KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 5.
Wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę jest uzasadnione, jeżeli pracownik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odmowa udziału w szkoleniu BHP narusza podstawowy obowiązek pracownika uczestniczenia w szkoleniach i instruktażu z tego zakresu.
Skoro pracodawca nie może dopuścić do pracy osoby bez wymaganego szkolenia, taka odmowa może stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. Pozostałe sytuacje nie są legalną podstawą wypowiedzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Udział w szkoleniu BHP nie jest "dobrowolny" – to element podstawowych obowiązków pracownika. Pracownik ma obowiązek znać przepisy i zasady BHP oraz brać udział w szkoleniu i instruktażu i poddawać się wymaganym sprawdzianom. Równocześnie pracodawca ma obowiązek zapewnić przeszkolenie przed dopuszczeniem do pracy oraz prowadzić szkolenia okresowe. W praktyce oznacza to, że bez ważnego szkolenia pracodawca nie powinien dopuścić pracownika do wykonywania pracy, a odmowa udziału w szkoleniu dezorganizuje pracę i zwiększa ryzyko wypadkowe.

Dlatego odpowiedź "odmówił udziału w szkoleniu bhp" jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia: stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych w obszarze bezpieczeństwa pracy. W zależności od okoliczności (np. uporczywość, skutki, uprzednie pouczenia) taka odmowa może być oceniana nawet jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy" – sam fakt pracy na część etatu nie jest zawinionym naruszeniem obowiązków ani przesłanką uzasadniającą wypowiedzenie. To legalna forma zatrudnienia.
  • "przedstawił orzeczenie o niepełnosprawności" – niepełnosprawność jest cechą prawnie chronioną; wypowiedzenie z takiego powodu byłoby co do zasady przejawem niedozwolonego różnicowania sytuacji pracownika.
  • "odmówił wstąpienia do związków zawodowych" – przynależność związkowa (także brak przynależności) jest sferą wolności pracownika; nie może stanowić legalnej przyczyny wypowiedzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o wypowiedzenie odróżniaj naruszenie obowiązków pracowniczych (np. BHP) od przesłanek dotyczących cech chronionych (np. niepełnosprawność) i wolności związkowych – te ostatnie nie mogą być podstawą zwolnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obowiązek pracowniczy polegający na uczestnictwie w szkoleniach i instruktażu BHP oraz poddawaniu się wymaganym sprawdzianom. Odmowa bez uzasadnienia jest naruszeniem obowiązków i może skutkować konsekwencjami pracowniczymi, w tym wypowiedzeniem.
Bo szkolenie BHP jest wymagane do bezpiecznego wykonywania pracy, a pracodawca nie powinien dopuścić do pracy osoby bez przeszkolenia. Odmowa szkolenia oznacza niewykonanie obowiązku pracownika i może realnie uniemożliwiać świadczenie pracy oraz zwiększać ryzyko wypadków.
Gdy pracownik nie ma wymaganego przeszkolenia BHP (np. brak szkolenia wstępnego lub brak ważnego szkolenia okresowego). W takiej sytuacji dopuszczenie do pracy byłoby nieprawidłowe organizacyjnie i ryzykowne, dlatego najpierw należy zapewnić szkolenie.
Nie. Sam fakt zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy jest legalną formą wykonywania pracy i nie jest naruszeniem obowiązków. Wypowiedzenie musi opierać się na rzeczywistej, uzasadnionej przyczynie związanej np. z pracą lub organizacją, a nie z samym wymiarem etatu.
Co do zasady nie. Niepełnosprawność jest cechą prawnie chronioną i nie może być "powodem" zwolnienia. Pracodawca powinien rozważać dostosowania stanowiska lub organizacji pracy. Inna sprawa to obiektywne, udokumentowane przeszkody w wykonywaniu pracy, ale to nie to samo co samo orzeczenie.
Nie. Przynależność związkowa (w tym odmowa wstąpienia) należy do sfery wolności pracownika. Uczynienie z tego przyczyny wypowiedzenia byłoby nieprawidłowe. Na egzaminie takie odpowiedzi zwykle są "pułapką" sprawdzającą znajomość ochrony praw pracowniczych.
Najczęściej zaczyna się od działań porządkowych (np. upomnienie, nagana), ale jeśli odmowa jest bezpodstawna i trwała, może stać się przyczyną wypowiedzenia. W skrajnych przypadkach, gdy zachowanie jest rażące i uporczywe, może dojść do rozwiązania umowy z winy pracownika.
Uzasadniona przyczyna dotyczy zachowania pracownika lub realnych potrzeb organizacyjnych (np. naruszenie obowiązków BHP). Dyskryminacja dotyczy cech chronionych (np. niepełnosprawność) albo wolności (np. decyzje związkowe). Jeśli "powód" dotyczy cechy osoby, to zwykle jest niedopuszczalny.
Pracownik ma m.in. znać przepisy i zasady BHP, stosować je w pracy, używać środków ochrony oraz brać udział w szkoleniach i instruktażu BHP. To są obowiązki podstawowe, więc ich naruszenie bywa traktowane poważnie w ocenie pracodawcy i w razie sporu.
Najpierw odrzuć odpowiedzi odnoszące się do cech chronionych (np. niepełnosprawność) i wolności związkowych. Następnie szukaj opcji związanej z obowiązkami pracowniczymi, zwłaszcza z bezpieczeństwem pracy (BHP). W takich pytaniach właściwa odpowiedź zwykle wskazuje naruszenie obowiązku.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe sytuacje nie są legalną podstawą wypowiedzenia."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1465), art. 211 pkt 1; art. 237³ § 2; art. 52 § 1 pkt 1

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) – obowiązki pracownika i BHP
  • Komentarze/opracowania do Kodeksu pracy w zakresie obowiązków BHP i naruszeń obowiązków pracowniczych
  • Materiały szkoleniowe z zakresu prawa pracy dla służby BHP (wypowiedzenie/rozwiązanie umowy, dyskryminacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego