KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 24.
Wykres słupkowy przedstawia wyniki pomiaru natężenia hałasu przy ruchliwej ulicy w miejscowości X. W których godzinach został przekroczony poziom hałasu w ciągu dnia, jeżeli dopuszczalny poziom hałasu mierzony w porze dnia wynosi 65 dB, a w ciągu nocy 55 dB?
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje wyniki pomiaru natężenia hałasu przy ruchliwej ulicy w miejscowości X.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać poprawne godziny, należy odczytać z wykresu wartości hałasu dla poszczególnych godzin i porównać je z progiem dla pory dnia (65 dB). Przekroczenie występuje wtedy, gdy słupek jest wyższy niż 65 dB. Z wykresu wynika, że warunek ten spełniają godziny 10 i 14.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa progi dopuszczalnego poziomu hałasu: 65 dB w porze dnia oraz 55 dB w porze nocy. Pytanie dotyczy jednak przekroczenia poziomu hałasu w ciągu dnia, więc kluczowe jest konsekwentne stosowanie progu 65 dB do godzin, które na wykresie odnoszą się do pomiarów w porze dziennej.

Tok postępowania jest następujący:

  • Krok 1: odczytaj z wykresu słupkowego wartości poziomu hałasu (w dB) dla każdej wskazanej godziny.
  • Krok 2: porównaj każdą odczytaną wartość z limitem dziennym 65 dB.
  • Krok 3: zaznacz te godziny, w których wartość jest większa niż 65 dB (to oznacza przekroczenie).

Z wykresu wynika, że w godzinach 10 i 14 wartości są powyżej 65 dB, czyli spełniają definicję przekroczenia w porze dnia. Dlatego odpowiedź "10 i 14" jest poprawna.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

  • Warianty zawierające godzinę 4 zwykle wynikają z użycia niewłaściwego progu (55 dB dla nocy) albo z błędnego odczytu wykresu. Nawet jeśli o 4:00 hałas przekracza 55 dB, pytanie pyta o przekroczenia w ciągu dnia i limit dzienny 65 dB.
  • Warianty zawierające godzinę 18 mogą wynikać z heurystyki "wybieram późniejszą godzinę szczytu", ale poprawność zależy wyłącznie od tego, czy słupek dla 18:00 jest powyżej 65 dB. Jeżeli na wykresie nie przekracza 65 dB, nie może być zaliczony jako przekroczenie dzienne.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z wykresami nie kieruj się tym, które słupki wyglądają na wysokie, tylko porównaj je z konkretną wartością graniczną podaną w treści (tu: 65 dB dla dnia). To ogranicza błędy wynikające z "oceny na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekroczenie oznacza, że odczytana wartość poziomu dźwięku (w dB) jest wyższa niż przyjęty poziom dopuszczalny dla danej pory (dzień lub noc). Na wykresie słupkowym sprawdza się to przez porównanie wysokości słupka z wartością graniczną.
Najpierw znajdź godzinę na osi poziomej, potem odczytaj wysokość słupka względem osi pionowej opisanej w dB. Jeśli są linie pomocnicze, ułatwiają odczyt. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest odczytanie wartości na tyle dokładnie, by porównać ją z limitem.
Ponieważ dopuszczalny poziom hałasu może być inny w porze dnia i w porze nocy. W takich pytaniach trzeba zawsze sprawdzić, o którą porę pyta polecenie. Tu o przekroczenia "w ciągu dnia", więc stosuje się próg 65 dB do godzin zaliczonych do dnia.
Pomaga prosty nawyk: podkreśl w treści, czy pytanie dotyczy dnia czy nocy, a obok zapisz właściwy próg (np. "dzień = 65"). Dopiero potem analizuj wykres. Unikniesz wtedy błędu polegającego na porównywaniu wszystkich godzin do jednego, zapamiętanego limitu.
W tej konstrukcji zadania nie: progi dopuszczalne (65 dB i 55 dB) są podane wprost. Potrzebna jest głównie umiejętność interpretacji danych i wskazania godzin, w których wartości są większe od limitu. Znajomość przepisów może być potrzebna w innych zadaniach bez podanych progów.
Sprawdź, czy słupek jest wyraźnie powyżej poziomu 65 dB. Jeśli wykres ma skalę co 5 dB lub 10 dB, odczytuj ostrożnie i nie zaokrąglaj "w górę" bez podstaw. Na egzaminie zwykle tak dobiera się dane, by przekroczenia były jednoznaczne.
Najczęstsze są: użycie złego progu (noc zamiast dzień), pomylenie godzin na osi X, odczyt z niewłaściwej skali dB na osi Y oraz wybór godzin "najgłośniejszych" zamiast godzin faktycznie przekraczających limit. Pomaga procedura: godzina → odczyt dB → porównanie z limitem.
Pomiary wykonuje się m.in. przy skargach mieszkańców, w ramach monitoringu środowiskowego, oceny oddziaływania inwestycji drogowych oraz przy weryfikacji skuteczności zabezpieczeń (np. ekranów). Wyniki często prezentuje się w tabelach i wykresach, jak w zadaniu egzaminacyjnym.
dB (decybel) to jednostka logarytmiczna stosowana do opisu poziomu dźwięku. Skala logarytmiczna jest wygodna, bo zakres słyszalnych natężeń jest bardzo duży. W praktyce ochrony środowiska operuje się właśnie wartościami w dB, bo tak definiuje się poziomy hałasu w pomiarach.
Ćwicz: odczyt wykresów, porównywanie z wartościami dopuszczalnymi, rozróżnianie pory dnia i nocy oraz interpretację "przekroczenia". Rób krótkie notatki z typowych zadań i ucz się procedury krok po kroku. To zwykle daje szybki wzrost skuteczności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby wskazać poprawne godziny, należy odczytać z wykresu wartości hałasu dla poszczególnych godzin i porównać je z progiem dla pory dnia (65 dB).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z akustyki środowiskowej (rozdziały o dB, interpretacji wyników i progach dopuszczalnych)
  • Materiały dydaktyczne o monitoringu hałasu komunikacyjnego i prezentacji danych (wykresy, tabele)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu wykresów i porównań z normami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego