Nadmiar mas ziemnych na odcinku trasy oznacza, że po zestawieniu robót ziemnych powstaje więcej urobku niż jest potrzebne do wykonania nasypów (albo – zależnie od definicji użytej w zadaniu – że dominuje jedna kategoria objętości nad drugą). W praktyce jest to klasyczny bilans mas ziemnych, który służy do planowania wywozu, odkładu lub dowozu gruntu.
Aby poprawnie rozwiązać zadanie na podstawie tabeli objętości robót ziemnych, wykonuje się kroki:
- Krok 1: odczytać z tabeli wszystkie pozycje dotyczące wykopów i wszystkie pozycje dotyczące nasypów (dla całej długości odcinka).
- Krok 2: zsumować osobno objętości wykopów oraz osobno objętości nasypów.
- Krok 3: policzyć różnicę zgodnie z tym, jak w zadaniu rozumiany jest "nadmiar" (najczęściej: wykopy minus nasypy = nadmiar urobku; gdy wynik ujemny, mamy niedomiar i potrzebę dowozu).
- Krok 4: sprawdzić sens wyniku: jeśli tabela wskazuje przewagę wykopów, nadmiar powinien być dodatni i odpowiadać skali robót.
Odpowiedź "224,95 m3" jest prawidłowa, jeśli dokładnie taka różnica wynika z sum końcowych tabeli dla całego odcinka.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w typowych sytuacjach?
- "192,35 m3" może wynikać z pominięcia jednego wiersza/sekcji tabeli lub błędnego zsumowania jednej z kolumn.
- "216,20 m3" często pojawia się przy błędzie rachunkowym (np. dodanie zamiast odjęcia jednej pozycji) albo użyciu częściowego bilansu zamiast całej długości odcinka.
- "32,60 m3" bywa skutkiem policzenia różnicy tylko dla jednego fragmentu trasy lub pomylenia nadmiaru z lokalną różnicą pomiędzy sąsiednimi odcinkami.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi warto wykonać szybki "test kontroli" — czy wynik jest porównywalny z typowymi wartościami z tabeli (nie podejrzanie mały) i czy nie odwrócono znaczenia nadmiaru/niedomiaru.