KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 37.
Wykonany zgodnie z monografią farmakopealną Sirupus Simplex
Ilustracja przedstawia fragment monografii farmakopealnej dotyczącej syropu prostego (Sirupus Simplex).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sirupus Simplex to klasyczny syrop prosty, czyli wodny roztwór sacharozy o wysokim stężeniu. Dlatego poprawne jest stwierdzenie "jest 64% roztworem sacharozy". Nie jest to roztwór silnie zasadowy ani "inwert" (mieszanina glukozy i fruktozy). Podawana gęstość dotyczy roztworów o takim stężeniu.

Pełne wyjaśnienie:

Syrop prosty (Sirupus Simplex) jest preparatem galenowym opartym na sacharozie rozpuszczonej w wodzie. Wysokie stężenie cukru nadaje mu charakterystyczną lepkość oraz właściwości technologiczne (m.in. bywa stosowany jako podłoże/smakowo-maskujące medium w recepturze). Z tego powodu prawidłowa odpowiedź wskazuje, że jest to 64% roztwór sacharozy – to cecha definiująca syrop prosty w ujęciu monograficznym.

Stwierdzenie "ma odczyn silnie zasadowy" jest nieprawidłowe, ponieważ roztwór sacharozy w wodzie nie jest z definicji roztworem o silnie zasadowym pH. Syrop nie zawiera zasad, które nadawałyby mu taki odczyn; jego właściwości wynikają przede wszystkim ze stężenia substancji rozpuszczonej, a nie z alkalizacji.

Odpowiedź "jest równomolową mieszaniną glukozy i fruktozy" opisuje cukier inwertowany (produkt hydrolizy sacharozy). To inny skład chemiczny niż sacharoza, więc nie odpowiada syropowi prostemu. W praktyce mylenie tych pojęć prowadzi do błędów technologicznych, np. w ocenie podatności na krystalizację lub w doborze surowców.

Wskazanie "ma gęstość 1,33–1,35 g/ml" może kojarzyć się z roztworami o dużej zawartości cukru, ale samo w sobie nie definiuje syropu prostego tak jednoznacznie jak skład. W zadaniu sprawdzana jest przede wszystkim definicja i skład preparatu, a nie pojedynczy parametr fizyczny, który może zależeć od temperatury i metody oznaczania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się nazwa łacińska z monografii, najpierw przypomnij sobie definicję (co to jest i z czego się składa), a dopiero potem rozważ parametry pomocnicze, takie jak gęstość czy odczyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sirupus Simplex to syrop prosty stosowany jako podłoże w recepturze. Jest to skoncentrowany wodny roztwór sacharozy, który nadaje preparatom lepkość i poprawia smak. W praktyce wykorzystuje się go m.in. do sporządzania mieszanek doustnych.
W zadaniach egzaminacyjnych syrop prosty jest identyfikowany przez stężenie sacharozy: wskazuje się, że jest to 64% roztwór sacharozy. Ta informacja pozwala odróżnić go od innych syropów, np. syropu inwertowanego.
Mieszanina glukozy i fruktozy powstaje po hydrolizie sacharozy (cukier inwertowany). Sirupus Simplex jest oparty na sacharozie jako takiej, więc jego skład chemiczny jest inny. To ważne, bo różnią się właściwości technologiczne i stabilność.
Nie. Roztwór sacharozy w wodzie nie zawiera składników, które nadawałyby mu silnie zasadowe pH. Wysoka "trwałość" syropu wynika głównie z wysokiego stężenia cukru i związanej z tym niskiej aktywności wody, a nie z alkaliczności.
Najpewniejsza wskazówka to opis składu: syrop prosty to roztwór sacharozy, a syrop inwertowany wiąże się z glukozą i fruktozą. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa "sacharoza" vs "glukoza i fruktoza", bo to rozdziela dwie różne definicje.
Stosuje się go, gdy trzeba uzyskać lepszą akceptację smakową leku lub odpowiednią lepkość mieszaniny doustnej. Syrop prosty pomaga maskować smak i ułatwia dawkowanie. W praktyce technik farmaceutyczny musi znać jego skład, by dobrać właściwy surowiec.
Syropy o dużej zawartości sacharozy są lepkie i mają podwyższoną gęstość w porównaniu z wodą. Parametry fizyczne (np. gęstość) mogą być użyteczne kontrolnie, ale w pytaniach definicyjnych kluczowy jest skład i stężenie roztworu.
Bo oba pojęcia dotyczą "cukru w syropie" i pojawiają się obok siebie w technologii. Dodatkowo inwersja sacharozy brzmi jak element "definicji syropu". Warto zapamiętać: syrop prosty = sacharoza; inwert = glukoza + fruktoza.
Częste są: wybór odpowiedzi o "silnie zasadowym" odczynie (skojarzenie z konserwacją), oraz wybór glukozy i fruktozy (pomieszanie z inwertem). Pomaga strategia: najpierw określ, czy pytanie jest o skład, a dopiero potem analizuj parametry typu gęstość.
Skup się na "rdzeniu definicji": nazwa preparatu → główny składnik → typ preparatu (roztwór, maść, proszek) → cecha odróżniająca. Dla Sirupus Simplex rdzeniem jest sacharoza i jej stężenie. Resztę traktuj jako informacje wspierające.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Sirupus Simplex to klasyczny syrop prosty, czyli wodny roztwór sacharozy o wysokim stężeniu."

Materiały:

  • Podręczniki z receptury aptecznej i technologii postaci leku (działy o syropach i roztworach)
  • Materiały szkolne do kwalifikacji MED.9 z zakresu surowców farmaceutycznych i podłoży
  • Zasady farmakopealne dotyczące preparatów galenowych (opracowania dydaktyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego