KWALIFIKACJA SPL4 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 8.
Z jaką średnią prędkością poruszał się pojazd, który odległość 225 km pokonał w czasie 3 h i 45 min?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość średnia to iloraz drogi i czasu: v = s/t.
Czas 3 h 45 min zamieniamy na godziny: 45 min = 45/60 h = 0,75 h, więc t = 3,75 h.
Następnie v = 225 km / 3,75 h = 60 km/h, więc poprawna jest odpowiedź 60 km/h.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć średnią prędkość pojazdu na podstawie przebytej drogi i czasu przejazdu. Stosuje się zależność:

v = s / t, gdzie v – prędkość średnia, s – droga, t – czas.

Krok 1: ujednolicenie jednostek czasu. Czas podano jako 3 h 45 min, a prędkość ma wyjść w km/h, więc czas musi być w godzinach.
45 minut to 45/60 godziny, czyli 0,75 h. Zatem:

t = 3 h + 0,75 h = 3,75 h

Krok 2: obliczenie prędkości. Podstawiamy do wzoru:

v = 225 km / 3,75 h

Wygodnie zauważyć, że 3,75 h = 15/4 h, więc:

225 / (15/4) = 225 · (4/15) = (225/15) · 4 = 15 · 4 = 60

Otrzymujemy 60 km/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 55 km/h – taki wynik często pojawia się po błędnej zamianie 45 min na 0,45 h lub po niedokładnym dzieleniu "w pamięci".
  • 50 km/h – to typowy skutek nadmiernego "zaokrąglania" czasu albo pomylenia działań (np. dzielenia przez 4,5 zamiast 3,75).
  • 65 km/h – zwykle wynika z pominięcia części czasu (np. liczenia tylko 3 h) lub z błędu rachunkowego w dzieleniu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach transportowych najczęstszy błąd to brak sprowadzenia czasu do jednej jednostki. Zawsze najpierw zamień minuty na ułamek godziny, dopiero potem licz v = s/t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień minuty na ułamek godziny: min/60. Potem dodaj do pełnych godzin i dopiero licz v = s/t. Np. 3 h 45 min to 3 + 45/60 = 3,75 h, więc prędkość to droga podzielona przez 3,75.
Bo w zapisie dziesiętnym godziny przelicza się przez dzielenie przez 60. 45/60 = 0,75. Zapis 0,45 oznacza 45 setnych godziny, a nie 45 minut. To jeden z najczęstszych błędów w zadaniach o czasie przejazdu.
Prędkość średnia to stosunek całej przebytej drogi do całkowitego czasu przejazdu: v = s/t. W prostych zadaniach nie uwzględnia się dodatkowych postojów ani ograniczeń, chyba że są podane w treści. To podstawowe narzędzie do planowania czasu dostawy.
Możesz zamienić czas na ułamek: 3,75 h = 15/4 h. Wtedy dzielisz przez ułamek, czyli mnożysz przez odwrotność: 225 · 4/15. Ponieważ 225/15 = 15, wynik to 15 · 4 = 60 km/h.
Tylko wtedy, gdy treść zadania wyraźnie je podaje. Jeśli jest podana wyłącznie droga i czas przejazdu, przyjmujesz, że ten czas obejmuje to, co autor zadania przewidział. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się danych z polecenia.
Najczęściej: (1) zła zamiana minut na godziny, (2) dzielenie drogi przez same pełne godziny, (3) pomylenie wzorów (np. s = v/t), (4) brak kontroli sensowności wyniku. Zawsze sprawdź, czy wynik jest realistyczny dla pojazdu.
Stosujesz przekształcenie tego samego wzoru: t = s/v. Pamiętaj o jednostkach: jeśli droga jest w km, a prędkość w km/h, to czas wyjdzie w godzinach. Minuty uzyskasz mnożąc część ułamkową godziny przez 60.
Użyj zależności: s = v · t. To przydatne w logistyce, gdy planujesz trasę i chcesz sprawdzić, ile kilometrów da się przejechać w danym oknie czasowym. Warunek: czas musi być w godzinach, jeśli v podane jest w km/h.
Tak, bo 225 km w nieco mniej niż 4 godziny daje wynik nieco powyżej 225/4 = 56,25 km/h. Ponieważ czas jest krótszy niż 4 h (3,75 h), prędkość musi być większa niż 56,25 km/h, a 60 km/h jest spójne z takim oszacowaniem.
Ćwicz trzy przekształcenia: v = s/t, t = s/v, s = v·t oraz konwersje jednostek (min↔h). Warto robić krótką kontrolę sensu wyniku: czy prędkość jest typowa dla pojazdu i warunków zadania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prędkość" – definicja prędkości i zależność v = s/t, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Ruch jednostajny" – opis zależności drogi, czasu i prędkości w ruchu jednostajnym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_jednostajny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Notatki/lekcje z fizyki lub matematyki dotyczące ruchu jednostajnego i prędkości średniej
  • Zadania treningowe z przeliczania jednostek czasu (minuty ↔ godziny)
  • Karty wzorów: zależność s = v·t oraz v = s/t

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego