KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 7.
Wynik 6 punktów w skali Katza zapisany w dokumentacji podopiecznego domu pomocy społecznej dla osób starszych oznacza, że
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Katza (ADL) ocenia samodzielność w podstawowych czynnościach życia codziennego.
W typowej interpretacji maksymalny wynik (6 punktów) oznacza pełną niezależność w zakresie badanych czynności, czyli sprawność w podstawowych czynnościach życiowych.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Katza (Index of Independence in Activities of Daily Living, ADL) służy do oceny samodzielności osoby w podstawowych czynnościach dnia codziennego. W praktyce opieki długoterminowej i w domach pomocy społecznej jest to narzędzie, które pomaga szybko opisać, czy podopieczny wymaga pomocy przy czynnościach podstawowych.

W najczęściej spotykanej punktowej interpretacji wynik 6 odpowiada sytuacji, w której osoba jest niezależna w zakresie ocenianych czynności, czyli jest sprawna w podstawowych czynnościach życiowych. Taki zapis w dokumentacji sugeruje, że podopieczny nie wymaga stałej pomocy w ADL (choć nadal może potrzebować wsparcia w czynnościach bardziej złożonych lub z powodów organizacyjnych).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do znaczenia wyniku 6?

  • Stwierdzenie o "znacznej niesprawności" jest sprzeczne z ideą skali ADL, w której najwyższy wynik opisuje najwyższy poziom samodzielności, a nie największą zależność.
  • "Wysokie ryzyko upadków" dotyczy innego obszaru oceny (bezpieczeństwo i ryzyko zdarzeń), do którego stosuje się odrębne narzędzia. Skala Katza nie jest skalą ryzyka upadków.
  • "Rozległe odleżyny" opisują stan skóry i powikłania unieruchomienia. To również nie jest bezpośrednio mierzone skalą Katza i nie wynika automatycznie z wyniku ADL.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "Katz/ADL", myśl w pierwszej kolejności o poziomie pomocy w czynnościach podstawowych, a nie o ryzyku upadków czy powikłaniach skórnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Katza (ADL) to narzędzie do oceny samodzielności w podstawowych czynnościach życia codziennego. W terapii zajęciowej pomaga ustalić, jakie czynności podopieczny wykona sam, a przy których potrzebuje pomocy, oraz jak zaplanować trening ADL.
W najczęściej spotykanej punktowej wersji skali Katza wynik 6 oznacza pełną niezależność w ocenianych podstawowych czynnościach dnia codziennego. W praktyce dokumentacji sugeruje to, że osoba jest sprawna w ADL i nie wymaga stałej pomocy przy tych czynnościach.
Skala Katza ocenia głównie samodzielność w ADL, a nie prawdopodobieństwo zdarzeń, takich jak upadki. Ryzyko upadków zależy m.in. od równowagi, leków, wzroku i środowiska, więc zwykle ocenia się je innymi narzędziami i obserwacją funkcjonalną.
ADL to podstawowe czynności samoobsługowe. Dokładny zakres zależy od wersji arkusza, ale idea jest stała: ocena, czy osoba samodzielnie wykonuje kluczowe czynności dnia codziennego. Wynik ma pomóc określić poziom opieki oraz cele terapii zajęciowej.
Nie. Nawet przy pełnej samodzielności w ADL osoba może potrzebować terapii zajęciowej w obszarze aktywności złożonych, organizacji dnia, aktywizacji, funkcji poznawczych czy adaptacji środowiska. Skala Katza opisuje tylko wycinek funkcjonowania.
ADL (Katz) dotyczy czynności podstawowych, a IADL dotyczy czynności bardziej złożonych (np. funkcjonowanie w środowisku, zadania wymagające planowania). W nauce do egzaminu warto zapamiętać: ADL = samoobsługa, IADL = samodzielność w codziennym życiu poza podstawową samoobsługą.
Najczęstsze pomyłki to: przenoszenie interpretacji punktacji z innych skal (gdzie wyżej = gorzej), mylenie skali samodzielności ze skalami ryzyka (np. upadków) oraz automatyczne kojarzenie DPS z dużą niesprawnością mimo informacji o maksymalnym wyniku w ADL.
Ocenę warto powtarzać przy istotnych zmianach stanu zdrowia (np. po hospitalizacji), po upadku, przy pogorszeniu mobilności lub samoobsługi oraz okresowo w ramach monitorowania funkcjonowania. Celem jest wychwycenie spadku samodzielności i szybka modyfikacja planu wsparcia.
Nie wprost. Skala Katza nie ocenia stanu skóry ani obecności odleżyn, tylko samodzielność w czynnościach podstawowych. Odleżyny wymagają osobnej oceny (obserwacja skóry, czynniki ryzyka, dokumentacja pielęgniarska) i nie wynikają automatycznie z wyniku ADL.
Wynik pomaga dobrać cele i poziom wsparcia: przy niskiej samodzielności planuje się trening ADL krok po kroku, kompensacje i adaptacje, a przy wysokiej samodzielności większy nacisk kładzie się na aktywizację, udział w zajęciach oraz podtrzymanie sprawności i rutyn dnia.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Hartford Institute for Geriatric Nursing (HIGN), "Katz Index of Independence in Activities of Daily Living (ADL)" (Try This Series) – https://hign.org/consultgeri/try-this-series/katz-index-independence-activities-daily-living-adl (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Arkusze oceny ADL/IADL używane w opiece geriatrycznej i długoterminowej
  • Materiały dydaktyczne z geriatrii dotyczące oceny funkcjonalnej osób starszych
  • Instrukcje interpretacji skali Katza udostępniane przez ośrodki edukacyjne pielęgniarstwa geriatrycznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego