Najpewniejszą metodą kontroli procesu sterylizacji jest kontrola biologiczna, ponieważ jako jedyna ocenia bezpośrednio, czy w wyniku procesu doszło do zniszczenia drobnoustrojów. Stosuje się wskaźniki biologiczne zawierające przetrwalniki mikroorganizmów o określonej, wysokiej odporności. Po zakończeniu cyklu wskaźnik poddaje się inkubacji; brak wzrostu oznacza, że warunki procesu były wystarczające do zabicia drobnoustrojów.
Odpowiedź "Wzrokowa" jest nieprawidłowa, bo obserwacja wyglądu pakietu czy narzędzi nie informuje o przeżywalności mikroorganizmów. Może co najwyżej ujawnić uszkodzenie opakowania lub błąd organizacyjny, ale nie potwierdza sterylności.
Odpowiedź "Chemiczna" (np. wskaźniki zmieniające barwę) jest metodą kontrolną ważną w praktyce, ale jest to dowód pośredni: informuje, że osiągnięto określone parametry ekspozycji (np. obecność pary, temperatura, czas), jednak sama zmiana barwy nie jest równoznaczna z pewnym zabiciem wszystkich drobnoustrojów we wsadzie.
Odpowiedź "Fizyczna" (monitorowanie parametrów cyklu: czas, temperatura, ciśnienie) również jest konieczna, lecz także ma charakter pośredni. Prawidłowe parametry na wydruku lub wyświetlaczu nie wykluczają wszystkich problemów praktycznych (np. nieprawidłowe ułożenie wsadu, bariery dla penetracji pary). Dlatego w sensie potwierdzenia efektu mikrobiologicznego najbardziej wiarygodna pozostaje kontrola biologiczna.
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać: biologiczna = potwierdza zabicie drobnoustrojów, chemiczna i fizyczna = potwierdzają warunki procesu.
