KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 27.
Wykresy przedstawiają przebieg krzywych miareczkowania
Ilustracja przedstawia dwa wykresy, które obrazują przebieg krzywych miareczkowania konduktometrycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miareczkowanie konduktometryczne rejestruje zmianę przewodnictwa roztworu podczas dodawania titranta. Na krzywej widać zwykle dwa odcinki o różnych nachyleniach, a ich przecięcie wyznacza punkt równoważnikowy. Potencjometria śledzi potencjał elektrody, a spektrofotometria absorbancję.

Pełne wyjaśnienie:

Miareczkowanie konduktometryczne polega na wyznaczaniu punktu równoważnikowego na podstawie zmian przewodnictwa elektrycznego roztworu w trakcie dodawania odczynnika miareczkującego. Ponieważ przewodnictwo zależy od rodzaju jonów, ich stężenia i ruchliwości, w miarę przebiegu reakcji neutralizacji/strącania zmienia się skład jonowy roztworu, co daje charakterystyczny przebieg krzywej.

Typowo obserwuje się dwa obszary o różnym nachyleniu: przed punktem równoważnikowym przewodnictwo zmienia się zgodnie z tym, jak reagenty są zużywane i jakie jony dominują w roztworze, a po przekroczeniu punktu równoważnikowego zaczyna przeważać nadmiar jonów pochodzących od dodawanego titranta. Punkt równoważnikowy wyznacza się często jako miejsce załamania krzywej lub jako punkt przecięcia ekstrapolowanych odcinków liniowych.

Odpowiedź "potencjometrycznego" nie pasuje, ponieważ w potencjometrii mierzy się potencjał (napięcie) układu elektrod w funkcji objętości titranta, a nie przewodnictwo. Krzywe potencjometryczne mają inną interpretację (skok potencjału, pochodne) i wynikają z równowag redoks/kwas-zasada zależnych od aktywności jonów.

Odpowiedź "alkacymetrycznego" jest zbyt ogólna i odnosi się do miareczkowań kwas–zasada jako grupy, często kojarzonych z użyciem wskaźników barwnych lub pomiarem pH. Sama alkacymetria nie wskazuje, jaką techniką rejestruje się punkt końcowy (wskaźnikowo, pH-metrycznie, konduktometrycznie itd.).

Odpowiedź "spektrofotometrycznego" jest nieprawidłowa, bo w miareczkowaniu spektrofotometrycznym śledzi się zmianę absorbancji (natężenia pochłaniania światła) dla wybranej długości fali. Taki wykres dotyczy własności optycznych roztworu, a nie jego przewodnictwa jonowego.

Wskazówka egzaminacyjna: aby odróżniać metody, zawsze łącz krzywą z wielkością mierzoną: konduktometria → przewodnictwo, potencjometria → potencjał, spektrofotometria → absorbancja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miareczkowanie, w którym punkt równoważnikowy wyznacza się na podstawie zmian przewodnictwa roztworu podczas dodawania titranta. Zmiana przewodnictwa wynika z tego, że w roztworze zmieniają się rodzaje i stężenia jonów przewodzących prąd.
Najczęściej widać dwa odcinki o różnym nachyleniu (przed i po punkcie równoważnikowym) oraz załamanie krzywej. Punkt równoważnikowy wyznacza się jako miejsce zmiany nachylenia lub przecięcie ekstrapolowanych prostych.
Przewodnictwo zależy od liczby jonów i ich ruchliwości. W trakcie reakcji jedne jony są zużywane, a inne powstają (lub pojawia się nadmiar jonów z titranta). To zmienia zdolność roztworu do przewodzenia prądu, co rejestruje konduktometr.
Konduktometria mierzy przewodnictwo roztworu (zależne od jonów), a potencjometria mierzy potencjał układu elektrod (zależny od aktywności jonów lub układu redoks). Obie metody mogą służyć do wykrywania punktu równoważnikowego, ale dają inne krzywe.
Nie. Alkacymetria to rodzaj reakcji (kwas–zasada), a konduktometria to technika detekcji punktu końcowego (pomiar przewodnictwa). Miareczkowanie kwas–zasada można prowadzić np. wskaźnikowo, pH-metrycznie lub właśnie konduktometrycznie.
Gdy próbka jest zabarwiona, mętna albo gdy trudno dobrać wskaźnik (słabe kwasy/zasady, nietypowe środowisko). Konduktometria nie wymaga obserwacji barwy, bo opiera się na pomiarze fizycznej wielkości roztworu, czyli przewodnictwa.
To moment, w którym ilości reagentów są stechiometrycznie równoważne. Na wykresie przewodnictwa zwykle odpowiada mu załamanie krzywej: przed nim dominuje wpływ zużywania analitu, a po nim wpływ nadmiaru jonów pochodzących z titranta.
Częsty błąd to mylenie wielkości mierzonej: wybór potencjometrii lub spektrofotometrii "bo też są wykresy". Inny błąd to wskazywanie punktu końcowego w miejscu maksimum/minimum, zamiast w miejscu zmiany nachylenia lub przecięcia odcinków liniowych.
Tak, bywa stosowana, bo strącanie usuwa jony z roztworu i zmienia przewodnictwo. Trzeba jednak pamiętać, że na przebieg krzywej wpływa również jon towarzyszący oraz rozcieńczanie. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: konduktometria → zmiana przewodnictwa.
Ucz się rozpoznawania osi wykresu (przewodnictwo/potencjał/absorbancja) i typowych kształtów krzywych. Ćwicz wyznaczanie punktu równoważnikowego metodą załamania lub przecięcia prostych. Warto też powtórzyć, co decyduje o przewodnictwie jonowym roztworów.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Miareczkowanie konduktometryczne rejestruje zmianę przewodnictwa roztworu podczas dodawania titranta."

Źródła:

  • Skoog, West, Holler, Crouch, "Chemia analityczna instrumentalna" (Instrumental Analysis), rozdziały dotyczące metod elektroanalitycznych i konduktometrii, wydania akademickie (weryfikacja z podręcznika).
  • Minczewski J., Marczenko Z., "Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa/ilościowa", hasła i rozdziały o miareczkowaniach oraz metodach instrumentalnych (konduktometria).

Materiały:

  • Podręczniki z chemii analitycznej instrumentalnej (rozdziały: konduktometria, miareczkowania)
  • Instrukcje stanowiskowe do ćwiczeń z konduktometrii (pracownia szkolna/laboratoryjna)
  • Zbiory zadań z chemii analitycznej: interpretacja krzywych miareczkowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego