Ryzyko erozji gleby (zwłaszcza erozji wodnej) silnie zależy od nachylenia stoku: na bardziej stromych fragmentach terenu woda opadowa szybciej spływa po powierzchni, ma większą energię kinetyczną i łatwiej odrywa oraz przenosi cząstki gleby. Dlatego w praktyce projektowej (np. przy skarpach, nasypach, obrzeżach ścieżek, przy wylotach odwodnień) jedną z pierwszych analiz jest mapa nachylenia.
W QGIS narzędzie "Slope" (zwykle jako algorytm analizy terenu/pochodna DEM) służy do obliczenia nachylenia na podstawie rastra wysokości. Wynikiem jest raster wartości nachylenia (np. w stopniach lub procentach), który można następnie sklasyfikować na klasy ryzyka (małe/średnie/duże) i zestawić z planowanymi elementami małej architektury, aby zaplanować zabezpieczenia: roślinność okrywową, umocnienia, drenaż, odpowiednie spadki nawierzchni.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepsze dla tego celu?
- "Buffer" tworzy strefy buforowe w zadanej odległości od obiektów (np. od cieków, ścieżek, drzew). To może wspierać analizę ochrony wód lub kolizji, ale nie wyznacza miejsc o dużym spadku terenu.
- "Intersect" wykonuje przecięcie warstw wektorowych (część wspólna geometrii). Jest użyteczne przy analizie nakładania się obszarów (np. stref ochronnych z działkami), lecz nie oblicza parametrów rzeźby terenu.
- "Dissolve" scala obiekty według atrybutu lub w jedną geometrię. Ułatwia porządkowanie danych (np. scalenie poligonów tej samej kategorii), ale nie dostarcza informacji o nachyleniu ani o procesach erozyjnych.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy erozji i "najbardziej narażonych obszarów", a w odpowiedziach pojawia się narzędzie związane z pochodnymi DEM (nachylenie, ekspozycja, krzywizna), to zwykle jest to właściwy trop. Operacje typu bufor/przecięcie/rozpuszczenie służą innym klasom zadań.
