KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 11.
Wysokość pola pracy w pozycji stojącej na stanowisku obróbki ręcznej ciężkich odlewów wynosi dla mężczyzn
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek trzech postaci stojących przy stanowiskach pracy, które różnią się wysokością
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla obróbki ręcznej ciężkich odlewów w pozycji stojącej zaleca się niższe ustawienie pola pracy niż przy pracach precyzyjnych, aby umożliwić użycie siły i masy ciała oraz ograniczyć unoszenie barków. Zakres 750–900 mm odpowiada typowym zaleceniom ergonomii dla mężczyzn przy pracach ciężkich.

Pełne wyjaśnienie:

Wysokość pola pracy (czyli wysokość, na której znajduje się zasadnicza powierzchnia robocza) dobiera się w ergonomii przede wszystkim do:

  • pozycji pracy (tu: stojąca),
  • charakteru czynności (tu: obróbka ręczna ciężkich odlewów),
  • cech użytkownika (tu: mężczyźni – inne typowe wymiary antropometryczne niż dla kobiet),
  • wymagań siłowych i zakresu ruchu.

Prace ciężkie (wymagające użycia znacznej siły, docisku, uderzeń, pracy narzędziem o większym oporze) zwykle wykonuje się na niższej wysokości niż prace lekkie i precyzyjne. Niższa wysokość pozwala:

  • utrzymać barki w bardziej neutralnym ustawieniu (mniej unoszenia),
  • skuteczniej przenosić siłę na narzędzie (możliwość "dociążenia" ruchem tułowia),
  • zmniejszyć statyczne obciążenie obręczy barkowej i przedramion,
  • ograniczyć zmęczenie podczas długotrwałej pracy.

Dlatego odpowiedź "750–900 mm" jest właściwa dla tego typu stanowiska i tej grupy użytkowników. Pozostałe zakresy są typowe raczej dla innych warunków:

  • "700–850 mm" może być zbyt niskie dla wielu mężczyzn, co zwiększa skłon tułowia i może nasilać dolegliwości odcinka lędźwiowego, zwłaszcza gdy brak możliwości regulacji stanowiska.
  • "900–950 mm" to wysokość bardziej zbliżona do prac średnich lub lżejszych, gdzie nie potrzeba tak dużego "dociążania" narzędzia; przy pracy ciężkiej mogłaby sprzyjać unoszeniu barków i szybszemu zmęczeniu.
  • "1000–1100 mm" jest charakterystyczne raczej dla prac precyzyjnych lub montażowych wykonywanych wysoko, gdzie potrzebna jest dobra kontrola wzrokowa i drobne ruchy – dla pracy ciężkiej byłoby to na ogół za wysoko.

W praktyce BHP warto pamiętać, że podane zakresy są wartościami orientacyjnymi: w realnym zakładzie dąży się do dopasowania stanowiska do pracowników (np. regulacja wysokości, podesty, organizacja odkładania detali), bo w przeciwnym razie rośnie ryzyko przeciążeń układu mięśniowo-szkieletowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pole pracy to obszar, w którym pracownik wykonuje zasadnicze czynności, a w tym pytaniu chodzi o wysokość powierzchni roboczej względem podłogi. W ergonomii dobór tej wysokości wpływa na ułożenie barków, łokci i tułowia oraz na poziom zmęczenia i ryzyko przeciążeń.
Niższe ustawienie ułatwia wykorzystanie siły i masy ciała oraz zmniejsza konieczność unoszenia barków. Dzięki temu spada obciążenie statyczne obręczy barkowej i przedramion. Zbyt wysoka powierzchnia robocza w pracy ciężkiej zwykle szybciej męczy i zwiększa ryzyko dolegliwości.
Praca ciężka wymaga dużych sił (docisk, uderzenia, opór narzędzia) i często większych, dynamicznych ruchów. Praca precyzyjna wymaga kontroli wzrokowej i małych, dokładnych ruchów palców. W praktyce ciężkie prace projektuje się niżej, a precyzyjne wyżej, aby poprawić kontrolę i postawę.
Zbyt wysoka powierzchnia robocza sprzyja unoszeniu barków i napięciu mięśni szyi oraz ramion. Może to prowadzić do szybszego zmęczenia, bólu karku i barków oraz przeciążeń kończyn górnych. Często pogarsza się też możliwość efektywnego przenoszenia siły na narzędzie.
Zbyt niskie stanowisko wymusza pochylenie tułowia i zwiększa obciążenie odcinka lędźwiowego kręgosłupa. W dłuższym czasie może nasilać bóle pleców i zmęczenie. Typowym działaniem korygującym jest regulacja wysokości, zastosowanie podestu lub zmiana organizacji odkładania elementów.
Tak, ponieważ różnią się typowe wymiary antropometryczne (m.in. wzrost, wysokość łokcia). Dlatego w zaleceniach ergonomicznych często podaje się oddzielne zakresy lub zaleca stanowiska regulowane. W praktyce BHP bezpieczniej jest dążyć do regulacji, aby dopasować stanowisko do wielu osób.
Najprościej zmierzyć odległość od podłogi do powierzchni roboczej (blatu, stołu, podpory, miejsca oparcia detalu). Potem porównać wynik z zaleceniami dla rodzaju pracy i grupy pracowników. W ocenie warto uwzględnić także obuwie robocze, maty oraz to, na jakiej wysokości faktycznie znajduje się obrabiany element.
Najczęściej myli się zakresy dla prac ciężkich z zakresami dla prac precyzyjnych (intuicja "wyżej = lepiej"). Częsty błąd to też wybór największego zakresu "bo wygodniej", bez uwzględnienia wymagań siłowych. Pomaga zapamiętanie reguły: precyzja wyżej, siła niżej.
Regulacja jest szczególnie potrzebna, gdy na stanowisku pracują osoby o zróżnicowanym wzroście, gdy zmienia się rodzaj wykonywanej czynności (raz praca ciężka, raz dokładna) lub gdy element obrabiany ma różną wysokość. Regulacja ułatwia dopasowanie postawy i ogranicza ryzyko przeciążeń.
Warto uczyć się zaleceń poprzez porównanie trzech klas czynności: praca ciężka, lekka i precyzyjna oraz zrozumieć, dlaczego wysokości się różnią. Pomaga robienie fiszek z typowymi zakresami i ćwiczenie rozpoznawania typu pracy z opisu. Dodatkowo przećwicz pomiary w realnym stanowisku.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla obróbki ręcznej ciężkich odlewów w pozycji stojącej zaleca się niższe ustawienie pola pracy niż przy pracach precyzyjnych, aby umożliwić użycie siły i masy ciała oraz ograniczyć unoszenie barków."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (aktualne normy/wytyczne ergonomiczne i tabele antropometryczne).

Materiały:

  • Podręczniki z ergonomii pracy (stanowiska stojące, wymiary antropometryczne, dobór wysokości powierzchni roboczej)
  • Materiały szkoleniowe BHP z oceny obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego
  • Opracowania dotyczące projektowania stanowisk pracy w przemyśle ciężkim (odlewnictwo, obróbka ręczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego