KWALIFIKACJA FRK1 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 6.
Wybierz składnik, który jest najczęściej wykorzystywany jako podstawa w preparatach fryzjerskich.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Woda jest najczęstszą bazą (nośnikiem/rozpuszczalnikiem) w wielu preparatach fryzjerskich, np. szamponach czy odżywkach. Olejki eteryczne zwykle są dodatkiem zapachowym/aktywnym, parabeny pełnią rolę konserwantów, a sulfat laurylowy sodu to głównie substancja myjąca (surfaktant), nie "podstawa".

Pełne wyjaśnienie:

W wielu preparatach fryzjerskich podstawą formulacji jest woda, czyli główny rozpuszczalnik i nośnik składników. Dotyczy to szczególnie produktów o konsystencji płynnej lub kremowej, takich jak szampony, odżywki, maski, płukanki czy niektóre produkty do stylizacji. W praktyce "podstawa" oznacza składnik dominujący ilościowo, budujący fazę wodną i umożliwiający rozproszenie pozostałych substancji.

Odpowiedź "Woda" jest więc poprawna, ponieważ to właśnie ona bardzo często znajduje się na początku składu INCI w kosmetykach do włosów (jako rozpuszczalnik i medium receptury). Dzięki niej produkt może mieć odpowiednią lepkość, łatwo się rozprowadzać i spłukiwać, a składniki aktywne mogą działać w stabilnym środowisku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Olejek eteryczny" – zwykle występuje w niewielkich stężeniach jako kompozycja zapachowa lub dodatek o określonym działaniu (np. odświeżającym). Ze względu na intensywność zapachu i potencjał drażniący nie jest typową bazą większości preparatów.
  • "Parabeny" – to konserwanty, czyli składniki zabezpieczające produkt przed rozwojem drobnoustrojów. Są ważne dla trwałości, ale stosuje się je w małych ilościach, więc nie stanowią "podstawy".
  • "Sulfat laurylowy sodu" – to surfaktant (detergent) odpowiadający głównie za właściwości myjące i pienienie, typowy dla części szamponów. Choć bywa istotnym składnikiem, nie jest uniwersalną bazą wszystkich preparatów fryzjerskich i nie pełni roli głównego rozpuszczalnika/nośnika.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "podstawy" kosmetyku, najpierw myśl o nośniku (często woda), a dopiero potem o dodatkach funkcjonalnych: konserwantach, substancjach zapachowych i detergentach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Podstawa" to składnik stanowiący główne medium receptury (nośnik), w którym rozpuszcza się lub rozprasza inne substancje. W wielu kosmetykach do włosów podstawą jest woda, bo zapewnia odpowiednią konsystencję, ułatwia aplikację i umożliwia działanie składników aktywnych.
W INCI składniki podaje się zwykle w kolejności malejącej stężenia. Jeśli woda jest na początku, oznacza to, że jest jej najwięcej w produkcie i pełni rolę głównego rozpuszczalnika/nośnika. To typowe dla szamponów, odżywek i wielu kosmetyków pielęgnacyjnych.
Składnik bazowy występuje w dużej ilości i tworzy fazę produktu (np. woda lub mieszanina emolientów). Dodatki (zapachy, konserwanty, barwniki) są zwykle pod koniec składu i mają funkcję wspomagającą. Pomaga też wiedza o typowych stężeniach tych grup.
Zwykle nie. Olejki eteryczne najczęściej stosuje się jako dodatek zapachowy lub składnik o specyficznym działaniu, ale w małych ilościach. Zbyt wysokie stężenia mogą podrażniać skórę, a ponadto olejki nie zapewniają typowych właściwości bazowych dla większości kosmetyków wodnych.
Parabeny pełnią funkcję konserwantów – chronią produkt przed rozwojem bakterii, drożdży i pleśni, co zwiększa bezpieczeństwo i trwałość. Stosuje się je w niewielkich stężeniach, więc nie budują "masy" produktu i nie są jego podstawą ani głównym nośnikiem.
Sulfat laurylowy sodu (często kojarzony jako SLS) to surfaktant, czyli substancja myjąca i pieniąca. Pomaga usuwać sebum i zabrudzenia, ale nie jest uniwersalną bazą wszystkich preparatów fryzjerskich. W wielu formułach jest jednym z kilku składników funkcjonalnych.
Najczęściej jest to woda oraz substancje dobrze rozpuszczalne w wodzie, np. humektanty (wiążące wodę) czy niektóre polimery zagęszczające. To one razem budują fazę wodną i wpływają na lepkość oraz odczucie na włosach. Konkret zależy od typu produktu.
Nie. Część produktów może być bezwodna lub mieć inną dominującą fazę, np. olejki, pomady, woski czy niektóre sera. Jednak w szerokiej grupie popularnych kosmetyków salonowych (szampony, odżywki, maski) woda jest bardzo częstą podstawą.
Bo wymagają myślenia statystycznego i ogólnej wiedzy rynkowej, a nie tylko definicji. Uczeń może znać wyjątki (np. produkty bezwodne) i przez to zawahać się. Warto wtedy wrócić do typowych, masowo stosowanych formuł i ich podstawowych składników.
Najlepsza metoda to analiza kilku etykiet: zaznacz wodę/nośniki, potem surfaktanty, emolienty, konserwanty i zapachy. Ucz się "grupami funkcji", nie pojedynczymi nazwami. To ułatwia odpowiedzi egzaminacyjne, bo rozumiesz rolę składnika, a nie tylko jego brzmienie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Woda jest najczęstszą bazą (nośnikiem/rozpuszczalnikiem) w wielu preparatach fryzjerskich, np. szamponach czy odżywkach."

Źródła:

  • Regulation (EC) No 1223/2009 of the European Parliament and of the Council on cosmetic products, Annexes and general framework (tekst jednolity w EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32009R1223 (dostęp: 2026-03-02)
  • Harry's Cosmeticology (Ruth F. Harry), rozdziały dot. formulacji kosmetyków i roli rozpuszczalników/baz (wydanie książkowe; weryfikacja wymaga dostępu do egzemplarza)

Materiały:

  • Podręczniki z kosmetologii/fryzjerstwa opisujące budowę i skład kosmetyków do włosów
  • Materiały producentów i karty charakterystyki/INCI produktów salonowych (szampony, odżywki, maski)
  • Atlas/ściąga INCI: podział składników na rozpuszczalniki, emolienty, humektanty, surfaktanty, konserwanty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego