KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 9.
Wykonując u pacjenta lakowanie zęba mlecznego, po oczyszczeniu, wypłukaniu i osuszeniu bruzd tego zęba, należy je następnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po oczyszczeniu, wypłukaniu i osuszeniu bruzd kolejnym etapem lakowania jest wytrawienie szkliwa kwasem ortofosforowym, aby wytworzyć mikroszorstkość i poprawić retencję laku.
Pokrycie lakiem i naświetlanie wykonuje się dopiero po przygotowaniu powierzchni, a pogłębianie wiertłem nie należy do typowego lakowania.

Pełne wyjaśnienie:

W lakowaniu bruzd kluczowe jest uzyskanie trwałego połączenia materiału uszczelniającego ze szkliwem. Po mechanicznym oczyszczeniu powierzchni, wypłukaniu i dokładnym osuszeniu bruzd wykonuje się wytrawianie szkliwa kwasem ortofosforowym. Ten etap tworzy na szkliwie mikroporowatość (mikroszorstkość), dzięki czemu lak szczelinowy może lepiej zwilżyć i zakotwiczyć się w strukturze szkliwa. W praktyce skuteczność zabiegu w dużej mierze zależy od suchości pola oraz prawidłowej kolejności kroków.

Odpowiedź "wytrawić 37% kwasem ortofosforowym" pasuje do momentu opisanego w pytaniu: bruzdy są już oczyszczone, wypłukane i osuszone, więc następny logiczny etap w procedurze adhezyjnej to przygotowanie szkliwa do związania z materiałem.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe na tym etapie?

  • "pokryć lakiem szczelinowym" – aplikacja laku następuje po przygotowaniu szkliwa (w tym po wytrawieniu, a następnie ponownym wypłukaniu i osuszeniu). Jeśli pominie się wytrawianie, wzrasta ryzyko słabej retencji i odklejenia materiału.
  • "naświetlić lampą polimeryzacyjną" – polimeryzacja ma sens dopiero wtedy, gdy lak (materiał światłoutwardzalny) został już nałożony. Naświetlanie "gołego" szkliwa nie zastępuje etapu przygotowania powierzchni.
  • "pogłębić wiertłem" – pogłębianie bruzd nie jest standardowym elementem klasycznego lakowania profilaktycznego; może wiązać się z niepotrzebną ingerencją w tkanki i nie wynika bezpośrednio z opisanej sekwencji kroków.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o procedury warto "układać" czynności w łańcuch: oczyszczenie → płukanie → osuszenie → przygotowanie adhezyjne (wytrawianie) → dalsze etapy pracy z materiałem (aplikacja, polimeryzacja, kontrola). To pomaga unikać typowego błędu mylenia momentu naświetlania z momentem przygotowania powierzchni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakowanie bruzd to zabieg profilaktyczny polegający na uszczelnieniu bruzd i zagłębień na powierzchni żującej zęba materiałem (lakiem). Celem jest ograniczenie zalegania płytki i resztek pokarmu, a tym samym zmniejszenie ryzyka próchnicy bruzd.
Wytrawianie przygotowuje szkliwo do adhezji: tworzy mikroszorstkość, która zwiększa retencję materiału. Bez tego etapu lak może gorzej przylegać, co sprzyja mikronieszczelności i odklejaniu się uszczelniacza w trakcie użytkowania zęba.
Najczęściej jest to: oczyszczenie bruzd, płukanie, osuszenie i izolacja, wytrawianie szkliwa, ponowne płukanie i osuszenie, aplikacja laku, polimeryzacja (jeśli materiał jest światłoutwardzalny), kontrola zwarcia i ocena szczelności.
Lampy polimeryzacyjnej używa się po nałożeniu materiału światłoutwardzalnego, aby go utwardzić. Naświetlanie jest etapem końcowym związanym z pracą z materiałem, a nie etapem przygotowania szkliwa przed aplikacją laku.
W typowej procedurze adhezyjnej pominięcie wytrawiania obniża przyczepność materiału do szkliwa. Skutkiem może być krótsza trwałość laku, częstsze odklejenia i konieczność kontroli oraz ewentualnego ponownego lakowania podczas wizyt profilaktycznych.
Do częstych błędów należy mylenie kolejności (np. wybór polimeryzacji przed aplikacją materiału), niedocenienie znaczenia suchości pola oraz traktowanie lakowania jak opracowania ubytku wiertłem. W zadaniach testowych pomagają "schematy kroków" procedury.
Wilgoć utrudnia prawidłowe działanie etapów adhezyjnych i pogarsza zwilżanie szkliwa przez materiał. W praktyce gorsza izolacja może prowadzić do słabej retencji laku i nieszczelności. Dlatego dba się o izolację i kontrolę śliny.
W klasycznym lakowaniu przygotowuje się przede wszystkim szkliwo w obrębie bruzd. Celem jest uzyskanie powierzchni sprzyjającej związaniu materiału. Na egzaminie warto pamiętać, że to etap przygotowania pod adhezję, a nie "utwardzanie" lub "naprawa" zęba.
Lakowanie wykonuje się najczęściej na powierzchniach żujących zębów z bruzdami i zagłębieniami, gdzie łatwo zalega płytka. Dotyczy to zarówno zębów mlecznych, jak i zębów stałych po ich wyrznięciu, zależnie od wskazań profilaktycznych.
Lakowanie to zabieg profilaktyczny polegający na uszczelnieniu bruzd, bez typowego "pogłębiania" wiertłem jak przy leczeniu ubytku. Jeśli w odpowiedziach pojawia się wiertło, często jest to dystraktor sprawdzający, czy zdający nie myli profilaktyki z leczeniem zachowawczym.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu profilaktyki i lakowania bruzd
  • Instrukcje użycia (IFU) producentów laków szczelinowych i wytrawiaczy
  • Podręczniki do stomatologii zachowawczej i profilaktyki (rozdziały: profilaktyka próchnicy, uszczelnianie bruzd)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego