W zadaniach kosztorysowych zapis "koszty materiałów pomocniczych wynoszą 1,5%" oznacza, że pewna kwota (odczytana z tabeli) jest równa 1,5% wartości bazowej, którą w tym pytaniu jest Kb – koszty bezpośrednie materiałów.
Aby poprawnie wyznaczyć Kb, trzeba najpierw wykonać dwa kroki:
- Krok 1: interpretacja procentu – 1,5% zamieniamy na ułamek dziesiętny: 1,5% = 0,015.
- Krok 2: przekształcenie zależności – jeśli z tabeli mamy informację, jaka kwota odpowiada 1,5% Kb, to szukamy bazy: Kb = (kwota z tabeli) / 0,015. To typowa operacja "odwrotna do liczenia procentu".
Odpowiedź "2 030,00 zł" jest poprawna, ponieważ jest wynikiem takiego właśnie przekształcenia na podstawie danych tabelarycznych (kwota materiałów pomocniczych jako część procentowa Kb).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "2 000,00 zł" często wynika z efektu "ładnej liczby" lub z zaokrąglania bez policzenia bazy; w rachunku procentowym niewielka zmiana w bazie może dać zauważalną różnicę w wyniku.
- "500,00 zł" sugeruje pomylenie skali: to mogłoby być np. błędnie odczytana kwota z tabeli albo wynik po zastosowaniu niewłaściwego działania (np. policzenie 1,5% zamiast wyznaczenia bazy).
- "2 300,00 zł" bywa skutkiem dodawania/odejmowania 1,5% do innej wartości albo policzenia procentu od niewłaściwej podstawy (np. od sumy kilku składników zamiast od Kb).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, od jakiej bazy liczony jest procent (nagłówki tabeli, opisy kolumn). Następnie zdecyduj, czy masz policzyć "X% z bazy", czy wyznaczyć bazę, gdy znasz wartość X%.