Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 4.
Wydobycie dobowe ze ściany o długości 200,0 m, wysokości 2,0 m, postępie dobowym 5,4 m/d, gęstości węgla 1,3 Mg/m3 i współczynniku strat φ = 0,9 wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydobycie dobowe liczysz z objętości urobku: V = długość ściany · wysokość · postęp dobowy = 200,0·2,0·5,4 = 2160 m3. Masę wyznacza m = ρ·V = 1,3·2160 = 2808 Mg/d. Uwzględniając straty: m·φ = 2808·0,9 = 2527,2 Mg/d.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć wydobycie dobowe ze ściany, trzeba przejść przez trzy kroki: (1) policzyć objętość urobku wynikającą z geometrii i postępu, (2) przeliczyć objętość na masę przez gęstość, (3) uwzględnić współczynnik strat φ jako mnożnik.

1) Objętość dobowego urobku
Ściana o długości 200,0 m i wysokości 2,0 m, przy postępie 5,4 m/d, daje bryłę o wymiarach 200,0 m × 2,0 m × 5,4 m/d.
V = 200,0 · 2,0 · 5,4 = 2160 m3/d

2) Masa dobowego urobku bez strat
Gęstość węgla ρ = 1,3 Mg/m3 oznacza, że 1 m3 odpowiada 1,3 Mg. Zatem:
m = ρ · V = 1,3 · 2160 = 2808 Mg/d

3) Uwzględnienie strat/odzysku
Współczynnik φ = 0,9 stosujemy jako współczynnik, który zmniejsza masę do wartości efektywnie uzyskanej (po stratach):
mef = m · φ = 2808 · 0,9 = 2527,2 Mg/d

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 808,0 Mg/d – odpowiada wynikowi przed zastosowaniem φ, czyli pomija straty.
  • 2 160,0 Mg/d – to typowy skutek błędu w objętości (np. użycie postępu 5,4 jako 4,2 lub pominięcie jednego z wymiarów) albo błędnej gęstości/przeliczenia.
  • 1 944,0 Mg/d – zwykle wynika z podwójnego "ukaraniu" wyniku (np. dodatkowe, nieuzasadnione pomniejszenie) albo z policzenia z niepełnej geometrii (np. 200·1,8·5,4).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku. Jeśli po objętości masz m3/d, a po gęstości Mg/m3, to po mnożeniu musi wyjść Mg/d. To szybko ujawnia błędy w rozumowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć wydobycie dobowe ze ściany krok po kroku?
Najpierw policz objętość urobku: V = długość · wysokość · postęp. Potem przelicz na masę: m = ρ·V. Na końcu zastosuj współczynnik strat/odzysku: mef = m·φ. Zawsze kontroluj jednostki, aby wynik był w Mg/d.
Co oznacza postęp dobowy 5,4 m/d w zadaniach górniczych?
Postęp dobowy 5,4 m/d oznacza, że w ciągu doby front robót w ścianie przesuwa się o 5,4 m w kierunku wybierania. W obliczeniach jest to trzeci wymiar bryły urobku, więc bezpośrednio wpływa na objętość (i dalej na masę) dobowego wydobycia.
Co to jest współczynnik strat φ i jak go stosować w obliczeniach?
Współczynnik φ w takich zadaniach działa jak mnożnik uwzględniający, że nie cała teoretyczna masa zostanie uzyskana jako wydobycie. Jeśli φ = 0,9, to efektywnie przyjmujesz 90% masy wynikającej z geometrii i gęstości. W praktyce: mef = m·φ.
Dlaczego w zadaniu najpierw liczy się objętość, a dopiero potem masę?
Ponieważ dane geometryczne (długość, wysokość, postęp) opisują bryłę urobku w m, więc naturalnym wynikiem po mnożeniu jest m3. Dopiero gęstość ρ w Mg/m3 pozwala zamienić objętość na masę w Mg, a następnie podać wydobycie w Mg/d.
Jakie są najczęstsze błędy przy obliczaniu wydobycia dobowego ze ściany?
Najczęściej: (1) pominięcie jednego z wymiarów (np. wysokości), (2) zatrzymanie się na wyniku ρ·V bez zastosowania φ, (3) błędne potraktowanie φ jako 1−φ bez uzasadnienia w treści, (4) niekontrolowanie jednostek, co prowadzi do przypadkowych przeliczeń.
Czy wynik 2 808 Mg/d może być poprawny w podobnych zadaniach?
Tak, ale tylko wtedy, gdy w treści nie ma współczynnika strat/odzysku albo gdy φ = 1,0. W zadaniach, w których podano φ < 1, wynik po gęstości i objętości jest zwykle wartością teoretyczną, a dopiero przemnożenie przez φ daje wydobycie efektywne.
Jak sprawdzić, czy dobrze użyłem jednostki Mg/m3?
Sprawdź analizę jednostek: jeżeli objętość wyszła w m3/d, a gęstość w Mg/m3, to po mnożeniu m = ρ·V dostajesz Mg/d (m3 skraca się). Jeśli nie wychodzi Mg/d, to gdzieś po drodze jest błąd w zapisie lub w doborze działań.
Dlaczego gęstość węgla jest podana w zadaniu i nie trzeba jej szukać w tabelach?
W zadaniach egzaminacyjnych często podaje się gęstość, aby sprawdzać umiejętność stosowania wzoru m = ρ·V, a nie znajomość wartości tabelarycznych. Dzięki temu wszyscy zdający pracują na tych samych danych i ocenia się rachunek oraz interpretację współczynnika φ.
Jaką rolę ma długość ściany w obliczeniu dobowego wydobycia?
Długość ściany jest jednym z wymiarów bryły urobku. Im dłuższa ściana (przy tej samej wysokości i postępie), tym większa objętość wybranej calizny w danej dobie. W praktyce planistycznej jest to parametr silnie wpływający na możliwy tonaż oraz obciążenie transportu.
Jak przygotować się do takich zadań rachunkowych na egzamin GIW.9?
Ćwicz schemat: geometria → objętość → masa → współczynniki. Rozwiązuj dużo krótkich zadań z kontrolą jednostek na każdym etapie. Zapisuj działania w liniach (z jednostkami), a wynik końcowy zawsze w Mg/d. Dobre opanowanie tej rutyny minimalizuje błędy pod presją czasu.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wydobycie dobowe liczysz z objętości urobku: V = długość ściany · wysokość · postęp dobowy = 200,0·2,0·5,4 = 2160 m3."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI Brochure), 9th edition (2019), rozdział o wielkościach i jednostkach oraz spójności jednostek – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL), materiał o gęstości i zależności m = ρ·V – https://pl.khanacademy.org/science/physics/density-and-pressure (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN, hasło "gęstość" (definicja i podstawowa zależność) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/gestosc;3897149.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu eksploatacji ścianowej i planowania wydobycia (podręczniki szkolne dla górnictwa podziemnego)
  • Zestawy zadań rachunkowych: objętość–masa–gęstość oraz zadania z uwzględnieniem współczynników (straty, odzysk)
  • Notatki z technologii urabiania i transportu – definicje: postęp dobowy, wydobycie dobowe, straty
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego