KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 36.
Wybierz prawdziwe stwierdzenie dotyczące środków ochrony roślin i ich wpływu na zdrowie człowieka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nie wszystkie środki ochrony roślin są "zawsze bezpieczne" ani "zawsze szkodliwe".
Ryzyko dla zdrowia zależy od toksyczności, dawki i narażenia oraz od przestrzegania etykiety i zasad BHP. Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie, że zagrożenie może wystąpić, gdy środek jest użyty nieprawidłowo.

Pełne wyjaśnienie:

Prawdziwe jest stwierdzenie: "Niektóre środki ochrony roślin mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka, jeśli nie są stosowane prawidłowo." W praktyce oznacza to, że zagrożenie wynika nie tylko z samej substancji, ale też z warunków użycia: dawki, stężenia, drogi kontaktu (skóra, drogi oddechowe, oczy), czasu ekspozycji oraz zastosowanych zabezpieczeń. W ogrodnictwie do narażenia może dojść np. podczas odmierzania preparatu, przygotowania cieczy roboczej, oprysku, mycia opryskiwacza czy niewłaściwego przechowywania.

Stwierdzenie "Wszystkie środki ochrony roślin są bezpieczne dla zdrowia człowieka" jest fałszywe, bo część preparatów ma właściwości niebezpieczne i wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń oraz ochrony indywidualnej. Z kolei teza "Środki ochrony roślin są zawsze szkodliwe" jest błędnym uogólnieniem: ocena ryzyka zależy od sytuacji, a w wielu zastosowaniach ryzyko jest ograniczane przez właściwą technikę zabiegu, sprzęt, środki ochrony indywidualnej i procedury.

Nieprawdziwe jest także zdanie "Środki ochrony roślin nie mają wpływu na zdrowie człowieka", ponieważ oddziaływanie może wystąpić zarówno w krótkim czasie (np. podrażnienia, zatrucia), jak i po dłuższej ekspozycji, zależnie od substancji i poziomu narażenia.

Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa-klucze: "niektóre" i "jeśli". Odpowiedzi z wyrazami "zawsze", "wszystkie" lub "nigdy" często są zbyt kategoryczne i łatwo prowadzą do błędu. W kontekście ŚOR kluczowe jest myślenie warunkowe: zagrożenie rośnie, gdy nie stosuje się etykiety, BHP i ochron osobistych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Środki ochrony roślin to preparaty stosowane do zwalczania chwastów, chorób i szkodników. Mogą wpływać na zdrowie, bo zawierają substancje czynne o określonej toksyczności. Ryzyko zależy od dawki, czasu kontaktu, drogi narażenia oraz tego, czy przestrzega się zaleceń z etykiety i zasad BHP.
Bo środki ochrony roślin są zróżnicowane: mają różne substancje czynne, stężenia i klasy zagrożenia. Użycie słowa "niektóre" odzwierciedla rzeczywistość i pozwala uwzględnić, że część preparatów może być bardziej niebezpieczna, a część przy właściwym stosowaniu stwarza mniejsze ryzyko.
Najczęściej jest to kontakt ze skórą (np. rozlanie koncentratu), wdychanie aerozolu podczas oprysku oraz kontakt z oczami. Narażenie może też wystąpić pośrednio, np. przez niewłaściwe mycie sprzętu lub brak higieny po zabiegu. Dlatego ważne są rękawice, odzież ochronna i właściwa technika pracy.
To stosowanie zgodnie z etykietą: właściwa dawka i stężenie, odpowiednia uprawa i zwalczany organizm, zalecany sprzęt oraz warunki zabiegu (np. ograniczanie znoszenia). Obejmuje też BHP: środki ochrony indywidualnej, bezpieczne przygotowanie cieczy roboczej i właściwe postępowanie z odpadami.
Nie. Część środków ma właściwości niebezpieczne (np. drażniące lub toksyczne) i wymaga ścisłego przestrzegania zasad stosowania. Bezpieczeństwo zależy od kontroli narażenia: właściwej dawki, ochrony osobistej, organizacji pracy oraz przestrzegania okresów prewencji i karencji. Twierdzenie "wszystkie są bezpieczne" jest zbyt kategoryczne.
Nie zawsze. "Szkodliwość" zależy od poziomu narażenia i tego, czy stosuje się środki ograniczające ryzyko. Przy pracy zgodnie z etykietą i BHP ryzyko można istotnie zmniejszyć. Stwierdzenie "zawsze szkodliwe" to typowe uogólnienie spotykane w testach jako odpowiedź-pułapka.
Częste błędy to: zła dawka (np. "na oko"), brak rękawic i ochrony dróg oddechowych, praca przy niekorzystnych warunkach (wiatr, upał), mieszanie preparatów bez sprawdzenia zaleceń oraz brak mycia i dekontaminacji sprzętu. Takie błędy zwiększają narażenie i mogą prowadzić do zatruć lub podrażnień.
Największe ryzyko występuje zwykle przy przygotowaniu cieczy roboczej (kontakt z koncentratem), przy awariach sprzętu (wycieki), podczas oprysku w złych warunkach oraz przy braku środków ochrony indywidualnej. Ryzyko rośnie też, gdy nie przestrzega się zaleceń etykiety dotyczących bezpieczeństwa i organizacji pracy.
W pytaniach o bezpieczeństwo często poprawne są odpowiedzi warunkowe, zawierające "może", "niektóre", "jeśli". Skrajne sformułowania ("zawsze", "nigdy", "wszystkie", "brak wpływu") zwykle są fałszywe, bo ignorują zmienność sytuacji, dawki i narażenia. To prosta strategia ograniczająca błędy na egzaminie.
Ucz się z etykiet i kart charakterystyki: zwróć uwagę na zagrożenia, środki ochrony osobistej i zasady postępowania. Powtórz podstawy BHP, pojęcia narażenia i ryzyka oraz typowe sytuacje w gospodarstwie (mieszanie, oprysk, mycie sprzętu). Ćwicz rozpoznawanie odpowiedzi "zawsze/wszystkie" jako potencjalnych pułapek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Nie wszystkie środki ochrony roślin są "zawsze bezpieczne" ani "zawsze szkodliwe".Ryzyko dla zdrowia zależy od toksyczności, dawki i narażenia oraz od przestrzegania etykiety i zasad BHP."

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1107/2009 of the European Parliament and of the Council of 21 October 2009 concerning the placing of plant protection products on the market (tekst aktu) https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj (dostęp: 05.03.2026)
  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 396/2005 of the European Parliament and of the Council of 23 February 2005 on maximum residue levels of pesticides in or on food and feed (tekst aktu) https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2005/396/oj (dostęp: 05.03.2026)
  • WHO: Pesticide residues in food (informacje o narażeniu i ryzyku zdrowotnym) https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/pesticide-residues-in-food (dostęp: 05.03.2026)

Materiały:

  • Etykiety i karty charakterystyki (SDS) przykładowych środków ochrony roślin
  • Materiały szkoleniowe dotyczące bezpiecznego stosowania ŚOR i BHP w rolnictwie/ogrodnictwie
  • Podręczniki do ochrony roślin w uprawach ogrodniczych (działy: toksykologia, technika zabiegu, BHP)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego