KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 1.
Wyobraź sobie, że masz do dyspozycji trzy różne przewody o różnej oporności: 1 Ω, 2 Ω i 3 Ω. Jakie będzie całkowite oporność, jeśli połączysz te przewody równolegle?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy połączeniu równoległym rezystancja zastępcza spełnia zależność: 1/Rz = 1/1 Ω + 1/2 Ω + 1/3 Ω = 1 + 0,5 + 0,333… = 1,833… Zatem Rz ≈ 0,545 Ω, czyli jest mniejsza niż 1 Ω (zawsze mniejsza od najmniejszej rezystancji gałęzi).

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu równoległym wszystkie elementy mają to samo napięcie, a prądy w gałęziach się sumują. Z tego wynika wzór na rezystancję zastępczą:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3

Dla R1 = 1 Ω, R2 = 2 Ω, R3 = 3 Ω:

1/Rz = 1/1 + 1/2 + 1/3 = 1 + 0,5 + 0,333… = 1,833…

Rz = 1 / 1,833… ≈ 0,545 Ω.

Dlatego odpowiedź "Mniej niż 1 Ω" jest poprawna: w połączeniu równoległym rezystancja zastępcza jest zawsze mniejsza od najmniejszej rezystancji składowej (tu najmniejsza to 1 Ω). Intuicyjnie: dodanie kolejnej gałęzi równoległej tworzy dodatkową drogę przepływu prądu, więc "łatwiej" płynie prąd, a opór całego układu maleje.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "1 Ω" jest błędne, bo aby wyszło dokładnie 1 Ω, pozostałe gałęzie musiałyby nie wpływać na obwód (np. przerwa). W idealnym równoległym dołączenie 2 Ω i 3 Ω zawsze zmniejsza Rz poniżej 1 Ω.
  • "6 Ω" to typowy wynik dla połączenia szeregowego (1 + 2 + 3). To błąd polegający na pomyleniu rodzaju połączenia.
  • "Więcej niż 3 Ω" jest sprzeczne z własnością połączenia równoległego: Rz nie tylko nie rośnie, ale jest mniejsze niż najmniejsza z gałęzi, więc na pewno nie przekroczy 3 Ω.

W praktyce motoryzacyjnej ta zasada pomaga przewidywać, że dołączanie kolejnych odbiorników równolegle (np. dodatkowych świateł) zwiększa pobór prądu, co ma znaczenie dla bezpieczników, przekaźników i przekrojów przewodów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + …. Następnie odwróć wynik, aby dostać Rz. Dla 1 Ω, 2 Ω, 3 Ω: 1/Rz = 1 + 1/2 + 1/3 = 1,833…, więc Rz ≈ 0,545 Ω.
Bo prąd ma kilka dróg przepływu jednocześnie. Każda dodatkowa gałąź zwiększa całkowitą "przewodność" (sumują się wartości 1/R), więc układ stawia mniejszy opór. To podstawowa własność obwodów równoległych.
Najczęściej myli się połączenie równoległe z szeregowym i sumuje opory (np. 1+2+3=6 Ω). W równoległym sumuje się odwrotności oporów, a wynik musi wyjść mniejszy niż najmniejszy opór w gałęziach.
Zastosuj kontrolę rozsądku: w szeregu Rz jest większa niż każdy element, a w równoległym Rz jest mniejsza niż najmniejszy element. Jeśli masz 1 Ω jako najmniejszy opór, to wynik równoległy musi być poniżej 1 Ω.
Tak, jakościowo: przy połączeniu równoległym Rz zawsze jest mniejsze od najmniejszej rezystancji. Ponieważ najmniejsze R to 1 Ω, odpowiedź musi brzmieć "mniej niż 1 Ω". Obliczenia są potrzebne tylko, gdy pytają o konkretną wartość liczbową.
W szeregu: ten sam prąd, a rezystancje się sumują (Rz = R1+R2+…). W równoległym: to samo napięcie na gałęziach, sumują się prądy, a rezystancję liczysz z odwrotności (1/Rz = 1/R1+1/R2+…).
Bardzo często: np. oświetlenie pozycyjne, lampki wnętrza, część obwodów komfortu. Odbiorniki są zwykle równolegle, aby awaria jednego (przerwa) nie wyłączała pozostałych oraz aby każdy miał właściwe napięcie z instalacji 12 V/24 V.
Bo zmniejsza się rezystancja zastępcza całego obwodu. Przy stałym napięciu zasilania (np. 12 V) prąd całkowity rośnie zgodnie z prawem Ohma: I = U/Rz. To ważne przy doborze bezpieczników i przekrojów przewodów.
Najpierw ustal napięcie na gałęziach (w równoległym jest takie samo dla każdej). Potem licz prąd każdej gałęzi: I1 = U/R1, I2 = U/R2 itd. Na końcu zsumuj: Itotal = I1 + I2 + …
W praktyce szkolnej często używa się ich zamiennie, choć precyzyjniej dla elementu elektrycznego mówi się "rezystancja", a "oporność" bywa stosowana potocznie. Na egzaminie technicznym liczy się poprawne rozumienie pojęcia i wzorów dla połączeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Połączenie równoległe" – opis własności i wzoru na rezystancję zastępczą, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Rezystancja" – podstawowe definicje i zależności w obwodach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): materiały o obwodach i oporze zastępczym (rezystory szeregowo i równolegle), https://pl.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki/elektroniki: dział o połączeniach rezystorów
  • Zadania maturalne/technikum z obwodów DC (połączenia szeregowe i równoległe)
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z obliczania rezystancji zastępczej i prądu w gałęziach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego