KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 27.
Wymiana przewodu OWY 2,5 mm2 na YKY 2,5 mm2 w odbiorniku ruchomym spowoduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W odbiorniku ruchomym przewód pracuje w warunkach częstego zginania i skręcania, dlatego kluczowa jest giętkość oraz odporność na zmęczenie mechaniczne.
Przy tym samym przekroju 2,5 mm2 obciążalność prądowa nie musi się zmienić, natomiast zastosowanie kabla instalacyjnego zamiast przewodu giętkiego zwykle pogarsza własności mechaniczne w ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu porównuje się skutki wymiany przewodu w odbiorniku ruchomym. To kluczowy kontekst: w urządzeniach przenośnych, elektronarzędziach czy maszynach z ruchomym przyłączem przewód jest narażony na wielokrotne zginanie, skręcanie i szarpanie. W takich warunkach ważniejsza od samego przekroju żyły jest konstrukcja przewodu, czyli m.in. jego giętkość i odporność na zmęczenie mechaniczne.

Odpowiedź "zmniejszenie wytrzymałości mechanicznej przewodu." jest właściwa, ponieważ kabel typu YKY jest co do zasady przeznaczony do ułożenia bardziej "stałego" (mniej dynamicznego) i jest zwykle sztywniejszy niż typowy przewód do odbiorników ruchomych. Sztywność w ruchu oznacza większe naprężenia w punktach zgięcia, co sprzyja pękaniu drutów/żył lub uszkodzeniom izolacji przy długotrwałej eksploatacji.

  • "zmniejszenie obciążalności prądowej." – przy zachowaniu tego samego przekroju 2,5 mm2 nie ma podstaw, aby automatycznie zakładać spadek obciążalności; ta zależy m.in. od sposobu ułożenia, warunków chłodzenia i dopuszczalnej temperatury pracy, a nie wyłącznie od tego, że zamieniono typ przewodu.
  • "zwiększenie wytrzymałości mechanicznej przewodu." – to częsty błąd intuicyjny: kabel może wydawać się "mocniejszy", ale w zastosowaniu ruchomym liczy się odporność na powtarzalne zginanie. Sztywniejszy kabel zwykle gorzej znosi taki cykl pracy, więc efekt jest przeciwny.
  • "zwiększenie obciążalności prądowej." – samą zamianą oznaczenia przy identycznym przekroju nie uzyskuje się gwarantowanego wzrostu dopuszczalnego prądu. Zwiększenie obciążalności wymagałoby zmiany warunków cieplnych (np. lepszego chłodzenia) lub innych parametrów konstrukcyjnych potwierdzonych danymi producenta.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "odbiornik ruchomy", myśl najpierw o giętkości i odporności na zginanie, a dopiero potem o parametrach cieplno-prądowych. W praktyce serwisowej błędny dobór zbyt sztywnego przewodu często kończy się awarią w miejscu wyjścia przewodu z obudowy lub w pobliżu wtyczki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odbiornik ruchomy to urządzenie, które podczas normalnej pracy lub użytkowania jest przemieszczane, a jego przewód zasilający jest wielokrotnie zginany lub skręcany (np. elektronarzędzia, przedłużacze, sprzęt przenośny). To wymusza stosowanie przewodów o odpowiedniej giętkości i odporności na zmęczenie.
W ruchu przewód pracuje cyklicznie: zgina się i prostuje. Zbyt sztywny przewód przenosi większe naprężenia na żyły i izolację w miejscach zgięcia, co przyspiesza pękanie drutów i uszkodzenia. Giętkość zmniejsza koncentrację naprężeń i wydłuża trwałość eksploatacyjną.
Najczęściej decydują: konstrukcja żyły (np. większa giętkość dzięki drobniejszym drutom), elastyczność izolacji i powłoki, odporność na ścieranie oraz sposób odciążenia przewodu przy wejściu do obudowy. W praktyce to właśnie odporność na zmęczenie mechaniczne jest kluczowa w urządzeniach ruchomych.
Nie zawsze. Przekrój jest bardzo ważny, ale obciążalność zależy też od warunków chłodzenia, temperatury otoczenia, sposobu ułożenia oraz dopuszczalnej temperatury pracy izolacji. Dlatego przy zamianie typu przewodu nie powinno się "z góry" zakładać wzrostu lub spadku obciążalności bez danych producenta i warunków pracy.
Sztywniejszy przewód w miejscu wyjścia z obudowy lub przy wtyczce zgina się na mniejszym promieniu i silniej "ciągnie" żyły. To powoduje powtarzalne mikrouszkodzenia i w efekcie przerwy żył lub pękanie izolacji. Typową usterką jest przewód, który "działa tylko w jednej pozycji" po poruszeniu.
Najczęściej: okresowe zaniki zasilania przy poruszaniu przewodem, grzanie się wtyczki lub odcinka przewodu, widoczne pęknięcia powłoki, przetarcia, "złamanie" przewodu przy obudowie oraz wybijanie zabezpieczeń przy zwarciu uszkodzonej izolacji. Takie objawy zwykle wskazują na zmęczenie mechaniczne.
Typowe błędy to kierowanie się tylko przekrojem i "grubością" przewodu, ignorowanie przeznaczenia do pracy ruchomej, dobór zbyt sztywnego kabla oraz brak prawidłowego odciążenia mechanicznego w dławnicy lub uchwycie. Skutkiem są częste awarie, a czasem zagrożenie porażeniowe przy uszkodzeniu izolacji.
Co do zasady nie jest to rozwiązanie właściwe, ponieważ kable instalacyjne są zwykle projektowane do ułożenia stałego, a nie do ciągłego zginania. W urządzeniach ruchomych stosuje się przewody przyłączeniowe o odpowiedniej elastyczności. Wyjątki wymagają weryfikacji w dokumentacji producenta urządzenia i przewodu.
Jeśli w treści pojawiają się słowa: "ruchomy", "zginanie", "przewód przyłączeniowy", szukaj skutków mechanicznych (giętkość, trwałość przy zginaniu). Gdy mowa o "sposobie ułożenia", "temperaturze", "zabezpieczeniach", częściej chodzi o obciążalność prądową. To pomaga szybko dobrać właściwy tok rozumowania.
W praktyce należy odwołać się do danych producenta przewodu (karta katalogowa), sprawdzić przeznaczenie do pracy ruchomej, minimalny promień gięcia oraz odporność mechaniczno-środowiskową. Dodatkowo warto ocenić wykonanie zakończeń (odciążenie, dławnice) i stan izolacji. Sama informacja o przekroju nie wystarcza.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do elektroinstalatorstwa omawiające przewody i kable oraz ich zastosowania
  • Katalogi producentów przewodów/kabli (karty katalogowe z przeznaczeniem do pracy ruchomej i stałej)
  • Materiały szkoleniowe z doboru przewodów do odbiorników ruchomych oraz zasad bezpiecznej eksploatacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego