Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 5



PYTANIE NR 23.
Wybierz prawidłową procedurę postępowania z dokumentacją archiwalną kategorii A po upływie okresu przechowywania określonego w wykazie akt.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja kategorii A to materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej, dlatego po upływie okresu przechowywania wynikającego z wykazu akt należy ją przekazać do właściwego archiwum. Niszczenie dotyczy co do zasady dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B) i odbywa się w trybie brakowania.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwizacji kluczowe jest rozróżnienie dwóch podstawowych grup dokumentacji:

  • kategoria A – materiały archiwalne o trwałej wartości (historycznej/dowodowej),
  • kategoria B – dokumentacja niearchiwalna, przechowywana przez czas wskazany w wykazie akt, a potem przeznaczana do brakowania.

Pytanie dotyczy dokumentacji archiwalnej kategorii A po upływie okresu przechowywania określonego w jednolitym rzeczowym wykazie akt. Dla kategorii A prawidłową procedurą jest przekazanie dokumentacji do właściwego archiwum, ponieważ nie jest to dokumentacja przeznaczona do zniszczenia.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Dokumentacja jest przekazywana do odpowiedniego archiwum."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Dokumentacja jest niszczona." – niszczenie jest typowe dla dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B) w procedurze brakowania po upływie okresu przechowywania. Nie dotyczy kategorii A.
  • "Dokumentacja jest przechowywana na miejscu bez żadnych zmian." – po upływie okresu przechowywania nie jest to właściwe działanie dla kategorii A; dalsze magazynowanie w jednostce bez przekazania nie realizuje obowiązków archiwalnych.
  • "Dokumentacja jest sprzedawana firmom recyklingowym." – obrót dokumentacją (zwłaszcza zawierającą dane) nie jest prawidłową procedurą archiwalną. Dokumenty nie są towarem; właściwe drogi to przekazanie (A) albo brakowanie (B) w przewidzianym trybie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest kategoria A, myśl "archiwum"; jeśli jest kategoria B, myśl "brakowanie po okresie przechowywania (z zachowaniem formalności)".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza kategoria A w dokumentacji?
Kategoria A oznacza materiały archiwalne, czyli dokumentację o trwałej wartości (np. historycznej). Zasadą jest, że po upływie okresu przechowywania wynikającego z wykazu akt nie niszczy się jej, tylko przygotowuje i przekazuje do właściwego archiwum.
Co oznacza kategoria B w archiwizacji dokumentów?
Kategoria B to dokumentacja niearchiwalna, która nie ma trwałej wartości historycznej. Przechowuje się ją przez czas wskazany w wykazie akt, a po jego upływie może być brakowana (niszczona) w przewidzianym trybie, zamiast przekazywania do archiwum.
Dlaczego nie mówi się "termin przedawnienia" przy archiwizacji?
"Termin przedawnienia" dotyczy głównie roszczeń i zobowiązań (np. w podatkach), a w archiwizacji używa się pojęcia okres przechowywania. Okres przechowywania wynika z wykazu akt i decyduje, co zrobić z dokumentacją po upływie czasu (przekazanie dla A lub brakowanie dla B).
Jakie jest prawidłowe postępowanie z dokumentacją kategorii A po czasie?
Dla dokumentacji kategorii A prawidłowe działanie to przekazanie do właściwego archiwum po upływie okresu przechowywania określonego w wykazie akt. W praktyce oznacza to m.in. uporządkowanie i ewidencjonowanie dokumentów przed przekazaniem.
Czy dokumentację kategorii A wolno zniszczyć po okresie przechowywania?
Nie. Dokumentacja kategorii A jest materiałem archiwalnym, więc nie jest przeznaczona do niszczenia po upływie okresu przechowywania. Niszczenie dotyczy zasadniczo dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B) w procedurze brakowania, a nie materiałów archiwalnych.
Jaką rolę ma wykaz akt w przechowywaniu dokumentów?
Wykaz akt porządkuje dokumentację i przypisuje jej m.in. kategorię archiwalną oraz okres przechowywania. Dzięki temu wiadomo, które dokumenty po czasie przekazać do archiwum (A), a które mogą być brakowane (B) po spełnieniu wymagań formalnych.
Kiedy stosuje się brakowanie dokumentacji?
Brakowanie stosuje się wobec dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B) po upływie okresu przechowywania wskazanego w wykazie akt, gdy dokumenty utraciły wartość użytkową/dowodową. To kontrolowany proces, a nie dowolne niszczenie dokumentów w jednostce.
Dlaczego nie można trzymać akt bez zmian po upływie okresu przechowywania?
Po upływie okresu przechowywania jednostka powinna podjąć właściwą czynność wynikającą z kwalifikacji: dla A przekazanie do archiwum, dla B przygotowanie do brakowania. Pozostawienie akt "bez zmian" utrudnia porządek w archiwum zakładowym i zwiększa ryzyka organizacyjne.
Czy sprzedaż dokumentów do recyklingu jest poprawną procedurą?
Nie. Sprzedaż dokumentów jako makulatury/recyklingu nie jest standardową procedurą archiwalną. Prawidłowe ścieżki to przekazanie materiałów archiwalnych (kategoria A) albo brakowanie dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B) w odpowiednim trybie.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy kategoriach A i B?
Najczęstsze błędy to: mylenie pojęć okres przechowywania i "przedawnienia", założenie, że wszystko przekazuje się do archiwum, oraz automatyczne wskazywanie niszczenia bez sprawdzenia kategorii. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy w treści pojawia się A czy B.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Dokumentacja kategorii A to materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej, dlatego po upływie okresu przechowywania wynikającego z wykazu akt należy ją przekazać do właściwego archiwum."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19830380173/U/D19830173Lj.pdf
  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, art. 5 ust. 1, Dz.U. 2020 poz. 164
  • Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, Dz.U. 2019 poz. 246

Materiały:

  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (art. 5 – zasady przekazywania i brakowania)
  • Rozporządzenie w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji
  • Wewnętrzny jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) stosowany w jednostce
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego