KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 5.
Wykonane w stoku góry poziome wyrobisko udostępniające, mające wyjście bezpośrednio na powierzchnię ziemi, przeznaczone do celów transportowych i wentylacyjnych, nazywane jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sztolnia to poziome wyrobisko udostępniające drążone zwykle w zboczu (stoku) góry, mające bezpośredni wylot na powierzchnię. Może pełnić funkcje transportowe i wentylacyjne (a także np. odwadniające). Pozostałe nazwy dotyczą innych typów wyrobisk i nie oznaczają poziomego wyjścia na powierzchnię.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: sztolnia.

Sztolnia jest poziomym wyrobiskiem udostępniającym wykonywanym najczęściej w zboczu góry lub skarpy, które ma wylot bezpośrednio na powierzchnię. Taka cecha odróżnia ją od wielu wyrobisk prowadzonych wyłącznie w obrębie górotworu. W praktyce sztolnie mogą służyć jako droga transportu (np. dla ludzi, materiałów lub urobku) oraz jako element wentylacji (doprowadzanie/odprowadzanie powietrza), a w wielu przypadkach również jako wyrobisko odwadniające.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Dukla – nie jest standardowym, powszechnie stosowanym w nowoczesnej terminologii górniczej określeniem poziomego wyrobiska udostępniającego z wylotem na powierzchnię; wybór tej opcji zwykle wynika z niepewności terminologicznej.
  • Przecznica – to wyrobisko łączące inne wyrobiska (najczęściej w obrębie kopalni), a nie typowe wyrobisko udostępniające prowadzone w stoku z bezpośrednim wyjściem na powierzchnię. Kluczowa jest tu funkcja "łącząca", a nie "wylot na powierzchnię".
  • Przekop – jest nazwą używaną dla wyrobiska wykonywanego w celu połączenia wyrobisk lub udostępnienia określonego rejonu, ale sama nazwa nie oznacza z definicji poziomego wyrobiska ze stałym wylotem na powierzchnię w zboczu góry.

Wskazówka egzaminacyjna: w opisie szukaj trzech elementów naraz: poziome + w stoku + wylot na powierzchnię. Taki zestaw cech jednoznacznie prowadzi do terminu "sztolnia".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sztolnia to poziome wyrobisko drążone zwykle w zboczu góry, mające wylot bezpośrednio na powierzchnię. Może służyć do transportu, wentylacji, a często także do odwadniania. Najważniejsza cecha: połączenie podziemia z powierzchnią bez szybu.
Szukaj jednocześnie trzech wskazówek: poziome wyrobisko, wykonane w stoku/zboczu oraz wylot bezpośrednio na powierzchnię. Gdy te elementy występują razem, najczęściej poprawną odpowiedzią jest "sztolnia", niezależnie od dodatkowych funkcji.
Wiele wyrobisk (np. łącznikowych) biegnie pod ziemią i nie ma bezpośredniego wylotu na powierzchnię. Warunek "wyjście na powierzchnię" zawęża wybór do wyrobisk udostępniających, takich jak sztolnia. To cecha definicyjna, która eliminuje mylenie z przekopami lub przecznicami.
Przecznica to wyrobisko łączące inne wyrobiska w kopalni (np. chodniki, pochylne), tworzące układ komunikacyjny i technologiczny. Sztolnia natomiast jest wyrobiskiem udostępniającym z bezpośrednim wylotem na powierzchnię, zwykle drążonym w zboczu. Różnica wynika z funkcji i położenia.
Przekop to wyrobisko wykonywane w celu połączenia wyrobisk lub udostępnienia określonego rejonu złoża, zwykle w ramach sieci wyrobisk podziemnych. Sama nazwa nie przesądza o wylocie na powierzchnię ani o drążeniu w stoku. Dlatego w pytaniach z "wylotem na powierzchnię" przekop zwykle odpada.
Tak. Ponieważ sztolnia łączy wyrobiska podziemne z powierzchnią, może służyć jako droga doprowadzania lub odprowadzania powietrza w systemie wentylacyjnym. W zadaniach egzaminacyjnych wskazanie funkcji wentylacyjnej często pojawia się obok funkcji transportowej i wzmacnia identyfikację sztolni.
Sztolnia bywa wykorzystywana do transportu ludzi, materiałów lub urobku, gdy jej przebieg i wymiary na to pozwalają oraz gdy stanowi wygodne połączenie z powierzchnią. W praktyce jest to typowe w sytuacjach, gdy szyb nie jest konieczny albo gdy ukształtowanie terenu umożliwia wykonanie poziomego wylotu.
Najczęstszy błąd to pominięcie słowa "poziome" i wybranie wyrobiska pochyłego lub innego łącznika. Drugi błąd to nieuwzględnienie "wylotu na powierzchnię" i mylenie z przecznicą/przekopem. Pomaga metoda: podkreśl w treści trzy cechy (poziom, stok, powierzchnia).
Nie. Chodnik to ogólna nazwa wyrobiska korytarzowego prowadzonego pod ziemią, które może nie mieć wylotu na powierzchnię. Sztolnia jest szczególnym rodzajem wyrobiska udostępniającego: poziomym, z wylotem na powierzchnię, zwykle w zboczu. Każda sztolnia jest chodnikiem w sensie korytarza, ale nie każdy chodnik jest sztolnią.
Naucz się zestawu definicji opartych na 3 kryteriach: kierunek (poziome/pochyłe/pionowe), funkcja (udostępnienie/połączenie/eksploatacja) oraz kontakt z powierzchnią (ma/nie ma). Potem ćwicz na krótkich opisach, dopasowując nazwę do cech.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Sztolnia to poziome wyrobisko udostępniające drążone zwykle w zboczu (stoku) góry, mające bezpośredni wylot na powierzchnię."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Sztolnia", https://pl.wikipedia.org/wiki/Sztolnia (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN, hasło "sztolnia", https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/sztolnia;3982269.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikisłownik, hasło "sztolnia", https://pl.wiktionary.org/wiki/sztolnia (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Słowniki i encyklopedie terminów górniczych (hasła: sztolnia, przekop, przecznica)
  • Podręczniki z zakresu udostępniania złóż i wyrobisk udostępniających
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące klasyfikacji wyrobisk oraz podstaw wentylacji kopalń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego