KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2023 (test 3)

PYTANIE NR 33.
Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej. Wysokość odszkodowania ustala
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W postępowaniu wywłaszczeniowym wycenę (opinię o wartości) sporządza rzeczoznawca majątkowy, ale wysokość odszkodowania ustala organ w decyzji. Co do zasady robi to starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie wartości ustalonej w operacie.

Pełne wyjaśnienie:

W procedurze wywłaszczenia trzeba odróżnić dwa etapy: (1) ustalenie wartości nieruchomości oraz (2) wydanie rozstrzygnięcia o odszkodowaniu.

"Starosta" jest poprawną odpowiedzią, ponieważ to organ administracji publicznej, który w decyzji administracyjnej ustala wysokość odszkodowania należnego osobie wywłaszczonej. Organ może korzystać z materiału dowodowego, w tym z wyceny, ale to on wydaje wiążące rozstrzygnięcie i wskazuje konkretną kwotę.

Odpowiedź "rzeczoznawca majątkowy" jest błędna, bo jego rola polega na określeniu wartości (sporządzeniu opinii/operatu). Jest to dowód w sprawie, a nie akt władczy. Rzeczoznawca nie ustala odszkodowania "w sensie prawnym" – nie wydaje decyzji i nie rozstrzyga o należnej kwocie.

Odpowiedź "burmistrz" jest co do zasady błędna w typowym postępowaniu wywłaszczeniowym, ponieważ nie jest standardowo organem ustalającym odszkodowanie za wywłaszczenie w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami; jego kompetencje dotyczą głównie zadań gminy i spraw lokalnych, a nie prowadzenia takiego postępowania jako organ pierwszej instancji.

Odpowiedź "uprawniony geodeta" jest błędna, bo geodeta wykonuje czynności techniczne (pomiary, dokumentacja do celów prawnych i ewidencyjnych), ale nie ma kompetencji do ustalania odszkodowania. Nawet jeśli geodeta uczestniczy w przygotowaniu materiałów, nie zastępuje organu administracji ani rzeczoznawcy w zakresie wyceny.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: wycena = rzeczoznawca, a ustalenie odszkodowania w decyzji = organ (najczęściej starosta).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że konkretna kwota odszkodowania wynika z decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ. Opinia z wyceny jest tylko dowodem w sprawie. Dopiero decyzja wiąże strony i może być zaskarżona w trybie odwoławczym.
Rzeczoznawca ma rolę opiniodawczą: sporządza operat i określa wartość nieruchomości. Nie jest organem administracji, więc nie wydaje decyzji i nie rozstrzyga o należnej kwocie. Odszkodowanie ustala organ, opierając się m.in. na tej wycenie.
Starosta działa jako organ administracji prowadzący sprawę i ustala wysokość odszkodowania w decyzji. Może zlecić wycenę rzeczoznawcy, analizuje materiał dowodowy i wydaje rozstrzygnięcie. To kluczowe rozróżnienie: starosta decyduje, rzeczoznawca wycenia.
W praktyce występują różne tryby przejmowania nieruchomości i różne organy w zależności od podstawy prawnej. W klasycznym wywłaszczeniu w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami co do zasady decyduje starosta. Gdy podstawą są inne przepisy, właściwość może wyglądać inaczej.
Kluczowa jest wycena (operat szacunkowy/opinia o wartości) przygotowana przez rzeczoznawcę majątkowego oraz dokumenty opisujące stan prawny i faktyczny nieruchomości. Organ administracji ocenia materiał dowodowy i na tej podstawie wydaje decyzję z kwotą odszkodowania.
Najczęściej myli się dwa pojęcia: wycena i ustalenie odszkodowania. Wycena to zadanie rzeczoznawcy majątkowego, a ustalenie odszkodowania następuje w decyzji organu. Jeśli pytanie używa słowa "ustala", zwykle chodzi o organ wydający decyzję.
Wartość nieruchomości to wynik wyceny (np. rynkowej) przygotowanej przez rzeczoznawcę. Odszkodowanie to kwota przyznana w decyzji organu – zwykle oparta na wartości, ale ustalana formalnie przez organ. Słowa-klucze: "wycena" vs "decyzja".
Geodeta może dostarczyć dane techniczne (granice, powierzchnie, mapy, dokumentację do EGiB), które są przydatne w sprawie, ale nie ustala kwoty. Na wysokość odszkodowania wpływa przede wszystkim wartość z wyceny i rozstrzygnięcie organu w decyzji administracyjnej.
Wycena jest przygotowywana w toku postępowania jako element materiału dowodowego. Organ zleca rzeczoznawcy określenie wartości, aby móc oprzeć rozstrzygnięcie o odszkodowaniu na profesjonalnej opinii. Bez wyceny trudno prawidłowo uzasadnić kwotę w decyzji.
Ucz się schematu: cel publiczny → wywłaszczenie → wycena → decyzja → odszkodowanie. Zapamiętaj role: rzeczoznawca wycenia, organ (najczęściej starosta) ustala odszkodowanie w decyzji. Przerób też pojęcia: wartość rynkowa, operat, odwołanie od decyzji.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "W postępowaniu wywłaszczeniowym wycenę (opinię o wartości) sporządza rzeczoznawca majątkowy, ale wysokość odszkodowania ustala organ w decyzji."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 130–135 (w tym art. 130 ust. 2 oraz art. 132 ust. 1), tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 1145

Materiały:

  • Tekst ustawy o gospodarce nieruchomościami – dział dotyczący wywłaszczeń i odszkodowań (art. 112 oraz art. 128–135)
  • Komentarze i opracowania do procedury wywłaszczeniowej (materiały dydaktyczne z gospodarki nieruchomościami)
  • Przykładowe decyzje administracyjne w sprawach wywłaszczeniowych i ustalenia odszkodowania (analiza struktury decyzji)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego