Reakcja otrzymywania siarczanu(VI) baru w roztworze wodnym to klasyczna reakcja strącania: z jonów Ba2+ i SO42- powstaje trudno rozpuszczalny osad BaSO4. W zapisie jonowym należy pokazać, jakie jony rzeczywiście występują w roztworze, a nie pozostawiać w równaniu cząsteczek mocnych elektrolitów.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź z jonami H+ i Cl- po obu stronach?
To pełne równanie jonowe. Zawiera ono wszystkie jony obecne w roztworze pochodzące z BaCl2 i H2SO4. Jony H+ i Cl- nie biorą udziału w tworzeniu osadu, więc występują po obu stronach jako jony obserwatorzy. Kluczowe jest też zachowanie bilansu: liczba atomów oraz suma ładunków po lewej i prawej stronie są zgodne.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- Równanie cząsteczkowe "BaCl2 + H2SO4 → BaSO4 + 2HCl" nie jest zapisem jonowym, bo pozostawia w roztworze formy cząsteczkowe zamiast jonów. Może opisywać reakcję ogólnie, ale nie spełnia wymogu "formy jonowej".
- Wariant mieszający "BaCl2 + 2H+ + SO42- → …" łączy zapis cząsteczkowy (BaCl2) z jonowym (H+, SO42-). W poprawnym równaniu jonowym BaCl2 jako mocny elektrolit powinien występować jako Ba2+ + 2Cl-.
- Wariant z "… + Cl-" po prawej stronie ma błąd stechiometryczny: liczba jonów chlorkowych nie zgadza się z tym, co jest po lewej stronie. Taki zapis nie spełnia bilansu atomów/ładunku.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpisz mocne elektrolity na jony, potem sprawdź bilans ładunku (suma ładunków po obu stronach) i dopiero na końcu zastanów się, czy pytanie wymaga zapisu pełnego czy skróconego. Jeśli nie ma słowa "skrócone/netto", pełne równanie jonowe jest poprawną "formą jonową".