Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 5.
Z jaką dokładnością można wykonać pomiar używając suwmiarki przedstawionej na ilustracji?
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, narzędzie pomiarowe używane do dokładnych pomiarów w mechanice.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność (rozdzielczość) suwmiarki zależy od noniusza.
Na ilustracji pokazano typ noniusza odpowiadający działce 0,05 mm, więc pomiar można wykonać z dokładnością 0,05 mm. Pozostałe wartości dotyczą innych podziałek noniusza albo są zbyt zgrubne jak na suwmiarkę.

Pełne wyjaśnienie:

W suwmiarce noniuszowej "dokładność" w sensie egzaminacyjnym najczęściej oznacza rozdzielczość (działkę elementarną), czyli najmniejszą różnicę wskazań, jaką można odczytać dzięki noniuszowi.

Na takiej suwmiarce są dwie skale:

  • skala główna (na prowadnicy) – zwykle w milimetrach,
  • noniusz (na suwaku) – dodatkowa podziałka pozwalająca odczytać ułamki milimetra.

Jeżeli noniusz jest wykonany jako podziałka odpowiadająca działce 0,05 mm, to właśnie ta wartość jest dokładnością/rozdzielczością odczytu. W praktyce oznacza to, że po ustaleniu pełnych milimetrów ze skali głównej, kolejną cyfrę (setne mm) dobiera się, szukając kreski noniusza idealnie pokrywającej się z kreską skali głównej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,02 mm" – jest typową dokładnością innych suwmierek noniuszowych, ale nie każda suwmiarka ją ma. Jeśli noniusz na ilustracji nie odpowiada temu podziałowi, nie wolno jej przyjmować "z pamięci".
  • "0,01 mm" – to rozdzielczość spotykana często w suwmiarkach elektronicznych lub w niektórych precyzyjniejszych rozwiązaniach; dla klasycznej suwmiarki z noniuszem nie jest to wartość "domyślna".
  • "0,50 mm" – to zbyt mała precyzja jak na suwmiarkę; taka wartość pasuje raczej do zgrubnych przyrządów lub oceny orientacyjnej, a nie do standardowego odczytu z noniusza.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy dokładności konkretnej suwmiarki z ilustracji, nie wybieraj najpopularniejszej liczby. Najpierw rozpoznaj typ noniusza (jego podział) i dopiero wtedy przypisz mu właściwą rozdzielczość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza dokładność suwmiarki 0,05 mm?
Oznacza, że najmniejsza wartość, jaką da się wiarygodnie odczytać ze skali, to 0,05 mm (działka elementarna noniusza). W praktyce wynik zapisuje się z krokiem co 0,05 mm, a ułamek milimetra ustala się z kreski noniusza pokrywającej się ze skalą główną.
Jak rozpoznać na ilustracji, czy suwmiarka ma 0,02 mm czy 0,05 mm?
Trzeba ocenić podział noniusza: ile działek noniusza przypada na określony odcinek skali głównej i jak gęsto są rozmieszczone kreski. Różne konstrukcje noniusza dają różne rozdzielczości (np. 0,05 lub 0,02 mm), więc sama obecność noniusza nie wystarcza.
Dlaczego suwmiarka elektroniczna często ma 0,01 mm, a noniuszowa nie zawsze?
Suwmiarka elektroniczna korzysta z czujnika i wyświetlacza, więc może prezentować wynik z krokiem 0,01 mm. Suwmiarka noniuszowa jest ograniczona geometrią podziałek i możliwością odczytu wzrokowego, dlatego najczęściej spotyka się 0,05 mm lub 0,02 mm, zależnie od typu noniusza.
Jakie elementy suwmiarki wpływają na dokładność pomiaru?
Na wynik wpływa rozdzielczość noniusza, stan i czystość powierzchni pomiarowych (szczęk), luz na prowadnicy, prawidłowe dociśnięcie do mierzonego elementu oraz technika odczytu (bez przekoszenia). Nawet dobra podziałka nie pomoże, jeśli narzędzie jest zużyte lub zabrudzone.
Czy dokładność 0,05 mm oznacza, że błąd pomiaru zawsze wynosi 0,05 mm?
Nie. 0,05 mm to zwykle krok odczytu (rozdzielczość), a błąd pomiaru zależy też od techniki, siły docisku, temperatury, zużycia i ustawienia narzędzia. W praktyce nie należy utożsamiać rozdzielczości z gwarantowanym błędem całkowitym pomiaru.
Jakie są typowe dokładności suwmierek używanych w warsztacie?
W praktyce szkolno-warsztatowej często spotyka się suwmiarki o rozdzielczości 0,05 mm lub 0,02 mm (noniuszowe) oraz 0,01 mm (elektroniczne). Na egzaminie trzeba jednak kierować się konkretną ilustracją/przyrządem, bo typ narzędzia determinuje możliwy odczyt.
Jak zapisywać wynik pomiaru z suwmiarki 0,05 mm w dokumentacji?
Wynik zapisuje się w milimetrach z dokładnością do 0,05 mm, np. 12,35 mm albo 12,40 mm (zależnie od wskazania noniusza). Ważne jest używanie spójnego formatu zapisu i przecinka dziesiętnego oraz unikanie dopisywania cyfr, których narzędzie nie pozwala odczytać.
Czy można "zaokrąglać" odczyt z suwmiarki 0,02 mm do 0,01 mm?
Nie powinno się. Jeśli narzędzie ma rozdzielczość 0,02 mm, to podawanie wyniku z krokiem 0,01 mm sugeruje większą precyzję niż rzeczywista. Na egzaminie to częsty błąd: dopisywanie dodatkowej cyfry po przecinku bez podstawy w podziałce noniusza lub w odczycie elektronicznym.
Kiedy zamiast suwmiarki lepiej użyć mikrometru?
Mikrometru używa się, gdy wymagana jest większa precyzja i powtarzalność pomiaru (np. przy ciasnych tolerancjach średnic). Suwmiarka jest narzędziem uniwersalnym i szybkim, ale w wielu zadaniach montażowych mikrometr zapewnia dokładniejszą kontrolę wymiaru i mniejsze ryzyko błędu odczytu.
Jakie błędy najczęściej obniżają dokładność pomiaru suwmiarką na egzaminie?
Najczęstsze to: pomiar na zabrudzonych szczękach, zbyt duża siła docisku, przekoszenie narzędzia względem elementu, odczyt pod kątem (paralaksa) oraz pominięcie sprawdzenia "zera" suwmiarki. Warto też pamiętać, że dokładność z pytania wynika z noniusza, nie z intuicji.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: suwmiarki i noniusz)
  • Instrukcje stanowiskowe w pracowni: odczyt z suwmiarki noniuszowej
  • Karty katalogowe przyrządów pomiarowych używanych w szkole (suwmiarki 0,05/0,02 mm)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego