KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 4.
Wykaz prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią zawarty jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykazy prac zakazanych lub ograniczonych dla szczególnych grup pracowników (np. kobiet w ciąży i karmiących) są zwykle ujęte w akcie wykonawczym, bo wymagają szczegółowych, technicznych i często aktualizowanych zapisów. Dlatego właściwym miejscem jest rozporządzenie Rady Ministrów, a nie Kodeks pracy czy przepisy o organizacji służby BHP.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, w jakim rodzaju aktu prawnego znajduje się wykaz prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią. W praktyce BHP jest to bardzo ważne, ponieważ taki wykaz stanowi podstawę do decyzji organizacyjnych: zmiany stanowiska, ograniczenia ekspozycji, dostosowania czasu pracy albo powierzenia innej pracy.

Odpowiedź "w rozporządzeniu Rady Ministrów" jest zasadna, bo tego typu wykazy mają charakter szczegółowy i techniczny. Zawierają konkretne kategorie prac i warunki, których nie należy powierzać lub które trzeba ograniczać. Takie treści typowo umieszcza się w rozporządzeniach (aktach wykonawczych), które doprecyzowują obowiązki wynikające z przepisów ogólnych.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "w rozporządzeniu o służbie bhp" – przepisy o służbie BHP opisują organizację, zadania i funkcjonowanie tej służby w zakładzie pracy. Nie są właściwym miejscem na szczegółowe wykazy prac zakazanych/ograniczonych dla konkretnych grup pracowników.
  • "w ustawie o ochronie pracy kobiet" – sformułowanie sugeruje istnienie odrębnej ustawy o takiej nazwie; niezależnie od tego, w pytaniu chodzi o wskazanie miejsca, gdzie znajduje się wykaz. W praktyce wykazy są umieszczane w aktach wykonawczych, a nie w rzekomo odrębnej "ustawie o ochronie pracy kobiet".
  • "w Kodeksie pracy" – Kodeks pracy zawiera przede wszystkim regulacje ogólne (zasady i obowiązki). Szczegółowe listy prac i parametrów są przenoszone do rozporządzeń, aby można je było precyzyjnie opisać i w razie potrzeby aktualizować bez przebudowy całej ustawy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "wykaz prac", "lista czynników", "szczegółowe ograniczenia", często poprawną odpowiedzią jest rozporządzenie, a nie ustawa. Warto jednak zawsze odróżniać: przepisy o organizacji BHP (kto, co robi) od przepisów ochronnych (jakich prac nie wolno powierzać).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To lista rodzajów prac i warunków, których nie wolno (lub nie powinno się) powierzać pracownicy w ciąży, bo mogą zagrażać zdrowiu jej lub dziecka. W praktyce pomaga pracodawcy i służbie BHP podjąć decyzję o zmianie stanowiska, organizacji pracy lub ograniczeniu narażeń.
Bo wykaz jest szczegółowy i techniczny, a takie treści łatwiej ująć w akcie wykonawczym. Kodeks pracy reguluje głównie zasady ogólne, natomiast rozporządzenie doprecyzowuje konkretne rodzaje prac i ograniczenia, które w praktyce BHP trzeba stosować na stanowisku.
Pracodawca powinien tak zorganizować pracę, aby nie narażać pracownicy karmiącej na czynniki lub prace wskazane jako szkodliwe/niebezpieczne. W praktyce oznacza to ocenę ryzyka, ewentualne ograniczenia, przeniesienie na inne stanowisko lub dostosowanie warunków pracy zgodnie z wymaganiami ochronnymi.
Służba BHP wspiera pracodawcę: identyfikuje zagrożenia, analizuje warunki pracy i pomaga wdrożyć wymagania ochronne. Sama podstawa "co jest wzbronione/ograniczone" wynika jednak z przepisów, a nie z wewnętrznych ustaleń służby BHP. Kluczowe jest poprawne zastosowanie wykazu do realnych warunków.
"Uciążliwe" zwykle oznaczają powodujące znaczny dyskomfort lub obciążenie, "szkodliwe" wiążą się z narażeniem na czynniki pogarszające zdrowie, a "niebezpieczne" stwarzają ryzyko wypadku. W praktyce BHP ocenia się je przez identyfikację zagrożeń i ryzyka, a następnie odnosi do ograniczeń ochronnych.
Gdy na stanowisku występują prace lub czynniki, które są zakazane albo wymagają ograniczeń dla kobiet w ciąży. Wtedy należy dostosować warunki (np. eliminować narażenie), a jeśli to niemożliwe – rozważyć przeniesienie na inne stanowisko. Podstawą jest ocena ryzyka i odniesienie do wykazu prac.
Najczęściej: ocenę ryzyka zawodowego dla stanowiska, rejestry i wyniki pomiarów czynników szkodliwych, instrukcje stanowiskowe, procedury organizacji pracy oraz dokumentację zaleceń profilaktycznych. Te materiały pomagają wykazać, że ograniczenia ochronne są realnie wdrożone.
Zwykle nie w formie rozbudowanych, technicznych list. Kodeks pracy określa zasady i uprawnienia ochronne, natomiast szczegółowe wykazy i kryteria częściej znajdują się w rozporządzeniach. Na egzaminie warto pamiętać tę typową logikę podziału: ogólne zasady w ustawie, szczegóły w rozporządzeniu.
Najczęściej: wybieranie "Kodeksu pracy" automatycznie, bo jest najbardziej znany; mylenie ustawy z rozporządzeniem; oraz mylenie przepisów o organizacji służby BHP z przepisami ochronnymi dotyczącymi pracowników. Pomaga pytanie kontrolne: czy chodzi o zasady ogólne, czy o szczegółowy wykaz?
Skup się na: (1) rozpoznawaniu, gdzie zwykle są "wykazy" i "listy", (2) praktycznych obowiązkach pracodawcy po stwierdzeniu ryzyka, (3) podstawach oceny ryzyka zawodowego i dokumentacji BHP. Ćwicz też krótkie pytania testowe o źródła prawa i akty wykonawcze.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego właściwym miejscem jest rozporządzenie Rady Ministrów, a nie Kodeks pracy czy przepisy o organizacji służby BHP.

Materiały:

  • Komentarze i opracowania do prawa pracy (część: ochrona pracy kobiet)
  • Materiały szkoleniowe BHP dla pracodawców i służby BHP dot. prac wzbronionych kobietom
  • Oficjalne publikacje/poradniki instytucji nadzorujących warunki pracy (bez wskazywania konkretnych tytułów, jeśli nie są dostępne w zadaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego