W stomatologii instrumenty dzieli się m.in. na diagnostyczne oraz zabiegowe (operacyjne). Pytanie dotyczy narzędzia, które nie służy do wypełniania ubytków, czyli nie jest przeznaczone do nanoszenia, kondensacji ani kształtowania materiału wypełniającego.
Poprawna odpowiedź: "eksplorator". Eksplorator (sonda/zgłębnik o ostrym końcu) jest instrumentem diagnostycznym. Używa się go do wykrywania próchnicy, badania szczelin i bruzd, oceny powierzchni zębów oraz do kontroli brzegów wypełnienia po wykonaniu zabiegu. Może pojawić się przed i po założeniu wypełnienia, ale nie jest narzędziem do jego wykonywania, ponieważ nie przenosi i nie zagęszcza materiału.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "nakładacz" to instrument do przenoszenia i wprowadzania materiału wypełniającego do przygotowanego ubytku. W praktyce asystentka przygotowuje odpowiedni typ nakładacza do materiału (np. kompozyt) i podaje go w odpowiednim momencie zabiegu.
- "formówka" (matryca) jest używana do odtworzenia brakującej ściany zęba i ukształtowania prawidłowego zarysu wypełnienia, szczególnie w ubytkach stycznych (np. klasa II). Bez matrycy trudno uzyskać poprawny punkt kontaktu i kontur.
- "upychadło kulkowe" służy do kondensacji (ubijania) materiału oraz do jego wstępnego kształtowania i wygładzania. Jest typowym narzędziem zabiegowym podczas wykonywania wypełnienia.
Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: jeśli narzędzie bada (diagnostyka/kontrola), to zwykle nie jest "do wypełniania". Jeżeli narzędzie naniesie, uformuje lub zagęści materiał, to należy do instrumentów używanych w procedurze wypełniania ubytku.
