KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 25.
Z jaką rozdzielczością należy skanować oryginał wielobarwny, jeżeli w procesie drukowania będzie on powiększony 2-krotnie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy powiększeniu obrazu w druku spada efektywna rozdzielczość w skali docelowej. Aby zachować tę samą jakość (typowo ok. 300 na docelowym formacie), rozdzielczość skanowania zwiększa się proporcjonalnie do skali powiększenia. Dla powiększenia 2× daje to 600.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu materiałów rastrowych do druku ważna jest efektywna rozdzielczość w rozmiarze docelowym. Jeżeli zeskanowany obraz zostanie później powiększony w programie DTP lub w procesie przygotowania do druku, to liczba próbek obrazu (pikseli) "rozciąga się" na większą powierzchnię. Skutkiem jest spadek efektywnej rozdzielczości i pogorszenie ostrości (miękki obraz, widoczna pikseloza lub utrata detalu).

Praktyczna zasada używana w prepress jest prosta: rozdzielczość skanowania należy zwiększyć wprost proporcjonalnie do planowanej zmiany skali. Oznacza to, że:

  • gdy obraz ma być wydrukowany w skali 1:1, skanuje się go z rozdzielczością odpowiadającą wymaganiom druku,
  • gdy obraz ma być wydrukowany większy (np. 2×), trzeba zeskanować go z odpowiednio większą rozdzielczością, aby po powiększeniu zachować jakość.

W tym zadaniu powiększenie wynosi , więc przyjmuje się rozdzielczość skanowania 2× większą od typowej wartości docelowej. Dlatego poprawne jest 600 dpi (praktycznie: 600 ppi w kontekście obrazu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 300 dpi – przy powiększeniu 2× efektywnie dawałoby ok. połowę tej wartości w formacie docelowym, co zwykle jest niewystarczające dla fotografii wielobarwnej przeznaczonej do druku.
  • 1 200 dpi – jest to wartość znacznie zawyżona względem typowej potrzeby wynikającej wyłącznie z powiększenia 2×; może zwiększyć rozmiar pliku i obciążenie obróbki bez proporcjonalnego wzrostu jakości na wydruku.
  • 2 400 dpi – skrajnie wysoka wartość, zwykle stosowana w specyficznych zastosowaniach (np. drobne detale, niektóre materiały archiwalne), a nie jako standardowa konsekwencja powiększenia 2× w typowym druku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się konkretna skala powiększenia/zmniejszenia, najpierw pomyśl o proporcji: powiększenie k razy → wymagana rozdzielczość skanowania rośnie k razy, aby utrzymać podobną jakość w rozmiarze końcowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zasadę proporcji: jeśli obraz będzie powiększony k razy, to rozdzielczość skanowania trzeba zwiększyć około k razy, aby zachować podobną jakość w formacie docelowym. Dzięki temu po zmianie skali nie spada efektywna rozdzielczość.
Powiększenie 2× powoduje, że ta sama liczba pikseli pokrywa większą powierzchnię, więc obraz traci detal. Skan 600 utrzymuje po powiększeniu jakość zbliżoną do standardu druku w skali docelowej. Skan 300 po powiększeniu bywa zbyt "miękki".
Oryginał wielobarwny to zwykle fotografia lub ilustracja z ciągłymi przejściami tonalnymi. Wymaga to odpowiedniej rozdzielczości i poprawnej obróbki (np. wyostrzenie, profil barwny), bo brak detalu lub artefakty po powiększeniu są bardziej widoczne niż w grafice jednobarwnej.
W praktyce dla obrazu cyfrowego poprawniejsze jest ppi (piksele na cal), bo opisuje gęstość pikseli w pliku. Dpi częściej odnosi się do urządzeń drukujących. W zadaniach egzaminacyjnych często używa się "dpi" umownie dla rozdzielczości skanu.
Najczęstsze pomyłki to: skanowanie zawsze 300 niezależnie od skali, ignorowanie powiększenia w layoutach, skanowanie "na zapas" ekstremalnie wysoko (duże pliki bez zysku jakości) oraz mieszanie pojęć dpi/ppi. Pomaga zawsze policzyć zmianę skali i cel druku.
Wyższą rozdzielczość rozważa się, gdy w oryginale są bardzo drobne detale, planowana jest mocna obróbka (np. wycinanie, transformacje) albo materiał ma być wykorzystywany wielokrotnie w różnych formatach. Nadal trzeba kontrolować sensowność, bo zbyt wysoka wartość zwiększa koszty pracy.
Powiększenie w DTP zmniejsza efektywną rozdzielczość w rozmiarze końcowym. Skutek to spadek ostrości i widoczna utrata detalu na wydruku. Dlatego parametry skanu planuje się pod docelowy format i przewidywane skalowanie, zamiast ratować jakość później.
Nie zawsze. Powyżej pewnego poziomu ograniczeniem staje się technologia druku, raster i realna zdolność odtwarzania detalu. Zbyt wysoki skan zwiększa rozmiar pliku, czas obróbki i ryzyko problemów w workflow. Lepsza jest rozdzielczość dobrana do celu niż "maksymalna".
W druku rastrowym często dąży się, by rozdzielczość obrazu była odpowiednia do możliwości odtwarzania detalu przez raster. W praktyce stosuje się reguły typu "2×" względem parametrów wyjściowych, ale w zadaniach szkolnych zwykle upraszcza się to do proporcji skali powiększenia.
Najpierw ustal, czy obraz będzie powiększony czy pomniejszony, i o ile. Następnie zastosuj proporcję: powiększenie 2× → skan 2× wyższy. Na końcu porównaj z odpowiedziami i wybierz wartość zgodną z regułą, bez sugerowania się skrajnościami.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy powiększeniu obrazu w druku spada efektywna rozdzielczość w skali docelowej."

Źródła:

  • Adobe Help Center: "Image size and resolution" (Photoshop User Guide), https://helpx.adobe.com/photoshop/using/image-size-resample.html - accessed 2026-02-28
  • Adobe Help Center: "Acquire images from scanners" (Photoshop User Guide), https://helpx.adobe.com/photoshop/using/acquiring-images-scanners.html - accessed 2026-02-28
  • Cambridge in Colour: "Digital Camera Resolution" / print size and resolution guidance, https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/digital-camera-resolution.htm - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Dokumentacja programu DTP/edytora grafiki dotycząca rozdzielczości i zmiany rozmiaru obrazu
  • Materiały dydaktyczne z prepress (digitalizacja, skanowanie, raster, przygotowanie do druku)
  • Poradniki producentów o skanowaniu i przygotowaniu obrazu do druku (ppi, rozmiar w druku, resampling)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego