KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 13.
Wysoką zdolność do pillingowania się wykazują tkaniny wykonane z włókien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pilling to "kulki" na powierzchni tkaniny powstające wskutek tarcia. Najczęściej nasila się przy włóknach ciętych, bo luźne końce łatwiej wychodzą na powierzchnię i splątują się. Poliester ma wysoką wytrzymałość, więc utworzone kulki trudniej się odrywają i są dobrze widoczne.
Dlatego tkaniny z włókien ciętych poliestrowych wykazują dużą skłonność do pillingu.

Pełne wyjaśnienie:

Pilling (zmechacenie w postaci kulek) to efekt tarcia podczas użytkowania i pielęgnacji odzieży. Mechanizm jest zwykle dwuetapowy: najpierw na powierzchnię wychodzą pojedyncze włókna (fuzzing/mechacenie), a następnie pod wpływem dalszego tarcia włókna splątują się w kulki, które mogą pozostać na materiale albo się urwać.

Wysoka skłonność do pillingu jest typowa dla materiałów z włókien ciętych, ponieważ mają one wiele wolnych końców w przędzy i w strukturze tkaniny. Takie końce łatwiej "wychodzą" na wierzch i tworzą zaczątki kulek. O tym, czy kulki będą widoczne i trwałe, decyduje też wytrzymałość włókna: im włókno bardziej odporne na zerwanie i ścieranie, tym trudniej kulkom się odrywać.

Odpowiedź "ciętych poliestrowych" jest poprawna, bo poliester jest włóknem o wysokiej wytrzymałości i odporności na ścieranie, więc utworzone kulki często utrzymują się na powierzchni dłużej. Włókna poliestrowe w wersji ciętej dodatkowo sprzyjają inicjacji pillingu (wiele końców włókien), co razem daje wyraźny efekt.

  • "bawełnianych" – bawełna może się mechacić, ale kulki częściej szybciej się wycierają/odrywają (w praktyce pilling bywa mniejszy niż w przypadku mocnych włókien syntetycznych o dużej odporności na ścieranie).
  • "ciętych wiskozowych" – wiskoza (regenerowana celuloza) jest zwykle mniej odporna na ścieranie niż poliester; pilling może powstawać, ale kulki mają większą skłonność do odrywania się, więc efekt może być słabszy.
  • "jedwabnych" – jedwab jest włóknem ciągłym (filamentowym) i w typowych konstrukcjach ma mniej wolnych końców na powierzchni, co ogranicza inicjację pillingu; problemy użytkowe jedwabiu częściej dotyczą zaciągnięć niż typowego pillingu.

W nauce do egzaminu warto pamiętać skrót myślowy: włókna cięte + wysoka wytrzymałość = większa szansa na trwały, widoczny pilling. Jednocześnie w praktyce wynik zależy też od przędzy, splotu i wykończenia (np. antypillingowego), więc ocena jest "typowa", a nie absolutna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pilling to zmechacenie w formie małych "kulek" na powierzchni tkaniny. Powstaje głównie od tarcia (noszenie, plecak, pas bezpieczeństwa) i bywa najbardziej widoczny na miejscach intensywnie ocieranych, np. pod pachami i na bokach.
Włókna cięte mają wiele wolnych końców w przędzy. Te końce łatwiej wychodzą na powierzchnię materiału, splątują się podczas tarcia i tworzą zalążki kulek. Włókna filamentowe są długie i mają mniej końców, więc trudniej o inicjację pillingu.
Piliing jest bardziej widoczny, gdy kulki nie odrywają się łatwo. Poliester jest wytrzymały i odporny na ścieranie, więc utworzone kulki mogą utrzymywać się dłużej na powierzchni. W wersji z włókien ciętych dodatkowo łatwiej tworzą się "zaczepy" do splątania.
Nie zawsze, bo pilling zależy też od przędzy, splotu/dzianiny i wykończenia. W praktyce jednak często obserwuje się, że na materiałach z mocnych włókien syntetycznych kulki są trwalsze, a na bawełnie mogą szybciej się wycierać i odpadać, co zmniejsza efekt.
Mechacenie to "włoski" i delikatny meszek na powierzchni. Pilling to kolejny etap: meszek splątuje się w wyraźne kulki. Na egzaminie warto kojarzyć, że pilling zwykle wymaga tarcia i większej liczby włókien wystających z przędzy.
Najszybciej w miejscach stałego tarcia: pod pachami, na bokach swetra, w okolicy paska, na udach (spodnie), pod paskiem od torebki. Szybkość wzrasta także przy częstym praniu i intensywnym wirowaniu, jeśli materiał jest podatny.
Stosuje się m.in. wykończenia antypillingowe, dobór gęstszej konstrukcji, odpowiednie skręcenie przędzy, strzyżenie/opalanie wystających włókien oraz mieszanki surowcowe dobrane pod użytkowanie. W praktyce krawieckiej ważne jest też testowanie próbki przed szyciem.
Często tak, bo dzianiny mają luźniejszą strukturę i łatwiej "wypuszczają" włókna na powierzchnię. Nie jest to jednak reguła bez wyjątków: dzianina o zwartej konstrukcji i dobrym wykończeniu może pillingować mniej niż luźna tkanina z włókien ciętych.
Typowe błędy to mylenie pillingu z zabrudzeniem lub zaciągnięciem, ocenianie tylko jednego miejsca zamiast całej próbki oraz ignorowanie warunków użytkowania (tarcie, pranie). Warto pamiętać, że ocena jest porównawcza i zależy od metody badania.
Ucz się "pakietami": dla każdego włókna zapamiętaj cechy użytkowe (tarcie, gniecenie, elektryzowanie, chłonność), typowe wady (np. pilling, zaciągnięcia) i zastosowania. Pomaga robienie fiszek: włókno → właściwość → skutek w odzieży.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pilling to "kulki" na powierzchni tkaniny powstające wskutek tarcia."

Źródła:

  • ISO 12945-2:2020, Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 2: Modified Martindale method
  • ISO 12945-1:2020, Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 1: Pilling box method

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa włókienniczego dla szkół odzieżowych (rozdziały: włókna chemiczne, właściwości użytkowe)
  • Instrukcje laboratoriów tekstylnych dotyczące oceny pillingu (opis metody i skali oceny)
  • Karty techniczne tkanin od dostawców (skład, rodzaj przędzy, wyniki testów pillingu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego