KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Wyniki monitoringu wykazały zawartość tlenku węgla w powietrzu na poziomie 20 000 µg/m3. Ile wynosi ta wartość wyrażona w mg/m3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeliczenie dotyczy tylko przedrostków SI.
1 mg = 1000 µg, więc aby zamienić µg na mg, dzielimy przez 1000: 20 000 µg/m3 ÷ 1000 = 20 mg/m3. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia kierunku (×1000) lub rzędu wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba przeliczyć stężenie masowe tlenku węgla z µg/m3 na mg/m3. Mianownik (m3) się nie zmienia — zmieniamy wyłącznie jednostkę masy w liczniku.

Kluczowa zależność między przedrostkami układu SI:

  • mili (m) oznacza 10-3, czyli 0,001
  • mikro (µ) oznacza 10-6, czyli 0,000001

Z tego wynika praktyczna reguła, którą warto zapamiętać:

1 mg = 1000 µg

Skoro 1 mg zawiera 1000 µg, to przechodząc z µg na mg, liczba powinna zmaleć 1000 razy (bo używamy większej jednostki).

Obliczenie krok po kroku:

20 000 µg/m^3 = 20 000 / 1000 mg/m^3 = 20 mg/m^3

Dlatego poprawna jest odpowiedź: 20 mg/m3.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 2 mg/m3 — odpowiadałoby 2000 µg/m3, czyli o rząd wielkości mniej niż podano. To typowy błąd "zgubienia zera".
  • 200 mg/m3 — to 200 000 µg/m3. Wyszło 10 razy za dużo; zwykle wynika z błędnego dzielenia przez 100 zamiast przez 1000.
  • 2000 mg/m3 — to 2 000 000 µg/m3. Taki wynik pojawia się, gdy ktoś pomyli kierunek i zamiast dzielić przez 1000, mnoży przez 1000.

Wskazówka kontrolna na egzamin: jeśli przechodzisz z µg (mniejsza jednostka) na mg (większa jednostka), to wartość liczbowa powinna się zmniejszyć. Jeśli rośnie, prawie na pewno przeliczenie wykonano w złą stronę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć µg/m3 na mg/m3, podziel wartość liczbową przez 1000, ponieważ 1 mg = 1000 µg. Mianownik (m3) pozostaje bez zmian. Przykład: 20 000 µg/m3 ÷ 1000 = 20 mg/m3.
Mg jest jednostką większą niż µg. Jeśli tę samą masę wyrazisz w większej jednostce, potrzebujesz mniejszej liczby. To prosta kontrola sensowności: przejście z mikro na mili oznacza podział przez 1000.
Przedrostek mikro (µ) oznacza mnożnik 10-6, czyli jedną milionową części jednostki podstawowej. Dlatego 1 µg to 0,000001 g. W przeliczeniach z mg kluczowe jest to, że 1 mg = 1000 µg.
Przedrostek mili (m) oznacza mnożnik 10-3, czyli jedną tysięczną części jednostki podstawowej. Przykładowo 1 mg to 0,001 g. Zestawiając to z mikro (10-6) dostajesz relację: 1 mg = 1000 µg.
Najczęstsze błędy to: (1) pomylenie kierunku i mnożenie zamiast dzielenia przez 1000, (2) dzielenie przez 100 zamiast 1000, (3) zgubienie jednego z zer przy przepisywaniu liczby. Pomaga reguła: z µg na mg liczba ma się zmniejszyć.
Nie. W takich zadaniach zmieniasz jednostkę masy w liczniku (µg ↔ mg), a objętość w mianowniku pozostaje ta sama (m3). Dlatego przeliczenie dotyczy tylko liczby i relacji 1 mg = 1000 µg.
Zastosuj test "większa jednostka = mniejsza liczba". Mg jest większe niż µg, więc po przejściu na mg wynik liczbowy powinien spaść 1000 razy. Jeśli po zamianie z µg na mg liczba rośnie, to przeliczenie jest w złą stronę.
W drugą stronę mnożysz przez 1000, bo 1 mg zawiera 1000 µg. Przykład: 20 mg/m3 × 1000 = 20 000 µg/m3. To częsty typ zadania w interpretacji danych monitoringu jakości powietrza.
µg/m3 często stosuje się dla niższych stężeń i wielu zanieczyszczeń, bo daje "wygodniejsze" liczby. mg/m3 bywa używane przy większych wartościach lub w opisach technologicznych. Dlatego umiejętność szybkiej konwersji jest praktyczna.
Opanuj przedrostki SI (m, µ, k) i ćwicz krótkie serie przeliczeń bez kalkulatora. Zapisuj zawsze relację bazową (np. 1 mg = 1000 µg) i wykonuj test sensowności wyniku. Dodatkowo trenuj przeliczanie stężeń w powietrzu i wodzie.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Przeliczenie dotyczy tylko przedrostków SI.1 mg = 1000 µg, więc aby zamienić µg na mg, dzielimy przez 1000: 20 000 µg/m3 ÷ 1000 = 20 mg/m3."

Źródła:

  • BIPM, "The International System of Units (SI)", 9th edition (2019), rozdział o przedrostkach SI (prefixes) oraz tabeli przedrostków – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-03-04)
  • NIST (National Institute of Standards and Technology), "Metric (SI) Prefixes" – https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si-prefixes (dostęp 2026-03-04)
  • Wikipedia (weryfikacja pomocnicza), hasło "Przedrostki jednostek miar" / "Prefiksy SI" – opis relacji mikro i mili – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przedrostki_jednostek_miar (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Tablice przedrostków SI (mikro, mili, kilo) – do zapamiętania rzędów wielkości
  • Krótkie zestawy zadań z przeliczeń µg↔mg oraz mg↔g
  • Materiały z metrologii i podstaw obliczeń w chemii środowiska (stężenia, jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego