KWALIFIKACJA TKO3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 38.
Z danych w tabeli wynika, że podczas odbioru ostatecznego po naprawie bieżącej toru kolejowego przeznaczonego dla prędkości do 160 km/h dopuszczalna odchyłka zwężenia toru wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami dopuszczalnych odchyłek przy odbiorze ostatecznym po naprawie bieżącej toru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pytanie wymaga odczytania z tabeli dopuszczalnych odchyłek geometrii toru dla odbioru ostatecznego po naprawie bieżącej i dla toru przeznaczonego do prędkości do 160 km/h.
Wskazana w tabeli dopuszczalna odchyłka zwężenia toru wynosi 3 mm, a pozostałe wartości nie odpowiadają temu przypadkowi.

Pełne wyjaśnienie:

"Zwężenie toru" to sytuacja, w której rzeczywisty rozstaw toru jest mniejszy od wartości nominalnej. W praktyce utrzymaniowej jest to parametr krytyczny dla bezpieczeństwa, dlatego przy odbiorach robót torowych ocenia się go według zdefiniowanych tolerancji (dopuszczalnych odchyłek).

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne dobranie trzech warunków podczas pracy z tabelą:

  • rodzaj robót: naprawa bieżąca toru (nie modernizacja ani budowa nowa),
  • etap kontroli: odbiór ostateczny (a nie np. kontrola w trakcie robót),
  • kryterium eksploatacyjne: tor przeznaczony dla prędkości do 160 km/h.

Dopiero dla tak dobranego przypadku odczytuje się wartość dopuszczalnej odchyłki zwężenia. Z podanej tabeli wynika, że właściwa dopuszczalna odchyłka zwężenia toru w tym wariancie to 3 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 2 mm, 4 mm i 5 mm mogą występować w innych wierszach/kolumnach tabel (np. dla innej prędkości, innego rodzaju odbioru albo innego parametru geometrii), ale nie odpowiadają dokładnie wskazanemu w pytaniu zestawowi warunków. Typowym błędem jest pobieżne czytanie nagłówków tabeli i wybór liczby "na oko", bez sprawdzenia, czy dotyczy ona odbioru ostatecznego oraz właściwej prędkości.

Na egzaminie warto stosować prostą procedurę: najpierw zaznacz w treści słowa-klucze (odbiór ostateczny, naprawa bieżąca, do 160 km/h), a następnie w tabeli krokowo dopasuj: rodzaj robót → rodzaj odbioru → zakres prędkości → parametr (zwężenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwężenie toru to odchylenie rozstawu toru polegające na tym, że odległość między wewnętrznymi powierzchniami główek szyn jest mniejsza od wartości nominalnej. Ocena zwężenia jest elementem kontroli geometrii toru, bo zbyt mały rozstaw może wpływać na bezpieczeństwo i prowadzenie zestawów kołowych.
Dopuszczalna odchyłka to graniczna wartość różnicy między wynikiem pomiaru a wartością odniesienia, która jest jeszcze akceptowana przy odbiorze. W praktyce oznacza to próg: jeśli pomiar mieści się w tolerancji, parametr uznaje się za zgodny; jeśli przekracza, zwykle wymagane są poprawki lub dodatkowa ocena.
Tolerancje geometrii toru są zazwyczaj uzależnione od wymagań eksploatacyjnych, a jednym z kluczowych kryteriów jest dopuszczalna prędkość. Im wyższa prędkość, tym częściej wymagania dotyczące dokładności geometrii są bardziej restrykcyjne. Dlatego w tabelach tolerancji wybiera się właściwy zakres prędkości.
Najpierw z treści zadania wyodrębnij warunki (rodzaj robót, rodzaj odbioru, prędkość). Następnie w tabeli: 1) znajdź część dotyczącą danego rodzaju robót, 2) wybierz odbiór ostateczny, 3) wybierz kolumnę dla prędkości do 160 km/h, 4) odczytaj wiersz "zwężenie".
Najczęstsze są: pomijanie nagłówków (np. odczyt z innej kolumny prędkości), mylenie rodzaju odbioru (ostateczny vs inny), pomylenie parametru (zwężenie vs poszerzenie) oraz "skanowanie" tabeli bez dopasowania warunków. Pomaga zaznaczanie słów-kluczy i odczyt w stałej kolejności.
Nie. Zwężenie oznacza rozstaw mniejszy od nominalnego, a poszerzenie – większy. W tabelach tolerancji oba parametry mogą mieć różne dopuszczalne wartości i mogą być oceniane w innych warunkach. Na egzaminie trzeba upewnić się, że odczyt dotyczy właściwego parametru wskazanego w treści pytania.
Odbiór ostateczny wykonuje się po zakończeniu robót i doprowadzeniu toru do stanu wymaganego dokumentacją/wytycznymi, aby potwierdzić jakość i zgodność z kryteriami. Zwykle obejmuje sprawdzenie wyników pomiarów geometrii, oględziny oraz weryfikację dokumentów robót. Szczegółowy tryb zależy od procedur zarządcy infrastruktury.
W praktyce używa się m.in. toromierzy (mechanicznych lub elektronicznych) oraz zestawów do kontroli geometrii toru, które mogą rejestrować rozstaw i inne parametry. Kluczowe jest prawidłowe przyłożenie przyrządu i pomiar w wymaganym miejscu przekroju szyn. Wyniki muszą być porównane z tolerancjami z właściwej tabeli.
W geometrii toru nawet niewielkie odchyłki w milimetrach mogą wpływać na prowadzenie kół, oddziaływania dynamiczne i komfort jazdy, szczególnie przy większych prędkościach. Dlatego utrzymanie toru opiera się na liczbowych kryteriach i progach dopuszczalności. Umiejętność pracy z tolerancjami jest praktyczną kompetencją zawodową.
Ćwicz odczyt z tabel na przykładach: najpierw identyfikuj warunki (rodzaj robót, odbiór, prędkość), potem dopasuj wiersz/kolumnę. Ucz się rozróżniać parametry geometrii (rozstaw, zwężenie, poszerzenie) i zapamiętaj typowe pułapki: mylenie nagłówków oraz odczyt z niewłaściwego zakresu prędkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje i wytyczne zarządcy infrastruktury dotyczące utrzymania nawierzchni i podtorza (tabele tolerancji geometrii toru)
  • Podręczniki z zakresu budowy i utrzymania nawierzchni kolejowej (geometria toru, pomiary, odbiory)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji TKO.3: organizacja robót utrzymaniowych i kontrola jakości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego