponieważ intuicyjnie mogą wydawać się bezpieczniejsze, ale pytanie dotyczy konkretnej wartości granicznej, którą należy znać i stosować jako kryterium oceny przewietrzania. W zadaniach egzaminacyjnych typową pułapką jest pomylenie 0,0026% z 0,00026% (przesunięcie przecinka) lub z wartościami o podobnym zapisie.

W praktyce zawodowej technika górnictwa podziemnego kluczowe jest nie tylko zapamiętanie limitu, ale też poprawne odczytywanie wskazań urządzeń i dokumentacji: jaki parametr jest mierzony, w jakiej jednostce oraz czy wynik dotyczy wartości chwilowej czy uśrednionej. Ponieważ wartości dopuszczalne mogą być aktualizowane, w pracy zawsze należy odnosić się do aktualnych przepisów i instrukcji obowiązujących w danym zakładzie górniczym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie CO informuje, ile tlenku węgla znajduje się w mieszaninie gazów w wyrobisku. CO jest gazem silnie toksycznym, więc jego poziom służy jako wskaźnik zagrożenia i kryterium oceny skuteczności przewietrzania oraz bezpieczeństwa dopuszczenia rejonu do pracy.
CO jest bezbarwny i bezwonny, więc trudno go wykryć bez przyrządów. Działa toksycznie i może powodować szybkie pogorszenie stanu zdrowia. W wyrobiskach podziemnych dodatkowym ryzykiem jest ograniczona możliwość ucieczki i zależność bezpieczeństwa od sprawnej wentylacji.
CO może pojawiać się m.in. w wyniku procesów spalania i tlenia (np. zdarzeń pożarowych), pracy urządzeń generujących spaliny (jeśli są dopuszczone), a także w niektórych sytuacjach awaryjnych. Zawsze wymaga to oceny zagrożenia i kontroli atmosfery.
To różnica o jeden rząd wielkości (10 razy). Pomaga świadome "policzenie miejsc po przecinku" i porównanie liczby zer. Warto też zamienić zapis na notację naukową lub na ppm podczas nauki, aby wyrobić intuicję skali i uniknąć pomyłek.
Czasem tak, bo pomiary i progi w materiałach mogą być podawane w różnych jednostkach. Najważniejsze jest rozumienie skali i kontrola sensowności wyniku. Jeśli w arkuszu podano wartości w %, zwykle wystarcza poprawne rozpoznanie właściwego progu i uważne czytanie zapisu.
Podstawą jest skuteczne przewietrzanie: odpowiedni dopływ świeżego powietrza, właściwy rozdział prądów, usuwanie zanieczyszczeń i stały nadzór wentylacyjny. W sytuacjach zagrożenia stosuje się też procedury awaryjne, wyłączenia rejonów i kontrolę źródeł emisji.
Gdy pomiary wskazują trend wzrostowy CO, pojawiają się sygnały z czujników lub występują zdarzenia mogące generować CO (np. nieprawidłowości związane z procesami cieplnymi). Decyzja powinna wynikać z oceny ryzyka i obowiązujących w kopalni procedur.
Najczęstsze są pomyłki w zerach i przecinku, wybór "najmniejszej liczby" z intuicji oraz mieszanie jednostek (%, ppm). Błąd wynika też z uczenia się wartości bez kontekstu (co mierzymy i gdzie). Pomaga trening na przykładach i kontrola zapisu liczbowego.
Ucz się limitów i definicji wraz z kontekstem: jakie wyrobiska obejmują, jak się je monitoruje i jakie są działania po przekroczeniu progów. Rób zestawy zadań z wartościami liczbowymi i ćwicz uważne czytanie odpowiedzi, bo różnice często są w jednym zerze.
W praktyce mogą występować różnice w instrukcjach zakładowych, sposobach interpretacji progów i organizacji kontroli, choć punktem wyjścia są wymagania wynikające z przepisów i zasad bezpieczeństwa. Dlatego w pracy zawsze należy sprawdzać aktualne dokumenty obowiązujące w danym zakładzie.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni dotyczące zagrożeń gazowych i wentylacji
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń podziemnych (poziom technikum)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli atmosfery i pomiarów gazów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego