Sączenie pod próżnią (filtracja próżniowa) służy do przyspieszenia oddzielania fazy stałej od ciekłej. W odróżnieniu od filtracji grawitacyjnej nie wystarcza sam lejek i naczynie na przesącz – konieczny jest układ, który pozwala wytworzyć różnicę ciśnień po obu stronach sączka.
Poprawny zestaw musi obejmować trzy funkcjonalne grupy elementów:
- Element filtrujący – lejek przeznaczony do filtracji próżniowej (często lejek Büchnera lub Hirsch) z odpowiednio dobraną bibułą/sączkiem.
- Naczynie odbierające przesącz – kolba ssawkowa (grubościenna, z bocznym króćcem), która jest przystosowana do pracy pod obniżonym ciśnieniem.
- Wytworzenie i doprowadzenie podciśnienia – połączenie króćca kolby z źródłem podciśnienia (np. pompą wodną/aspiratorem/pompą próżniową) za pomocą odpowiedniego węża oraz zapewnienie szczelności połączeń (adapter/uszczelnienie).
Zestaw wskazany jako poprawny ("1,4,5") jest uznany za taki, który zawiera komplet niezbędnych elementów do zmontowania układu próżniowego: część filtrującą, kolbę ssawkową oraz element zapewniający podciśnienie/połączenie z nim. Pozostałe propozycje są błędne typowo dlatego, że brakuje w nich co najmniej jednego elementu krytycznego (np. naczynia odpornego na podciśnienie albo drogi połączenia z próżnią), przez co układ nie zadziała lub będzie nieszczelny.
W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: jeśli w zestawie nie ma kolby ssawkowej (z króćcem) albo nie ma sposobu podłączenia do podciśnienia, to jest to filtracja grawitacyjna lub układ niekompletny. Zwracaj uwagę na szczelność i dobór szkła – zwykłe kolby/ zlewki nie są przeznaczone do pracy pod próżnią.
