KWALIFIKACJA ELM6 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 30.
Wykonujesz wymianę uszkodzonego czujnika temperatury w systemie mechatronicznym. Dokumentacja techniczna zawiera następującą tabelę:
CzujnikTypWartość nominalna
Czujnik temperaturyTermistor NTC10kΩ
Czujnik ciśnieniaPiezo2V
Czujnik wilgotnościRezystancyjny100kΩ

Jaki typ czujnika powinieneś wybrać do wymiany?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ponieważ wymieniany jest czujnik temperatury, należy dobrać zamiennik o tym samym typie wskazanym w dokumentacji. W tabeli przy "Czujnik temperatury" widnieje "Termistor NTC" (10kΩ jako wartość nominalna), więc ten typ jest właściwy. Pozostałe typy dotyczą innych wielkości fizycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze czujnika do wymiany kluczowe są dwie informacje: jaka wielkość jest mierzona oraz jaki typ i parametry nominalne przewiduje dokumentacja. W pytaniu podano, że wymieniany jest uszkodzony czujnik temperatury, a tabela w dokumentacji przypisuje temu czujnikowi typ "Termistor NTC" o wartości nominalnej 10 kΩ (typowo wartość odniesiona do 25°C).

Odpowiedź "Termistor NTC" jest poprawna, bo NTC (Negative Temperature Coefficient) to element rezystancyjny, którego rezystancja maleje wraz ze wzrostem temperatury. Jeśli sterownik i układ pomiarowy są zaprojektowane pod NTC 10 kΩ, zastosowanie innego typu może dać błędne wskazania albo brak zgodności z wejściem pomiarowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Piezo" w tabeli dotyczy czujnika ciśnienia i jest powiązane z sygnałem napięciowym (tu podano 2 V). Taki czujnik ma inny mechanizm działania i zwykle inne wymagania wejścia pomiarowego niż termistor.
  • "Rezystancyjny" w tabeli odnosi się do czujnika wilgotności (100 kΩ). Mimo że również operuje zmianą rezystancji, jest przeznaczony do innej wielkości fizycznej i może mieć zupełnie inną charakterystykę oraz warunki odniesienia.
  • "Wszystkie powyższe" jest błędne, bo w tej konkretnej naprawie wymieniamy tylko czujnik temperatury, a dokumentacja wskazuje dla niego jeden określony typ.

W praktyce serwisowej warto pamiętać: po identyfikacji uszkodzonego czujnika należy zawsze sprawdzić w dokumentacji typ i parametry nominalne, a po wymianie wykonać test/kalibrację w punkcie odniesienia (np. znana temperatura), aby potwierdzić poprawność pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Termistor NTC to rezystor, którego rezystancja maleje wraz ze wzrostem temperatury. W mechatronice służy do pomiaru temperatury np. silników, radiatorów lub układów chłodzenia. Dobór zamiennika wymaga zgodności typu (NTC) i wartości nominalnej (np. 10 kΩ).
Wartość 10 kΩ to parametr nominalny, od którego zależy przeliczanie temperatury przez sterownik. Jeśli wstawisz NTC o innej wartości (np. 5 kΩ), układ może pokazywać złą temperaturę lub pracować poza zakresem. Dlatego trzeba trzymać się wartości z dokumentacji.
Najprościej po nazwie mierzonej wielkości i typie sygnału. Czujnik temperatury w tabelach często ma typ NTC/PTC lub RTD i parametr w Ω. Czujnik ciśnienia bywa opisany jako piezoelektryczny lub tensometryczny i może mieć wyjście napięciowe/prądowe.
"Piezo" oznacza, że czujnik wykorzystuje efekt piezoelektryczny do generowania sygnału elektrycznego pod wpływem ciśnienia. Wartość 2 V w dokumentacji zwykle opisuje poziom sygnału dla warunków odniesienia (np. przy ciśnieniu nominalnym). To inny typ niż termistor temperatury.
Tak, bo oba mogą być opisane rezystancją w Ω. Różnią się jednak zjawiskiem (wilgotność vs temperatura) i charakterystyką. Wymiana na "inny rezystancyjny" bez zgodności typu z dokumentacją to typowy błąd prowadzący do nieprawidłowych odczytów.
Najczęściej: dobranie złego typu (NTC vs PTC), dobranie innej wartości nominalnej (np. 5 kΩ zamiast 10 kΩ), pominięcie warunków odniesienia, a także brak testu po wymianie. W praktyce zawsze porównuj typ i parametry z tabelą w dokumentacji.
Wykonuje się podstawową diagnostykę: pomiar rezystancji czujnika i przewodów, kontrolę ciągłości oraz porównanie wyniku z oczekiwaną wartością dla danej temperatury. Jeśli rezystancja jest skrajna (przerwa/zwarcie) lub nie zmienia się z temperaturą, czujnik może być uszkodzony.
Test po wymianie jest zalecany zawsze, a kalibracja jest konieczna, gdy wymaga tego procedura serwisowa lub gdy układ ma funkcję zerowania/ustawienia punktu odniesienia. W praktyce sprawdza się wskazanie w znanym punkcie (np. ustalona temperatura) i obserwuje stabilność pomiaru.
Najpierw ustal, który czujnik jest wymieniany (jaka wielkość fizyczna). Potem wybierz właściwy wiersz w tabeli i odczytaj typ oraz wartość nominalną. Na końcu dopasuj zamiennik: ten sam typ, zgodne parametry i zgodny sposób podłączenia.
Zwykle nie, jeśli pytanie dotyczy wymiany jednego konkretnego czujnika. Każdy typ czujnika jest przeznaczony do innej wielkości i innego toru pomiarowego. "Wszystkie powyższe" bywa poprawne tylko w pytaniach wielokrotnego wyboru lub gdy pytanie dotyczy ogólnej listy możliwości, a tu wybór jest jednoznaczny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Ponieważ wymieniany jest czujnik temperatury, należy dobrać zamiennik o tym samym typie wskazanym w dokumentacji."

Źródła:

  • Wikipedia: Thermistor (sekcja o NTC i charakterystyce), https://en.wikipedia.org/wiki/Thermistor - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia: Piezoelectric sensor (opis zasady działania i zastosowań), https://en.wikipedia.org/wiki/Piezoelectric_sensor - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia: Hygrometer (opis czujników wilgotności i metod rezystancyjnych), https://en.wikipedia.org/wiki/Hygrometer - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Karty katalogowe (datasheet) czujników NTC 10 kΩ oraz omówienie parametrów nominalnych
  • Podstawy metrologii i pomiarów w układach mechatronicznych (rozdziały o czujnikach)
  • Instrukcje serwisowe/DTR urządzeń mechatronicznych z przykładami tabel doboru czujników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego