Ciśnienie onkotyczne (koloidoosmotyczne) jest wytwarzane głównie przez białka osocza i pomaga utrzymać wodę w przestrzeni śródnaczyniowej. Dzięki temu równoważy "wypychanie" płynu z naczyń przez ciśnienie hydrostatyczne i ogranicza powstawanie obrzęków.
Odpowiedź "albumin" jest poprawna, ponieważ albuminy stanowią największą frakcję białek osocza (około 60%) i – ze względu na duże stężenie oraz właściwości koloidalne – odpowiadają za większość całkowitego ciśnienia onkotycznego osocza. W praktyce klinicznej spadek albumin (hipoalbuminemia) typowo obniża ciśnienie onkotyczne i sprzyja przesiękom oraz obrzękom.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "globulin" – globuliny także są białkami osocza, więc mają pewien udział w ciśnieniu onkotycznym, ale mniejszy niż albuminy (m.in. z powodu innego stężenia i charakterystyki cząsteczek). Z tego powodu nie są czynnikiem głównie warunkującym wysokość ciśnienia onkotycznego.
- "cholesterolu HDL" – HDL to lipoproteiny związane z transportem lipidów. Nie stanowią głównej frakcji odpowiedzialnej za utrzymanie gradientu koloidoosmotycznego w osoczu, więc ich poziom nie determinuje w typowy sposób ciśnienia onkotycznego.
- "cholesterolu LDL" – analogicznie do HDL: LDL dotyczy transportu cholesterolu i ryzyka miażdżycy, ale nie jest kluczowym "nośnikiem" ciśnienia onkotycznego, które zależy przede wszystkim od białek osocza.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "ciśnienie onkotyczne/koloidoosmotyczne", myśl o białkach osocza, a gdy trzeba wskazać główny czynnik – wybieraj albuminy. To pomaga odróżnić ten temat od pytań o osmolalność zależną od elektrolitów lub od zagadnień lipidowych (HDL/LDL).
