KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 14.
Z jakiego materiału wykonuje się rdzeń przewodu gołego przesyłowej linii napowietrznej, wskazany na rysunku cyfrą 1?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny przewodu gołego przesyłowej linii napowietrznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przewodach gołych linii napowietrznych rdzeń pełni głównie funkcję nośną (zapewnia wytrzymałość na rozciąganie), dlatego wykonuje się go ze stali. Aluminium lub miedź stosuje się przede wszystkim jako część przewodzącą, a polwinit jest typowym materiałem izolacyjnym, nie rdzeniem przewodu gołego.

Pełne wyjaśnienie:

W liniach napowietrznych stosuje się przewody gołe, czyli takie, które nie mają zewnętrznej izolacji jak typowe kable instalacyjne. W wielu konstrukcjach przewodów napowietrznych występuje rdzeń, którego podstawowym zadaniem jest przenoszenie obciążeń mechanicznych: ciężaru własnego, naciągu, oddziaływania wiatru oraz oblodzenia. Z tego powodu materiał rdzenia dobiera się przede wszystkim pod kątem wytrzymałości mechanicznej, a nie maksymalnej przewodności elektrycznej.

Stal spełnia tę rolę bardzo dobrze: ma wysoką wytrzymałość na rozciąganie, dzięki czemu rdzeń może stanowić element nośny przewodu. Dlatego odpowiedź "Stali." jest właściwa, gdy na rysunku wskazano rdzeń (część centralną) przewodu o takiej konstrukcji.

  • Miedzi – miedź jest bardzo dobrym przewodnikiem, ale jako materiał rdzenia (elementu nośnego) byłaby niekorzystna ekonomicznie i nie odpowiada typowej funkcji rdzenia w przewodach napowietrznych.
  • Polwinitu – polwinit (PVC) jest materiałem izolacyjnym używanym w przewodach i kablach izolowanych. W przewodzie gołym nie stanowi rdzenia konstrukcyjnego, więc ta odpowiedź wskazuje na pomylenie pojęć z kablami instalacyjnymi.
  • Aluminium – aluminium jest często stosowane jako część przewodząca w przewodach napowietrznych (warstwy zewnętrzne), natomiast rdzeń w konstrukcjach z rdzeniem nośnym jest zwykle materiałem o większej wytrzymałości (np. stal). Wybranie aluminium wynika często z koncentracji na przewodności, a nie na funkcji mechanicznej rdzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu jest mowa o rdzeniu przewodu napowietrznego, warto najpierw odpowiedzieć sobie na pytanie, czy chodzi o część nośną czy przewodzącą. To pomaga odróżnić stal (nośna) od aluminium/miedzi (przewodzące) oraz od materiałów izolacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rdzeń to centralna część niektórych przewodów napowietrznych, która ma przede wszystkim przenosić obciążenia mechaniczne (naciąg, wiatr, oblodzenie). Nie zawsze jest to część o najlepszej przewodności; często jest to element konstrukcyjny, a przewodzenie realizują warstwy zewnętrzne.
Stal ma wysoką wytrzymałość na rozciąganie, więc dobrze pełni funkcję nośną. W przewodach napowietrznych ważne jest utrzymanie odpowiedniego zwisu i odporność na obciążenia atmosferyczne, dlatego rdzeń bywa projektowany bardziej "mechanicznie" niż "elektrycznie".
Nie. Przewód goły nie ma zewnętrznej izolacji z PVC (polwinitu) jak wiele kabli instalacyjnych. Polwinit jest typowym materiałem izolacyjnym w przewodach/kablach energetycznych i sterowniczych, ale nie stanowi rdzenia przewodu gołego linii napowietrznej.
W praktyce spotyka się materiały przewodzące (np. aluminium lub miedź w innych zastosowaniach) oraz materiały konstrukcyjne/nośne (często stal w rdzeniu). Kluczowe jest rozróżnienie: warstwy przewodzą prąd, a rdzeń ma utrzymać wytrzymałość mechaniczną całego przewodu.
Rdzeń jest zwykle pokazany jako element centralny (w środku przekroju), a wokół niego znajdują się skręcone druty/warstwy zewnętrzne. Jeśli pytanie wskazuje "rdzeń" i numer na rysunku, najczęściej chodzi o część środkową odpowiedzialną za nośność.
W niektórych konstrukcjach przewód może być wykonany bez "rdzenia stalowego" (np. przewód z samych żył przewodzących), ale gdy pytanie dotyczy wyraźnie rdzenia jako elementu w przekroju, typowo jest on dobierany pod kątem wytrzymałości, a nie tylko przewodności.
Najczęstsze są dwa: (1) wybór materiału o najlepszej przewodności (miedź/aluminium) bez uwzględnienia, że rdzeń jest nośny; (2) przeniesienie skojarzeń z kabli instalacyjnych i zaznaczenie polwinitu, choć przewód jest goły i nie ma izolacji.
"Goły" oznacza, że przewód nie ma zewnętrznej warstwy izolacyjnej. W liniach napowietrznych izolację zapewnia głównie odstęp w powietrzu oraz izolatory na słupach. Dlatego w pytaniach o przewody gołe odpowiedzi typowe dla izolacji (np. PVC) są zwykle błędne.
Gdy element ma pełnić funkcję nośną i musi przenieść duże siły rozciągające oraz obciążenia środowiskowe (wiatr, oblodzenie). Wtedy projekt przewodu uwzględnia część konstrukcyjną (rdzeń), a materiały o świetnej przewodności mogą być stosowane w warstwach zewnętrznych.
Ćwicz na przekrojach i zdjęciach: najpierw nazwij elementy (rdzeń, warstwy drutów), potem dopasuj ich funkcje (nośna vs przewodząca). Pomaga też porównanie z kablami izolowanymi: w przewodzie gołym nie szukaj izolacji, tylko części konstrukcyjnych i przewodzących.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "W przewodach gołych linii napowietrznych rdzeń pełni głównie funkcję nośną (zapewnia wytrzymałość na rozciąganie), dlatego wykonuje się go ze stali."

Źródła:

  • IEC 61089:2019, Round wire concentric lay overhead electrical stranded conductors, zakres normy i definicje konstrukcji przewodów
  • EN 50182:2001, Conductors for overhead lines — Round wire concentric lay stranded conductors, terminologia i typowe konstrukcje przewodów
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Aluminium_conductor_steel-reinforced - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektroenergetyki: budowa i osprzęt linii napowietrznych
  • Materiały dydaktyczne o konstrukcjach przewodów napowietrznych (np. stalowo-aluminiowych) i ich zastosowaniach
  • Karty katalogowe producentów przewodów napowietrznych (opis warstw, rdzenia, parametrów mechanicznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego