KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 37.
Z którą rozdzielczością należy zeskanować wielobarwny oryginał, jeżeli wiadomo, że podczas drukowania offsetowego zostanie on powiększony trzykrotnie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby po powiększeniu 3× zachować jakość odpowiednią dla druku offsetowego, przyjmuje się docelowo ok. 300 dpi na wydruku. Przy skalowaniu w górę efektywne dpi spada proporcjonalnie, więc rozdzielczość skanowania trzeba pomnożyć przez współczynnik powiększenia: 300 dpi × 3 = 900 dpi.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu materiałów rastrowych do druku offsetowego istotne jest, aby na etapie wydruku obraz miał wystarczającą efektywną rozdzielczość. W praktyce przyjmuje się często wartość około 300 dpi jako standard zapewniający dobrą jakość odwzorowania detali w druku wielobarwnym (CMYK).

Kluczowa zasada brzmi: gdy obraz ma zostać powiększony, jego efektywna rozdzielczość po skalowaniu maleje wprost proporcjonalnie do skali. Jeżeli powiększysz obraz 3 razy, to liczba pikseli "na cal" na wydruku będzie 3 razy mniejsza niż w pliku po skanowaniu. Dlatego, aby po powiększeniu nadal uzyskać 300 dpi, trzeba zeskanować w rozdzielczości trzykrotnie większej.

Stosujemy zależność:
rozdzielczość skanowania = docelowa rozdzielczość na wydruku × współczynnik powiększenia

Dla tego zadania:
300 dpi × 3 = 900 dpi – i to jest poprawna odpowiedź.

Dlaczego pozostałe opcje są błędne?

  • 600 dpi – odpowiadałoby powiększeniu 2× (bo 600/2 = 300). Przy 3× dałoby tylko 200 dpi na wydruku, co zwykle oznacza widoczną utratę ostrości.
  • 800 dpi – po powiększeniu 3× daje ok. 267 dpi (800/3), czyli poniżej typowego celu 300 dpi; w detalu może to skutkować pogorszeniem jakości.
  • 300 dpi – po powiększeniu 3× spadnie do 100 dpi (300/3), co jest zbyt małe dla druku offsetowego wysokiej jakości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w treści jest informacja o zmianie skali. Jeśli jest powiększenie, mnożysz; jeśli pomniejszenie, możesz zmniejszyć wymaganą rozdzielczość (ale nie myl tego z interpolacją, która nie dodaje realnych detali).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zasady proporcji: dpi skanowania = docelowe dpi na wydruku × skala powiększenia. Jeśli celem jest ok. 300 dpi w druku offsetowym, to dla 3× wychodzi 300×3=900 dpi. Dzięki temu po skalowaniu w górę nie zabraknie szczegółów.
Bo po powiększeniu spada efektywna rozdzielczość. Skan 300 dpi powiększony 3× da na wydruku tylko ok. 100 dpi (300/3), co zwykle powoduje widoczną pikselozę i utratę ostrości. Żeby zachować ok. 300 dpi po skalowaniu, trzeba zeskanować znacznie gęściej.
Oznacza to, że ta sama liczba pikseli jest "rozciągana" na większy rozmiar wydruku. Gdy zwiększasz wymiary 3×, liczba pikseli na cal (dpi) dzieli się przez 3. Dlatego w prepress liczy się nie tylko dpi pliku, ale dpi po uwzględnieniu planowanej skali.
W zadaniach egzaminacyjnych i praktyce DTP często przyjmuje się ok. 300 dpi jako wartość docelową dla obrazów rastrowych przeznaczonych do wysokiej jakości druku offsetowego. To punkt odniesienia do obliczeń, gdy w treści pojawia się informacja o powiększeniu lub pomniejszeniu.
Interpolacja zwykle tylko dopisuje piksele na podstawie sąsiednich, ale nie tworzy realnych detali. Może poprawić rozmiar pliku "na papierze", lecz nie zastąpi skanu optycznego w wyższej rozdzielczości. W druku offsetowym brak szczegółów i tak wyjdzie jako miękkość lub artefakty.
Najczęstsze pomyłki to: wybór 300 dpi bez analizy skali, odwrócenie działania (dzielenie zamiast mnożenia przy powiększeniu), oraz mylenie dpi skanu z dpi na wydruku. Warto zapamiętać regułę: powiększasz → mnożysz, pomniejszasz → dzielisz.
W wielu programach do składu/edycji można odczytać "efektywne dpi" po wstawieniu grafiki i ustawieniu skali. Zasada jest ta sama: efektywne dpi = dpi pliku / skala powiększenia. Jeśli po ustawieniu 300% widzisz ok. 300 dpi, materiał jest zwykle przygotowany poprawnie do offsetu.
Gdy nie ma powiększenia albo detal oryginału nie uzasadnia takiej gęstości. Zbyt wysokie dpi zwiększa rozmiar plików, obciąża obróbkę i archiwizację, a w druku nie zawsze daje zauważalny zysk. Dlatego liczy się dpi wynikające z celu (np. 300 dpi) i skali użycia.
Dzielisz dpi skanu przez skalę: 900/3 = 300 dpi efektywnie na wydruku. To dokładnie pokazuje sens obliczenia: skanujesz "z zapasem", żeby po powiększeniu nadal spełnić wymagania jakościowe dla druku offsetowego wielobarwnego.
Ćwicz krótkie zadania na proporcje: 2×, 3×, 4× oraz pomniejszenia (np. 50%). Zapisuj wzór: dpi_skanu = dpi_docelowe × skala. Sprawdzaj też rozumienie pojęć: dpi pliku, efektywne dpi, interpolacja. To typowe obszary pytań w prepress.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby po powiększeniu 3× zachować jakość odpowiednią dla druku offsetowego, przyjmuje się docelowo ok. 300 dpi na wydruku."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligraficznej: przygotowanie do druku, raster i liniatura
  • Materiały dydaktyczne z DTP: rozdzielczość obrazów, skalowanie i interpolacja
  • Dokumentacje narzędzi DTP (np. instrukcje skanowania w oprogramowaniu graficznym) opisujące zależność dpi i skali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego