KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 37.
Jak wynika z danych statystycznych w 2016 roku w porównaniu z rokiem 2010 liczba zatrudnionych w warunkach zagrożenia
Ilustracja przedstawia tabelę statystyczną zatytułowaną 'ZATRUDNIENI W WARUNKACH ZAGROŻENIA (na 1000 zatrudnionych badanej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "wzrosła w związku z zagrożeniami czynnikami mechanicznymi w transporcie i gospodarce magazynowej" jest zgodna z danymi tabeli: dla zagrożeń mechanicznych w transporcie i magazynowaniu wskaźnik rośnie z 5,8 (2010) do 7,6 (2016) na 1000 zatrudnionych. Pozostałe stwierdzenia uogólniają spadki lub mieszają kategorie zagrożeń.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba porównać dane z roku 2016 względem 2010 dla wskaźnika "zatrudnieni w warunkach zagrożenia (na 1000 zatrudnionych)", odczytywanego z tabeli statystycznej. Kluczowe jest to, że tabela rozróżnia zarówno rodzaj zagrożenia (środowisko pracy, uciążliwość pracy, czynniki mechaniczne), jak i rodzaj działalności (m.in. przemysł, budownictwo, transport i gospodarka magazynowa).

Poprawne jest stwierdzenie: "wzrosła w związku z zagrożeniami czynnikami mechanicznymi w transporcie i gospodarce magazynowej." Wynika to z wiersza dotyczącego "zagrożonych czynnikami mechanicznymi związanymi z maszynami szczególnie niebezpiecznymi" oraz kolumny "transport i gospodarka magazynowa", gdzie wartość zmienia się z 5,8 w 2010 r. do 7,6 w 2016 r. Jest to realny przykład, że trend sektorowy może być inny niż trend ogólny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "zmalała w każdym z rodzajów działalności…" jest fałszywe, bo istnieje co najmniej jeden wyjątek: w transporcie i gospodarce magazynowej dla zagrożeń mechanicznych następuje wzrost.
  • "wzrosła w każdym z rodzajów działalności…" również nie zgadza się z tabelą, ponieważ dla wielu kategorii i branż widoczne są spadki (np. w obszarze środowiska pracy oraz uciążliwości pracy).
  • "zmalała … mechaniczne, a wzrosła … uciążliwość pracy" odwraca kierunek zmian dla uciążliwości: w danych statystycznych uciążliwość pracy wykazuje spadek (np. ogółem 28,4→20,5), więc takie zestawienie jest niezgodne z trendem.

W praktyce BHP taka analiza uczy, by nie opierać wniosków wyłącznie na danych "ogółem". Specjalista BHP powinien identyfikować branże, w których dany typ ryzyka rośnie, i tam kierować działania: ocenę ryzyka, nadzór nad maszynami, szkolenia oraz środki organizacyjne i techniczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przeliczenie, które pokazuje, ilu pracowników (na 1000) jest narażonych na dane zagrożenie. Ułatwia porównywanie branż i lat, bo nie zależy bezpośrednio od wielkości zatrudnienia. W zadaniach egzaminacyjnych porównuj zawsze tę samą jednostkę i ten sam wiersz/kolumnę tabeli.
Wzrost może wynikać z większej intensywności pracy i częstszego użycia maszyn oraz urządzeń (np. w magazynach i logistyce). Nawet gdy ogólne wskaźniki BHP spadają, konkretna branża może mieć trend odwrotny, jeśli rośnie skala operacji lub zmienia się technologia pracy.
Chodzi o narażenie na urazy wynikające z oddziaływania maszyn i elementów ruchomych (szczególnie maszyn uznanych za niebezpieczne). W praktyce BHP wiąże się to z osłonami, blokadami, procedurami LOTO, instrukcjami stanowiskowymi i nadzorem nad eksploatacją maszyn.
W zadaniu rozróżnia się: zagrożenia związane ze środowiskiem pracy (np. hałas), uciążliwość pracy (np. wymuszona pozycja), oraz zagrożenia mechaniczne (od maszyn szczególnie niebezpiecznych). Na egzaminie pilnuj, by nie mieszać tych kategorii przy odczycie.
Najpierw zidentyfikuj dokładnie wiersz (rodzaj zagrożenia), potem kolumnę (branża), a dopiero na końcu porównuj lata. Pomaga podkreślenie palcem wiersza i kolumny oraz zapisanie dwóch liczb (2010 i 2016) obok siebie przed wyborem odpowiedzi.
Nie. Wskaźnik "ogółem" jest średnią/zbiorczym wynikiem, który może maskować różnice sektorowe. W tej tabeli ogólnie wiele wartości spada, ale w konkretnym sektorze (transport i gospodarka magazynowa) dla zagrożeń mechanicznych widoczny jest wzrost. Egzamin często sprawdza właśnie takie wyjątki.
Najczęstsze są: wybór odpowiedzi na podstawie ogólnej intuicji ("na pewno spadło"), odczyt z niewłaściwej kolumny (np. "ogółem" zamiast konkretnej branży) oraz pomylenie kategorii zagrożeń. Pomaga krótkie sprawdzenie, czy wybrana odpowiedź wskazuje dokładnie tę samą branżę i ten sam rodzaj zagrożenia.
Najpierw aktualizuje się ocenę ryzyka i identyfikuje stanowiska z pracą przy maszynach. Potem wdraża się środki techniczne (osłony, blokady), organizacyjne (procedury, nadzór), szkolenia oraz kontrolę stanu technicznego. Dane statystyczne mogą uzasadniać priorytety działań i audyty.
Sformułowania "w każdym" są bardzo kategoryczne i często łatwe do obalenia jednym wyjątkiem w tabeli. Jeśli w danych choć jedna branża lub jedna kategoria zagrożeń ma zmianę w inną stronę, taka odpowiedź odpada. Na egzaminie zawsze szukaj, czy w tabeli nie ma "odstającej" wartości.
Ćwicz odczyt tabel: wybieranie właściwego wiersza/kolumny, porównania między latami i wskazywanie wyjątków od trendu. Ucz się słownictwa (środowisko pracy, uciążliwość, czynniki mechaniczne) oraz tego, że wnioski muszą być sektorowe, nie tylko "ogółem". Pomaga rozwiązywanie arkuszy i krótkie notatki.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe stwierdzenia uogólniają spadki lub mieszają kategorie zagrożeń."

Źródła:

  • Tabela statystyczna w załączonej ilustracji: "ZATRUDNIENI W WARUNKACH ZAGROŻENIA (na 1000 zatrudnionych badanej zbiorowości)", porównanie lat 2010 i 2016 (wiersz: czynniki mechaniczne; kolumna: transport i gospodarka magazynowa).

Materiały:

  • Publikacje statystyczne GUS dotyczące warunków pracy (tabele: zatrudnieni w warunkach zagrożenia)
  • Materiały dydaktyczne z interpretacji wskaźników BHP i analizy danych
  • Podręczniki do BHP: kategorie zagrożeń i metody oceny ryzyka

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego