KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 15.
Wybrane konta wykazują następujące obroty: Które konto, na koniec roku obrotowego, może wykazywać saldo końcowe?
Ilustracja przedstawia zestawienie kont księgowych w formie tabelarycznej, co jest typowe dla egzaminów z zakresu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konto "Koszty działalności podstawowej" może wykazywać saldo końcowe (zwykle Dt), bo jego saldo może oznaczać wartość niezakończonej produkcji, czyli produkcję w toku ujmowaną w aktywach. Pozostałe wskazane konta mają charakter wynikowy lub rozliczeniowy i na koniec roku są zamykane przez przeniesienie na wynik finansowy, więc nie powinny mieć salda końcowego.

Pełne wyjaśnienie:

Na dzień bilansowy nie wszystkie konta związane z kosztami muszą być "wyzerowane". Kluczowe jest rozróżnienie, czy konto jest kontem wynikowym (służy do ustalenia wyniku okresu), czy też jest kontem ewidencyjnym kosztów produkcji, którego saldo może odzwierciedlać składnik majątku.

Odpowiedź "Koszty działalności podstawowej" jest poprawna, ponieważ to konto gromadzi koszty związane z wytworzeniem produktów. Jeżeli na koniec roku część produkcji nie jest zakończona, saldo debetowe tego konta może odpowiadać wartości produkcji w toku. Taka wartość nie jest kosztem sprzedanego okresu, lecz stanowi element zapasów (aktywa obrotowe), który przechodzi na kolejny okres.

Pozostałe propozycje nie są prawidłowe w kontekście salda końcowego na koniec roku:

  • "Koszt sprzedanych wyrobów" – jest typowym kontem wynikowym, ujmującym koszt odnoszony do sprzedaży danego okresu. Na koniec roku powinno zostać zamknięte przez przeniesienie na wynik finansowy, więc saldo końcowe nie powinno pozostawać.
  • "Straty nadzwyczajne" – również ma charakter wynikowy (wpływa na wynik okresu). Zamyka się je na koniec roku, dlatego saldo końcowe nie powinno wystąpić.
  • "Rozliczenie kosztów działalności" – to konto rozliczeniowe, służące do przeksięgowań kosztów. Co do zasady na koniec okresu powinno zostać rozliczone (zamknięte), aby nie pozostawiać salda, które utrudniałoby interpretację sprawozdania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wśród opcji pojawia się konto, którego saldo może oznaczać produkcję w toku lub inny składnik zapasów, jest to silny sygnał, że może ono wykazywać saldo na dzień bilansowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Saldo końcowe oznacza, że po zsumowaniu obrotów i rozliczeniu zapisów na Dt i Ct na dzień bilansowy pozostaje różnica. Takie saldo wskazuje na istnienie stanu (np. zapasu lub rozrachunku). Konta stricte wynikowe co do zasady są zamykane na wynik finansowy, więc nie zostawiają salda.
Ponieważ może odzwierciedlać wartość produkcji niezakończonej. Jeśli część kosztów dotyczy wyrobów, które nie zostały ukończone ani sprzedane, to nie są one kosztem okresu w rachunku zysków i strat, tylko tworzą wartość produkcji w toku ujmowaną w aktywach.
Produkcja w toku to wyroby i usługi będące w trakcie wytwarzania na dzień bilansowy, jeszcze nieukończone. Wycena produkcji w toku (zwykle w koszcie wytworzenia) powoduje, że część poniesionych kosztów nie obciąża wyniku bieżącego okresu, tylko jest wykazywana jako zapas.
W prawidłowo zamkniętym roku obrotowym nie powinien. "Koszt sprzedanych wyrobów" to konto wynikowe, służące do ustalenia wyniku okresu, więc na koniec roku jego obroty przenosi się na konto wyniku finansowego. Pozostawienie salda zwykle oznacza brak zamknięcia kont.
Celem jest ustalenie ostatecznego wyniku (zysku lub straty) za okres sprawozdawczy. Przychody i koszty są elementami rachunku zysków i strat, więc po zakończeniu roku przenosi się je na konto wyniku. Dzięki temu nowy rok zaczyna się bez sald na kontach wynikowych.
To uproszczenie prowadzące do pominięcia faktu, że część kosztów może tworzyć aktywa (np. zapasy, produkcję w toku). Uczeń automatycznie traktuje każde konto kosztów jak wynikowe, a tymczasem niektóre konta służą do ewidencji kosztów wytworzenia i ich saldo może reprezentować stan na dzień bilansowy.
Pomaga pytanie: czy saldo konta może oznaczać stan majątku (np. zapasy, produkcję w toku), czy tylko rozlicza wynik okresu. Konta wynikowe z założenia mają "zejść do zera" po zamknięciu roku. Konta ewidencji kosztów produkcji mogą wykazywać saldo, jeśli produkcja nie została zakończona.
Najczęściej wtedy, gdy na koniec roku w przedsiębiorstwie produkcyjnym są wyroby w trakcie wytwarzania. Wtedy część kosztów nie może być uznana za koszt sprzedany, bo nie ma jeszcze sprzedaży ani wyrobu gotowego. Saldo debetowe może więc odpowiadać wartości produkcji w toku.
Zazwyczaj nie. Jest to konto techniczne/rozliczeniowe, które ma służyć przeksięgowaniom kosztów na właściwe miejsca. Pozostawienie salda na koniec okresu często oznacza, że część kosztów nie została prawidłowo rozliczona. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się pełne rozliczenie.
Zapytaj: "Czy to konto może przedstawiać stan bilansowy (aktywa/pasywa) na dzień bilansowy, czy jest tylko do ustalania wyniku?". Jeśli konto może wskazywać zapas (np. produkcję w toku), to saldo jest logiczne. Jeśli to konto wynikowe, powinno zostać zamknięte na wynik finansowy.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Konto "Koszty działalności podstawowej" może wykazywać saldo końcowe (zwykle Dt), bo jego saldo może oznaczać wartość niezakończonej produkcji, czyli produkcję w toku ujmowaną w aktywach."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości, art. 10 ust. 1 pkt 3, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości (w zakresie zasad dokumentacji polityki rachunkowości i planu kont)
  • Materiały dydaktyczne z ewidencji kosztów i kalkulacji kosztu wytworzenia
  • Przykładowy zakładowy plan kont (KPK) omawiający konta kosztów produkcji i konta wynikowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego